George Knight

Debat tussen links en rechts

NOS Journaal de fout in met alternatieve feiten over Oekraïne. Waarom gaat het mis?

with 6 comments

nos

De hedendaagse nieuwsconsument kan breed georiënteerd zijn. Met wat talenkennis, historische kennis en een dosis nieuwsgierigheid kunnen de nationale nieuwsmedia voor veel internationaal nieuws overgeslagen worden. Want waarom de NRC, De Volkskrant, Trouw of de NOS geraadpleegd als ze verwijzen naar dezelfde media die in real time thuis online te raadplegen zijn? Met het nadeel dat ze daarmee 1 of 2 dagen en voor kranten in het weekend zelfs 3 dagen achterlopen op de primaire bron die rechtstreeks te raadplegen valt.

Wat een nationaal nieuwsmedium waarde geeft is verslaggeving over nationaal nieuws dat regio’s overstijgt, analyse van het belangrijkste internationale nieuws en de ontsluiting van kleine taalgebieden en moeilijk te bereiken regio’s. Om economische redenen bezuinigen Nederlandse media op hun correspondentennetwerk zodat dit voordeel steeds meer wegvalt. Wie iets wil weten over Mongolië, Groenland, Siberië of andere verre gebieden moet op zoek naar primaire bronnen of Engelstalige platforms die informatie over zo’n land geven.

Kortom, de uitgangspositie van een nationaal nieuwsmedium is lastig. Een deel van de goedgeïnformeerde nieuwsconsumenten laat het links liggen omdat het sneller en zonder selectie vooraf zelf feilloos online de bronnen van het nieuws weet te vinden. En daar duiding aan weet te geven. Maar een ander deel van de nieuwsconsumenten is door gebrek aan tijd, kennis, inzicht of interesse voor de informatievoorziening en de duiding van het nieuws wel afhankelijk van de nationale nieuwsmedia. Deze splitsing maakt het voor een nationaal nieuwsmedium lastig om de goede toonhoogte te vinden en een gemiddelde nieuwsconsument op de juiste manier aan te spreken. Want de ene nieuwsconsument weet veel te veel en de andere te weinig.

Feitelijk is dit het failliet van het idee van broadcasting dat steeds meer vervangen wordt door op specifieke doelgroepen gerichte informatie, narrowcasting. Technisch en economisch is dat bereik mogelijk geworden. Maar dat doelgroepenbeleid kent het nadeel van de isolatie die door de opgang van de sociale media steeds manifester wordt en als een bijna niet meer weg te poetsen nadeel wordt gezien. Op sociale media zijn in zichzelf gekeerde reservaten ontstaan waar nieuwsconsumenten gevoed worden door algoritmen die steeds weer de eigen voorkeur herhalen. Ze verkeren nog uitsluitend met gelijkgestemden. Nieuwsconsumenten die het eigen gelijk bevestigd willen zien worden niet meer uitgedaagd om verder te denken en dat gelijk ter discussie te stellen. Verbinding van groepen is de opdracht van actuele broadcasting. Nieuwsvoorziening is middel en doel, maar bevat ook een gratis cursus burgerschapskunde, integratie en staatsinrichting.  

Nationale nieuwsmedia hebben dus een verantwoordelijke taak die ook educatie omvat. Gisteren viel ik van mijn stoel van verbazing vanwege een item van 20 seconden over Oekraïne in het NOS Journaal van 20.00 uur dat presentator Rob Trip voorlas. Het begon zo: ‘Voor het eerst in maanden vechten Oekraïense militairen en pro-Russische separatisten weer tegen elkaar’. Deze zin zit er volledig naast en licht de nieuwsconsument foutief voor. Wie ook maar zijdelings de berichtgeving uit Oost-Oekraïne volgt weet dat het aantoonbaar onjuist is dat afgelopen maanden de oorlog heeft stilgelegen. Al sinds voorjaar 2014 is het het strijdtoneel van felle gevechten. Die zijn nooit geluwd, met elke dag doden of gewonden aan Oekraïense kant. En aan de andere kant evengoed. Dat valt door de redactie van het NOS Journaal met een eenvoudige check na te gaan.

Als er de afgelopen maanden op een buitenlandse missie type Uruzgan zoveel Nederlandse militairen zouden zijn gesneuveld als Oekraïense militairen in de oorlog met de Russische Federatie, dan zou de Nederlandse pers moord en brand schreeuwen. Het lijkt er sterk op dat de redactie van het NOS Journaal inzicht, detailkennis, journalistieke nieuwsgierigheid en gewoonweg belangstelling mist om een item van 20 seconden over Oekraïne anders dan plichtmatig af te handelen en van een tekst te voorzien die de lading dekt. Dit is een schandalig gebrek aan journalistiek vakmanschap van het NOS Journaal dat er met de pet naar gooit.

Het correspondentennetwerk van de NOS is ongelijk van kwaliteit en dat heeft zijn weerslag op de teksten die de presentator in de mond gelegd krijgt. De vaste Moskou-correspondent David Jan Godfroid covert sinds 2012 met incidentele uit Nederland ingevlogen reporters als Gert-Jan Dennekamp Oekraïne en blijft een zorgenkindje. Over Godfroid schreef ik in 2015: ‘De opstelling van David Jan Godfroid is een blamage voor de Nederlandse journalistiek en zijn reportages zijn ondermaats. Ze verklaren niet en voegen niets toe aan wat we al weten. (..)  Godfroid veronachtzaamt actuele bevindingen en lijkt geen stelling te durven nemen in deze oorlog. Vreest hij voor zijn hachje in Moskou of heeft hij zich in Moskou een Russische bril aangemeten waardoor hij niet helder ziet wat er in Oekraïne gebeurt? De NOS zou er verstandig aan doen Godfroid niet meer richting Oekraïne  te sturen en tijdelijk een geschikte correspondent in Kiev te stationeren.’ En in 2014 schreef ik over de twee journalisten: ‘Omdat NOS-journalisten David Jan Godroid en Gert Jan Dennekamp elk analytisch talent ontberen en weinig politiek inzicht hebben houden ze zich per definitie op de vlakte als het om duiding gaat. Ze verschuilen zich in nietszeggendheid achter hun in Hilversum bijgespijkerde valkuil van hoor en wederhoor wat hun als idee van evenwichtige journalistiek is bijgebracht.

Terwijl er kritiek is op president Trump die alternatieve feiten tot leidend begrip in zijn beleid maakt en media zich schrap zetten om dat te corrigeren gaat het NOS Journaal uit onbenulligheid, kwaadwilligheid of gewoon desinteresse de fout in. Zelfs voor de gemiddelde nieuwsconsument is het een ABC-tje dat de Oekraìens-Russische oorlog in de afgelopen maanden niet geluwd is en de zogenaamde pro-Russische separatisten in Donetsk en Loehansk al sinds zomer 2014 ‘opgeruimd’ of vervangen zijn door reguliere Russische militairen of lokale pionnen die als window dressing dienen en vanuit het Kremlin aangestuurd worden. Bij het Journaal woedt bij items over de Russische Federatie of Oekraïne de geest van Godfroid die relativeert als een filosoof, maar niet duidt als een journalist. Die filosofische nietszeggendheid dient om de waarheid te verhullen en onzin te verkopen. Waarom de hoofdredactie van het NOS Journaal genoegen neemt met de ondermaatse berichtgeving over het voor Nederland en de EU zo belangrijke Oekraïne is de terugkerende vraag geworden.

Foto: Schermafbeelding van item over Oekraïne in het NOS Journaal van 20.00 uur op 31 januari 2017.

Advertisements

6 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. Ook in 2017 staat het devies weer diep in de muren van de internationale politiek gebeiteld: ‘Minsk’ is de enige basis voor een vredesregeling in de Donbas. Maar de werkelijkheid is anders. ‘Met uitzondering van 1 september hebben we geen enkele dag gehad waarop geen bestandsschendingen plaatsvonden’, zei Alexander Hug, één van de leiders van de Special Monitoring Mission van de OVSE, in een terugblik op 2016. Hij sprak over ‘mannen in uniformen’ die niet uitvoerden wat ‘mannen in pakken’ waren overeengekomen. De waarnemers telden in 2016 300.000 bestandsschendingen. Binnen de verboden ‘grijze zone’, het in Minsk afgesproken gedemilitariseerde niemandsland tussen de vijandelijke linies, werden verboden zware wapens aangetroffen zoals mortieren, houwitsers, tanks en meervoudige raketlanceersystemen.
    http://www.raamoprusland.nl/dossiers/oekraine/442-wie-heeft-er-nog-baat-bij-minsk-akkoorden

    George Knight

    1 februari 2017 at 17:08

  2. COULD IT have been just a coincidence that Russian-backed forces in Ukraine launched their biggest offensive in months the day after Vladi­mir Putin spoke by phone with President Trump? Somehow, we doubt it. Rather, the volleys of Grad rockets and heavy artillery that have been raining down on Ukrainian army positions since Sunday look a lot like a test of whether the new president will yield to pressure from Moscow.
    https://www.washingtonpost.com/opinions/global-opinions/trump-is-sworn-in-rockets-fall-on-ukraine/2017/01/31/e295635c-e7e3-11e6-bf6f-301b6b443624_story.html?postshare=781485966714798&tid=ss_tw

    George Knight

    1 februari 2017 at 18:15

  3. NOS Journaal heeft gemist: 1. de opbouw (opnieuw) van een Russische legermacht aan de Oekraïense grens, die in de dagen voor de actuele grote aanval door diverse (Amerikaanse) media met satellietfoto’s werd gesignaleerd. 2. de volstrekt toevallige samenloop van omstandigheden van het telefoongesprek tussen Trump en Poetin en het opnieuw in hevigheid oplaaien van de oorlog. 3. De ruim 10.000 doden die sinds de afscheiding aan beide zijden zijn gevallen. 4. De 2 miljoen vluchtelingen die, geheel volgens de algemeen gangbare Nederlandse ideologie, in Oekraïne zelf worden opgevangen. (5. Ander onderwerp: check de NOS-berichtgeving over vluchtelingen/migranten)

    André Horlings

    1 februari 2017 at 22:46

  4. @André
    Dank voor de toevoeging. De redacteuren van het NOS Journaal hadden zich om zich goed te informeren onder meer kunnen baseren op de dagrapporten van de OSCE:
    http://www.osce.org/ukraine-smm/reports

    George Knight

    1 februari 2017 at 23:10

  5. Is het hoofddoel van het Russische Avdiivka offensief provocatie door het tergen van de Oekraïense regering dat een streep door Minsk-II zet? Zodat het Westen geen enkel middel meer rest om de Russische agressie in Oekraïne ‘in dialoog’ een halt toe te roepen?
    http://khpg.org/en/index.php?id=1485989554

    George Knight

    2 februari 2017 at 14:04

  6. Reactie vandaag per e-mail van NOS Publieksvoorlichting in antwoord op kritiek over genoemd item:
    Ik heb contact gehad met de presentator en buitenlandredactie. Zij geven aan dat deze zin anders geformuleerd had moeten worden.

    Waarom de zin niet anders geformuleerd is en op welke bronnen de samensteller ervan zich heeft gebaseerd wordt niet toegelicht. Hoewel ik dat wel gevraagd had. Ik laat het hierbij.

    George Knight

    2 februari 2017 at 16:00


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: