George Knight

Debat tussen links en rechts

Franciscus en Kirill vermengen geloof en politiek in verklaring van Havana

with 4 comments

patriarch_paus_americamagazine

Moeten niet-katholieken zich iets aantrekken van wat de paus van Rome zegt? Dat ligt eraan. Paus Franciscus is naast hoofd van de Heilige Stoel ook staatshoofd van Vaticaanstad, de kleinste onafhankelijke staat ter wereld. Het centrale bestuursorgaan van de Katholieke Kerk is een interne aangelegenheid en uitsluitend van belang voor katholieken die zich hierdoor laten inspireren. Interne werking van religieuze instellingen is voor gelovigen. Ze kunnen beweren wat ze willen zonder onderbouwing van hun geloofswaarheid te hoeven geven.

Geloof is geen wetenschap en kent geen sluitend bewijs. Geloof is oorzaak en gevolg, uitgangspunt en sluitsteen van de getuigenis. In religie kunnen mensen over water lopen of in touwen klimmen, en kan water in wijn veranderen. Veronderstellingen zijn het voorrecht en het bestaansrecht van religie. In een parallel universum dat religie heet heerst de logica van de hypothese die geen direct verband met de realiteit heeft, maar een geloofswaarheid is die uitsluitend in en voor zichzelf bestaat. Gevoed vanuit de overlevering.

Niet-katholieken hebben dus functioneel te maken met de paus van Rome als hij spreekt als staatshoofd van Vaticaanstad. Dat overigens geen lid van de EU is. Niet-katholieken kunnen voorbijgaan aan Franciscus als hij zijn geloofswaarheden verkondigt  aan de katholieken, maar niet aan het staatshoofd die zich begeeft op het gebied van de diplomatie en de politiek. Problematisch wordt het als geloofsverkondiging en politiek bewust door elkaar worden gebruikt. Dan wordt het raadselachtig  of de paus zich richt tot de katholieke gelovigen of tot de wereldburgers. En of niet-katholieken zich wel of niet iets aan moeten trekken van zijn woorden.

De gezamenlijke verklaring van Havana van paus Franciscus en patriarch Kirill van Moskou van de Russisch-orthodoxe Kerk is een voorbeeld van bewuste vermenging van geloof en politiek. Het mist zowel de zuiverheid van een encycliek die gaat over de leerstellingen van het geloof en gericht is aan de gelovigen als het gebruik van de diplomatie die opereert volgens geformaliseerde regels waarbij geen direct beroep gedaan wordt op culturele waarden zoals die bestaan binnen religie. De verklaring van Franciscus en Kirill is niet alleen een bewuste mengvorm van religie en politiek, maar daarnaast politiek die er niet naar streeft om onpartijdig en onzijdig te zijn. Franciscus en Kirill kiezen partij door bijvoorbeeld de oorlog in Oekraïne niet te omschrijven als een oorlog tussen landen, maar als vijandigheden die uit het niets lijken te zijn ontstaan. De verklaring is bedoeld voor intern gebruik en hoort thuis in het religieuze domein. Het heeft geen enkele politieke waarde.

Foto: Patriarch Kirill (links) een paus Franciscus (rechts) in Havana, 12 februari 2016.

4 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. Melnikov concludes: “The meeting in Havana was not so much about content as about symbols. But it symbolizes not the historic reunification of the Churches but the development of a strategic block of conservative forces of European orientation.” In short, both sides got some of what they wanted but only by giving up something else.
    http://windowoneurasia2.blogspot.nl/2016/02/havana-meeting-was-not-complete-victory.html

    George Knight

    16 februari 2016 at 16:33

  2. Sterk onderbouwd stuk, waar ik me goed in kan vinden. Een doorbraak in mijn gedachten waar je de vermenging van politiek en religie duidelijk maakt. Pausen zijn vaak diplomaten of worden als zodanig in diplomatie ondersteund. Voor mij persoonlijk heeft zo’n verklaring niet veel betekenis. Van geestelijke leiders kan moreel gezag uitgaan….kan…..Dan houdt het wel zo’n beetje op.

    Th Balvers

    17 februari 2016 at 11:11

  3. @Th. Balvers
    Dank voor de aardige woorden. Voor wie nog niet overtuigd is nog een toelichting:

    ik ontzeg religieuze leiders niet het recht om zich met wereldpolitiek bezig te houden. Maar de vermenging van politiek en geloof maakt het in mijn ogen onnodig verwarrend. Is nou het staatshoofd of de kerkelijke leider aan het woord? Paus Franciscus profileert zich als een redelijk gezicht van een conservatieve organisatie. Patriarch Kirill wordt rechtstreeks door het Kremlin aangestuurd. Beide heren zijn niet waardevrij en dienen hun eigenbelang of dat van hun broodheer. Dat is best, maar laten we er niet meer achter zoeken of het opvatten als zinvol voor andersdenkenden.

    De echte toenadering tussen mensen wordt in mijn ogen niet door religieuze organisaties bevorderd, maar juist in de weg gestaan. Dat godsdiensten zich met elkaar verzoenen moeten ze zelf weten. Daar hebben anderen geen mening over te hebben. Het is hun interne strategie. Ze gaan echter de fout in als ze vervolgens andersdenkenden daarbij proberen te betrekken en proberen te claimen. Hoe losjes en indirect ze dat ook doen. Dan gaan ze te ver. Ze kunnen uitsluitend voor hun eigen organisaties spreken en niet voor andere mensen of andere doelen dan die van zichzelf.

    George Knight

    17 februari 2016 at 11:18

  4. This concept of a supposed ‘Russian World’ – encompassing Ukraine, Belarus and Moldova, as well as Russia itself – has been repeatedly endorsed by Putin, and by Patriarch Kirill. The latter stated in November 2009, that “if we consider the Russian Federation with its present boundaries, then we have sinned against the historical truth and artificially cut off millions of people who are aware of their role in the fate of the Russian World and consider its creation their main deed.”
    http://khpg.org/en/index.php?id=1455660484

    George Knight

    21 februari 2016 at 13:36


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: