George Knight

Debat tussen links en rechts

Hans Melchers profileert zich in Gorssel met eigen museum

with 3 comments

Op 2 juni 2015 gaat het Museum voor Modern Realisme (MORE) in het Gelderse Gorssel (gemeente Lochem) open. Het wordt gevestigd in het voormalige gemeentehuis. Hans van Heeswijk is de architect en gaf een jaar geleden een rondleiding aan Omroep Gelderland. Met de collectie van Hans Melchers die ‘werk bevat van toonaangevende Nederlandse modern realistische kunstenaars van de afgelopen 100 jaar.’ Van Carel Willink, Jan Mankes, Pyke Koch, Dick Ket, Raoul Hynckes, Wim Schuhmacher en Charley Toorop, maar ook van Co Westerik, Philip Akkerman en Erwin Olaf. In 2012 verwierf Melchers 1000 werken uit de DS Art collectie van Dirk Scheringa. In 2015 is de Museumkaart niet geldig en kost een toegangskaartje 15 euro.

Melchers heeft als investeerder en rijke zakenman iets ongehoorzaams en opstandig in zich, zoals zijn Hans Melchers Fonds verduidelijkt dat ijvert voor fatsoenlijke journalistiek. Dit fonds richtte Melchers op na de in zijn ogen onterechte berichtgeving over de ontvoering van zijn dochter Claudia. In 2009 kwam Melchers in conflict met het bestuur van zijn fonds dat Volkert van der Graaf, de moordenaar van Pim Fortuyn financieel had ondersteund in strijd met De Telegraaf. Maar de vraag is welke grenzen hij aan welk fatsoen wil leggen.

Melchers meet zich in de aanloop naar de opening van zijn museum in Gorssel -dat in 2017 in Kasteel Ruurlo een dependance krijgt met 50 werken van Carel Willink- de rol van rebel aan die tegen het establishment schopt. Terwijl hij als rijke zakenman de gevestigde orde symboliseert. Dat doet denken aan die andere weerbarstige ingewijde Joop van Caldenborgh die rond zijn Caldic Collectie met hedendaagse kunst op buitenplaats Voorlinden in Wassenaar het Museum Voorlinden laat bouwen door Kraaijvanger Architekten.

Toch kan de museumsector die van nature behoudend is kritiek en schoppen onder de kont gebruiken. De sector is door financiële problemen en verminderde steun van de landelijke politiek onzeker geworden en schippert in de programmering van tentoonstellingen tussen plat vermaak van het popup-museum (met onder meer Paul de Leeuw en Carice van Houten als gastconservatoren) en kunsthistorische koersvastheid met een beperkt bereik. De gouden formule van een middenkoers die kwaliteit en bereik combineert wordt niet al te vaak gevonden. Hoewel het de vraag is of Melchers of Van Caldenborgh de meest geloofwaardige critici zijn kan het zinvol zijn dat ze vanuit de buitenkant de museumsector de maat nemen. In andere landen is het zeer gebruikelijk dat mecenassen hun eigen museum stichten en daar hun privé collectie in onderbrengen.

In de Volkskrant zegt Melchers vandaag in een artikel: ‘Het is ook wel een bepaalde sfeer bij de musea, een beetje snobbish. Het lijkt wel of ze zich niet realiseren dat het allemaal de overheid is die hun musea bekostigd. Met vele miljoenen per jaar. Die mensen mogen blij zijn! Die vreugde mis ik een beetje. Ik word wel een beetje met argusogen door ze bekeken: zou die man niet ons hele klimaat bederven?’ Dat laatste is logisch en treft nieuwkomers in elke sector. Snobbish’ suggereert een oordeel vanuit de hoogte en sociale exclusiviteit, maar zo is de praktijk van de museumsector allang niet meer. Het gevaar dat de museumsector bedreigt is eerder die van plat populisme en identiteitsverlies. Melchers mag bewijzen dat hij het beter kan.

Advertenties

3 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. Eigen doorgeplaatste reactie op het project van het popup-museum van DWDD op Trendbeheer:
    http://trendbeheer.com/2015/05/20/pop-up-museum-dwdd-gaat-in-2016-weer-open/comment-page-1/#comment-1307092

    (..)
    Het is niet de vermeende sociale exclusiviteit van de Nederlandse museumsector die me zorgen baart, maar het identiteitsverlies. Anders gezegd, ik zie het gevaar eerder aan de ‘onderkant’ dan aan de ‘bovenkant’.

    (..)
    Waar komt toch het misverstand vandaan dat iedereen het museum ingejaagd moet worden met educatie, doelgroepenbeleid en allerlei maatregelen uit de sociaal-politieke knutseldoos? Ik ga ook niet naar Ajax of PSV omdat ik weinig met voetbal heb, of naar de kerk omdat ik niks met religie heb. Waarom zouden anderen iets met beeldende kunst moeten hebben? Anders gezegd, waarom wordt ons dat door de politiek als ideaalbeeld voorgehouden?

    Dit debat is vergelijkbaar met dat over het hoger onderwijs. Als het streven is dat 50% van de bevolking een universitair- of HBO-diploma haalt, dan heeft dat gevolgen voor het onderwijs. Voor de inrichting en het niveau ervan. Want geen enkel land heeft voldoende hersenen om 50% van de bevolking hogere opleidingen van hoog niveau te laten voltooien. Zodat de eisen naar beneden worden bijgesteld en de universiteiten niet meer zijn wat ze in naam zijn. Datzelfde proces bedreigt de musea.

    Uiteraard ben ik ervoor dat het bereik van musea wordt gestimuleerd en dat ze maatschappelijk zo relevant mogelijk zijn. Zich openen en hun behoudzucht eens achter zich laten. Kunstonderwijs op basisschool en middelbaar onderwijs zou op een hoger peil gebracht kunnen worden om daarbij te helpen.

    Maar ik betwijfel of die dolle dwaze dagen van het DWDD-museum daarvoor het beste instrument zijn. En trouwens, wat is het bereik van DWDD en wat voor publiek bereikt het? Zijn dat de mensen die het in de optiek van de politiek het meeste nodig hebben, als we dan toch in die termen willen praten? Dat betwijfel ik. Of zijn het wat modieus-progressieve vrijgestelden die met de cultuurbijlage van de NRC of de Volkskrant de ene keer kiezen voor een popconcert, een fototentoonstelling of een popup-museum? Ofwel, hoe structureel is dat project van DWDD eigenlijk?

    George Knight

    21 mei 2015 at 13:13

  2. Veel vermogen en opgejaagd door de fiscus ?; alles in kunst pompen en het probleem is opgelost. Zo simpel is het.

    Joost Eikelenburg

    27 mei 2015 at 11:11

  3. Een schot in de roos: Museum More (MOdern REalisme) opende op 2 juni 2015 de poorten in Gorssel bij Deventer. Het museum heeft een flinke (economische) impact op het dorp plus omgeving, inclusief kleine ondernemers dus; en het aantal bezoekers overtreft de verwachtingen. Een drieluik over kunst en ondernemingszin, nieuw perspectief en Gerrit Zalm.
    http://www.dezaak.nl/hoe-een-museum-de-economie-stimuleert-9564409.html

    George Knight

    3 december 2015 at 12:37


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers liken dit: