George Knight

Debat tussen links en rechts

Thierry Baudet is niet oprecht in zijn kritiek op hedendaagse kunst. Rechtse media lusten pap van zijn kooigevecht tegen ‘de kunst’

with 7 comments

Het wordt vermoeiend en voorspelbaar. Thierry Baudet van het rechts-nationalistische Forum voor Democratie met adrenalinestoten in de versnelling. En rechtse media als DDS, TPO of De Telegraaf die van elke zucht van hem vervolgens verslag doen. Baudet raast door en laat zijn gesprekspartner niet aan het woord. Nu weer voor de EO-radio over hedendaagse kunst. Waarvan hij in een NRC-artikel  eerder heeft gezegd die af te wijzen omdat het ‘symptomen zijn van een ziekelijke afkeer van het thuis.’ Hij noemt het ‘moderne kunst’. Het gaat Baudet dus helemaal niet om de richting die de hedendaagse kunst neemt. Hij wijst op politieke gronden alle hedendaagse kunst af. Het zou eerlijk zijn als hij dat zei, maar dat zegt hij niet in het debat voor de EO-radio.

Wat Baudet zegt is aantoonbare onzin en toont z’n gebrek aan kennis van de moderne en hedendaagse kunst. Hij haalt alles door elkaar. Zijn verwijzing naar het abstracte expresssionisme of het abstract-expressionisme -de stroming van schilders als Jackson Pollock en Willem de Kooning- slaat de plank mis en toont juist het omgekeerde aan wat wat hij meent te zeggen. Die stroming is het juist te doen om de materie, de expressie van de verf en de kleur en heeft hoegenaamd niets te maken met verwijzingen naar de werkelijkheid.

Baudet heeft te weinig verstand van kunst om er samenhangend en verstandig over te kunnen praten. De steeds weer terugkerende fout van Baudet is niet zijn onkunde, maar zijn zelfoverschatting. Hij denkt zich niet te hoeven beperken, maar dat is een groot misverstand waarmee hij zichzelf telkens weer voor gek zet.

Daarnaast is het ongepast voor een partijpoliticus om zich onder verwijzing naar specifieke gevallen met de inhoud van kunst bezig te houden. Zoals het tentoonstellingsbeleid van musea. Een volksvertegenwoordiger moet zich verre van de inhoud van kunst houden en zich beperken tot het scheppen van de voorwaarden. Baudet is pas sinds kort volksvertegenwoordiger en moet blijkbaar nog wennen aan zijn nieuwe rol. Hij moet leren om zich niet te mengen in het inhoudelijk debat over wat passende kunst is. In zijn ogen. Daar hebben politici verre van te blijven. Ze gaan over politiek, maar niet over de inhoud van kunst. Of religie of de omroep.

Ieder zijn smaak. Realisten of fijnschilders als Wim Heldens, Henk Helmantel, Peter van Poppel of Rob de Lange zijn opgenomen in de collecties van Nederlandse musea en worden niet genegeerd zoals Baudet suggereert. Zo kocht het Groninger Museum in 2014 enkele werken van Helmantel. Veel getalenteerde conceptuele of post-postmodernistische kunstenaars krijgen trouwens evenmin grote tentoonstellingen of aankopen in Nederlandse kunstmusea. De middelen zijn nu eenmaal schaars. Niet in het minst door de invloed van de rechts-nationalistische partijen als VVD en PVV die sinds 2011 buitenproportioneel hebben gekort op het cultuurbudget. Met als direct gevolg dat kunstmusea nu moeten schipperen met hun middelen.

Kunst heeft een maatschappelijke functie en opereert vanuit die rol. Als kunst die rol niet inneemt is kunst geen kunst meer. Maar versiering of behang. Of onderdeel van staatspropaganda. Kunst scherpt aan en stelt het vanzelfsprekende ter discussie. Per definitie tornt kunst aan de gevestigde orde en spiegelt daar kritisch op. Net als religie stelt kunst vragen over het wezen, het bestaan, de werkelijkheid, de zin van het leven en de samenleving. Het is onzin om te veronderstellen dat kunst ‘links’ is en er geen ‘rechtse’ kunst bestaat. Kunst is niet links of rechts, maar schopt tegen het vanzelfsprekende. Of de gevestigde orde nou links of rechts is. Musea doen daar verslag van en bieden als bemiddelaar ruimte aan kunst die de eigen tijd weerspiegelt.

De sociaal-realistische kunst van de Sovjet-Unie die in de realistische vorm in de buurt komt van wat Baudet passende kunst vindt was links-conservatieve kunst die vanwege staatswege was bedoeld om de gevestigde, communistische orde te ondersteunen. Daardoor werd in de Sovjet-Unie de levendige en kwalitatief hoogstaande avant-garde in de vroege jaren’ 30 (vdve) wegens ‘formalisme’ door de opvolgers van Lenin in de ban gedaan. Dat betrof kunstenaars zoals Alexander Rodchenko, Vsevolod Meyerhold, Dziga Vertov of Kazimir Malevich. Zelfs iconen als Sergei Eisenstein of Dmitri Sjostakovitsj werden geknecht in hun artisticiteit.

Kunst die in dienst van de politiek staat en daar niet op kan en mag reageren is bloedeloos en kan niet de maatschappelijke rol van kunst spelen. Dat soort kunst wordt een bevestiging van de bestaande orde en is geknecht en gedomesticeerd. Kunst die ondergeschikt is aan de politiek, de bestaande orde of de geldende smaak van de burgerij is ten dode opgeschreven. Van de andere kant zouden politici die de lenigheid van geest missen om de maatschappelijke rol van kunst te accepteren moeten nadenken over hun eigen rol.

Foto: Schermafbeelding van nieuwsitem online De Telegraaf, 4 april 2017.

Advertisements

7 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. Beste mensen,

    Laat ik er geen gras over laten groeien: Thierry Baudet is een zegen voor het land!

    Daar waarin het aannemen van schutkleuren, zelfs in het debat, of het al heel snel ruggetje aan ruggetje schuren dan wel reagurende blaffen de meest voorkomende smaken zijn.

    En dit gezelschapsspel, met als brandpunt enclave-Grachtengordel, verpest Baudet dus. Fantastisch!

    Dat hij daarom persoonlijk op de hak wordt genomen levert zeker leuke, pinnige kopij op. Maar dit geeft wel de zwakte van zijn opponenten aan. Een variant van als de boodschap niet bevalt en luiheid heerst om dat inhoudelijk-geargumenteerd en Baudetiaans-welsprekend te bestrijden, dan maar de boodschapper ervan op de korrel nemen.

    Meisjes en jongens toch!

    Dat Baudet’s maatschappelijk marktaandeel ‘fatsoenlijk-rechts’ is, wat hij op tal van terreinen glashelder weet te articuleren (waarmee hij de grote electorale concurrent is van het repeterende simpelmanse onelinerkanon Geert Wilders), draagt alleen maar bij aan wat allang-niet-meer-slechts comedian Jon Stewart in zijn afscheidspeech van Comedy Central loepzuiver en glashelder articuleerde: keep-on the conversation. Waaraan Mr. Sanity overigens snijdend toevoegde: beware of bullshit-mountain.

    Wat Baudet en zijn nog steeds door hem verraste opponenten in welk debat dan ook in hun zak kunnen steken.

    Of ‘fatsoenlijk-links’ nou eens écht raad weet met Baudets actieve deelname aan het debat? Nee.

    Maar dat is wel vaker het gevolg van sudderen in de cocon van het zelden-bekritiseerde eigen gelijk.

    Dus allez-hoppa!

    Oftewel, houdt de conversatie gaande en pas op voor enorme lulkoek.

    Rob van der Hilst

    Rob van Der Hilst

    4 april 2017 at 13:16

  2. @Rob van der Hilst
    Ironie kan een valkuil zijn. Baudet is zelf onderdeel van de Grachtengordel. Maar vanwege zijn politieke profilering kan hij dat niet volmondig toegeven. Voilà, het begin van verwarring is gezaaid. Het gras kan groeien.

    Iemand die de eigen persoon in de politieke marketing inzet kan verwachten, nee, mag hopen, dat het antwoord gericht is aan die persoon. Want de persoon is zelf voor de politiek gaan staan. Waarom dat zo is ligt voor de hand. Omdat het politieke programma van Forum voor Democratie nog niet volledig is en nog wacht op voltooiing. Doordat de persoon als persoon optreedt wordt dat aan het zicht onttrokken. Zo hoopt hij.

    Het antwoord is daarom geen zwakte van de opponenten, maar wijst op de zwakte van de politiek van FvD. In de publiciteit speelt dat programma nauwelijks een rol. Het blijft beperkt tot oproepen om de EU af te breken, de natiestaat te restaureren en het thuisgevoel centraal te zetten. En daar hoort geen hedendaagse kunst of architectuur bij. Het is in de 21ste eeuw teruggaan naar de waarden en de samenleving van de 19de eeuw. Fringe. Het kan zo ingepast worden in de Efteling of het openluchtmuseum. Maar voor de praktische politiek is het

    Fatsoenlijk-rechts dat praat over ‘homeopatische verdunning van de Nederlandse bevolking’ is in werkelijkheid onfatsoenlijk-rechts. Fatsoenlijk-rechts dat zich begeeft in het gezelschap van aanhangers van het Front National en Europese rechts-extremistische partijen is alleen in naam fatsoenlijk. Daar helpt geen ironie aan om dat aan het zicht te onttrekken.

    Fatsoenlijk-links bestaat dat nog? Het is gedecimeerd en ligt op apegapen. Dat is lachen om de eigen ondergang.

    Het is een misverstand dat fatsoenlijk-links in het recente verleden opkwam voor de kunst of vanuit een soort culturele hegemonie het publieke debat daarover domineerde. In landen als Frankrijk of Duitsland gebeurde dat wel, maar in Nederland niet. Nederlandse politici van fatsoenlijk-rechts en gevolgd door fatsoenlijk-links zetten kunst als eerste in de uitverkoop. Sinds Fortuyn is de culturele hegemonie naar rechts verschoven. Nu fatsoenlijk-links gedecimeerd is de steun voor kunst er eerder kleiner dan groter op geworden.

    Daarom is kritiek op kunst en musea van Baudet ook zo weinig actueel en hinkt het achter de feiten aan. In de jaren ’90 was het zinvol geweest, maar sinds 2002 komt die kritiek neer op het bestrijden van een spookbeeld dat al zeker 15 jaar is opgelost.

    Debat is goed. Debat is gewenst. Maar of het niet al te makkelijk is om een kunstsector die al zoveel klappen heeft gekregen en al sinds 2012 op de grond ligt nog eens na te trappen is de vraag. Het is de moed van een beginnende politicus die zich oh zo graag wil bewijzen en daarvoor geen sterke, maar zwakke tegenstanders zoekt. Dat is geen debat, dat is misbruik van het debat.

    George Knight

    4 april 2017 at 13:54

  3. „Kunst ist nicht ein Spiegel, den man der Wirklichkeit vorhält, sondern ein Hammer, mit dem man sie gestaltet.“ (Karl Marx)

    Blewbird

    4 april 2017 at 18:54

  4. @Blewbird
    Het zou kunnen. Steve Bannon is ook een Leninist.

    George Knight

    4 april 2017 at 19:21

  5. […] Baudet (die zit sinds kort in de Tweede Kamer) vind het Stedelijk ‘eenzijdig links’ en … Hij had ook kunnen bedenken dat er zo weinig ‘rechtse’ kunst is omdat rechts nu eenmaal geen geld over heeft voor haar kunstzinnige achterban. Put your money where your mouth is en anders zwijgen. […]

  6. Dan moet de ontwikkeling die de klassieke muziek sinds Stravinsky en Schönberg doormaakte Thierry Baudet helemaal een gruwel zijn. Geen hapklare kunst, maar kunstuitingen die je uitdagen om anders te kijken, anders te luisteren. Ja, daar moet je wat voor doen. Kunst is niet links of rechts, wat een onzin. Wat te denken van het realisme in Hitlers Duizendjarig Rijk of het socialistisch realisme in de DDR? Dat was vooral makkelijke kunst voor de massa’s. Sommige mensen zijn reactionair, en leggen een bedompte deken over alles wat naar frisse ideeën ruikt.

    antonie de man

    10 april 2017 at 18:35

  7. […] waarvan je niet kunt zien wat zij voorstellen. Baudet daarentegen zweert bij de Matthäus en wijst kunst van de twintigste eeuw af. Zo is voor Erdogan de verrotting begonnen met de verkwanseling van de ottomaanse tradities in de […]


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: