George Knight

Debat tussen links en rechts

NRC inventariseert wat er mis is in de directie van het Stedelijk. Maar wat is de dieperliggende oorzaak voor het jarenlang falen?

with 4 comments

Het is geen geheim dat het al jaren rommelt in de top van het Stedelijk Museum (SM) in Amsterdam. Het is een slangenkuil. Velen sleuren eraan om het op orde te krijgen, maar dat wil niet lukken. De paradox is dat het SM een roemrijk verleden heeft, maar daar niet de essentie uithaalt voor nu. Het museum loopt over van ambitie en een complex dat ook dat andere gevallen Amsterdamse icoon Ajax teistert. Namelijk zelfoverschatting en een teveel aan goochem. Die grenzeloze ambitie vertaalt zich in de keuze door de Raad van Toezicht van de laatste twee directeuren (Goldstein en Ruf). Die moesten per se buiten de grenzen gevonden worden terwijl geschikte Nederlandse directeuren konden doorschuiven. Met als gevolg dat er directeuren worden geparachuteerd met een netwerk in de internationale kunstwereld of -handel, maar zonder een Amsterdams of Nederlands netwerk. Dit roept de vraag op wie toezicht houdt op de Raad van Toezicht. Daan van Lent en Arjen Ribbens zetten het voor NRC op een rijtje in een eerste artikel van een tweeluik over het museum.

Directe aanleiding voor het tweeluik is het afscheid van zakelijk directeur Karin van Gils die uit nood geboren tijdens het directoraat van Goldstein per 1 januari 2013 tot algemeen directeur werd benoemd. Daarna verscheen nooit een persbericht dat meldde dat ze dat niet langer was. Alleen dat al geeft de chaos, de slechte communicatie, de competentiestrijd in de top en de zorgwekkende rol van de Raad van Toezicht aan.

Van Lent en Ribbens omschrijven het prachtig, maar toch ontbreekt er iets. Wellicht komt dat nog in het tweede deel aan de orden. Wekt het artikel geen valse tegenstelling als het over de koers van het SM zegt: ‘Een breed opererende instelling, die mikt op zo veel mogelijk bezoekers en zo hoog mogelijke eigen inkomsten? Of een museum waarin bezoekcijfers ondergeschikt zijn aan een voortrekkersrol op het terrein van jonge internationale kunst?’ Is dat nou de essentie, de keuze tussen deze twee smaken? Is er niet meer?

Wie teruggaat in de recente geschiedenis van het SM en probeert te achterhalen wat de directeuren Sandberg, De Wilde en Beeren in de gouden tijd (1945-1990) met het SM deden raakt aan begrippen als ‘enthousiasme’, ‘urgentie’, ‘openheid’, ‘midden in de eigen tijd’ en ‘maatschappelijk betrokken’. Uiteraard was dat in een andere tijd met een ander Amsterdam, een ander Nederland, en een minder geglobaliseerde internationale kunstwereld met andere machtsverhoudingen. Toch wordt bij dat verleden onvoldoende aangehaakt. Het is wat anders dan de marketing van Van Gils of de kunstgeschiedenis van Ruf. Of zoals Jan Christiaan Braun of Rob van Koningsbruggen zouden zeggen, de verborgen kunsthandel van Ruf en de Raad van Toezicht.

Anders gezegd, het SM moet teruggaan naar de eigen kern van toen. En daaraan 25% van het DNA van het Van Abbemuseum (politieke urgentie en betrokkenheid), 25% van Boijmans (hoog tempo in de programmering, en dynamiek) en 25% van het Haags Gemeentemuseum (intelligente publieksvoorstellingen) aan toevoegen.

En 19 miljoen euro subsidie per jaar valt uit de toon bij Boijmans en het Haags Gemeentemuseum die het ongeveer met de helft doen en iets minder dan 10 miljoen euro krijgen. Met 19 miljoen is meer te doen. Om te beginnen kan er de trap mee schoongeveegd worden door de Raad van Toezicht aan de kant te zetten.

Foto: Schermafbeelding van deel artikelDe twee directeuren van het Stedelijk konden nooit goed met elkaar overweg’ van Daan van Lent en Arjen Ribbens in NRC, 5 oktober 2017.

Advertenties

4 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. Deel twee van het tweeluik in NRC: ‘Voor de schenking die het Stedelijk Museum in Amsterdam vorig jaar kreeg, betaalde het 1,5 miljoen. Zonder verantwoording.’
    https://www.nrc.nl/nieuws/2017/10/06/het-stedelijk-schond-afspraken-en-ethische-codes-13366837-a1576365

    Dit bevestigt de geruchten over contacten van Beatrix Ruf met de (Duitstalige) kunsthandel die al jaren de ronde doen en in strijd met de ethische code zouden zijn.

    George Knight

    7 oktober 2017 at 08:19

  2. Zie ook over de belangenverstrengeling van Ruf en de kunsthandel:
    https://www.marcelvandenheuvel.eu/media

    George Knight

    7 oktober 2017 at 16:35

  3. VERKLARING INZAKE NRC PUBLICATIE 7 OKT 2017
    http://www.stedelijk.nl/nieuwsberichten/verklaring-inzake-nrc-publicatie

    Directie en Raad van Toezicht van het Stedelijk Museum Amsterdam hebben kennisgenomen van de publicatie in NRC Handelsblad van zaterdag 7 oktober over de Borgmann-schenking. Zij herkennen zich niet in het beeld dat in deze publicatie wordt opgeroepen en zij nemen daarvan dan ook afstand. Een inhoudelijke reactie volgt later en zal wederom worden gepubliceerd.

    VERKLARING STEDELIJK MUSEUM NRC PUBLICATIE INZAKE BORGMANN-SCHENKING
    Het Stedelijk Museum Amsterdam heeft kennisgenomen van de publicatie in NRC Handelsblad van zaterdag 7 oktober over de Borgmann-schenking. In algemene zin herkent de directie zich niet in het beeld dat in deze publicatie wordt opgeroepen en zij neemt daarvan dan ook afstand.

    De organisatie handelt overeenkomstig de Governance Code Cultuur, dus ook als het gaat om bruiklenen en aankopen.

    Het Stedelijk Museum gaat zorgvuldig om met verwerving van nieuwe werken en donaties. Dat is ook gebeurd rondom het aangaan van de afspraken met de verzamelaar Thomas Borgmann. Deze zijn destijds grondig beoordeeld en vervolgens goedgekeurd.

    Het gaat hier om een, in omvang en waarde van de betrokken kunstwerken, voor het Stedelijk Museum unieke overeenkomst. Deze omvatte naast een zeer grote schenking ook werken in langdurige bruikleen en de aankoop van werken van Michael Krebber (Aspirin, 6 schilderijen) en Matt Mullican (Subject Driven, mixed media-installatie over 5 museumruimtes). Deze aankopen vonden gelijktijdig plaats met de schenking. De beide aankopen zijn aanvankelijk niet opgenomen in het op de website gepubliceerde jaarverslag 2016 omdat de eigendom pas na drie jaar overgaat naar het Stedelijk.
    De met de aankoop gemoeide kosten, zijnde € 1,5 miljoen, worden namelijk gespreid over drie jaar betaald, waarna de eigendom naar het Stedelijk overgaat. Op uitdrukkelijke aanwijzing van de externe accountant is dit ook boekhoudkundig niet in één keer verwerkt. Er is € 500.000,- geconsolideerd in het totaalbedrag van alle aankopen over 2016 in de jaarrekening opgenomen.
    Inmiddels zijn in het jaarverslag 2016 de werken, in afwijking met onze normale verslaglegging alsnog, en ter verduidelijking opgenomen (ook al is de eigendom nog niet volledig).

    Ten aanzien van de Borgmann-transactie is ook op het punt van transparantie gehandeld op de voor het museum gebruikelijke werkwijze. De verwerving in 2016 bij Borgmann van het werk van Matt Mullican is overigens in juni 2016 in een persbericht gecommuniceerd, aangezien het ging om een zeer bijzonder en groot werk.

    Tenslotte meldt het Stedelijk Museum dat als gevolg van een fout in de gegevensverwerking de nevenfuncties van beide directeuren en de leden van de Raad van Toezicht niet juist waren vermeld in het jaarverslag. Deze fout is inmiddels hersteld.

    George Knight

    9 oktober 2017 at 18:29

  4. Jan Christiaan Braun: Bij de bestuurders van het Stedelijk ontbreekt het aan traditie en ervaring. Dan geven algemeen gestelde regels geen soelaas voor de praktijk van alledag. Daarvoor moeten praktische regels worden opgesteld en dat is precies wat ik met de advertenties beoogde. Blijft over dat het hebben van welke code of regelgeving ook tot niets zal leiden als een raad van toezicht er geen gevoel voor heeft en bestaat uit leden die elkaar de rug krabben.
    https://www.nrc.nl/nieuws/2017/10/09/bestuurders-stedelijk-krabben-elkaars-rug-13409493-a1576544

    George Knight

    9 oktober 2017 at 21:31


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers liken dit: