Update 16 maart 2015: In kort geding (uitspraak hier) heeft de voorzieningenrechter bepaald dat het Stedelijk Museum terecht eiser Rob van Koningsbruggen de toegang heeft ontzegd. Hij wilde toegang tot het museum via de rechter afdwingen. ‘Uit de veroordeling van Van Koningsbruggen in 2007 komt immers naar voren dat hij gezien zijn persoonlijkheid impulsief kan handelen en in staat is aanzienlijke vernielingen aan te richten.’
‘Ik heb hun bestuursleden uitgemaakt voor ‘kneuzen’ en ‘mislukte gevallen’. En ik heb gevraagd of er soms iemand van hun een verhouding heeft met oud-minister Guusje ter Horst, toen ze haar onlangs benoemden tot lid van hun raad van toezicht.’ Aldus Rob van Koningsbruggen in De Telegraaf over het Stedelijk Museum. Hij kwam de afgelopen dagen in de publiciteit als de ‘kunstschilder’ die een toegangsverbod tot het Stedelijk juridisch zou gaan aanvechten omdat hij had gedreigd over een werk van Marlene Dumas en Luc Tuymans aan te plassen. Hij zette de zaak maandag in werking. Zowel zijn advocaat Erik Borghuis als galeriehouder Willem Baars verklaren dat het ’satirisch’ bedoeld was en dat het Stedelijk ‘de dreiging’ te ernstig heeft opgevat.
Ironie laat zich lastig begrijpen en onmogelijk verklaren. Wat het museum als serieuze dreiging kan hebben opgevat, kan Van Koningsbruggen als grap bedoeld hebben die bij het Stedelijk niet zo is opgevat. Mede vanwege buitenlandse artistieke directeuren van afgelopen jaren die het Nederlandse kunstklimaat niet in de vingers hebben. Kunstenaar en museum hebben vanuit hun eigen rol gelijk, maar komen niet tot elkaar. De onvrede van Van Koningsbruggen lijkt vooral te worden gevoed door de richting die het museum ingeslagen is. Van een plek van en voor kunstenaars dat het onder Willem Sandberg, Edy de Wilde of Wim Beeren was is het geworden tot een hangplek voor nieuwe rijken die kunst omarmen vanwege de status. In die redenering hebben miljonairs in de Raad van Toezicht en oud-politici als Guusje ter Horst het Stedelijk gekaapt.
Het is dezelfde kritiek op de vermenging van kunst en zakenwereld, de belangenconflicten en het gebrek aan openheid die Christiaan Braun in zijn paginagrote advertenties in landelijke dagbladen sinds september 2014 aan de orde stelt. Zie hier voor een overzicht. Ligt de waarheid van het Stedelijk Museum in het midden waar liefde voor de kunst en de kunstenaars weer aan belang wint boven marketing, een algemene directeur die boven een artistieke directeur is aangesteld en patsers uit zaken- en bankenwereld die nu het beleid bepalen? Uiteraard wordt het nooit meer zoals in 1963 of 1985, maar een compromis moet mogelijk zijn. Braun en Van Koningsbruggen zijn querulanten, maar ze hebben minder ongelijk dan het op het eerste gezicht lijkt.
In het Stedelijk zijn op de golven van de jaren ’90 weeffouten gemaakt die in geen enkel ander Nederlands museum zo diep zijn doorgedrongen. Van Koningsbruggen en Braun zouden eens met de directie een kopje thee moeten drinken om de lucht te klaren. Het Stedelijk verdient goede kritiek die ernstig genomen wordt.
Foto: Rupert van der Linden, ‘De kunstschilder Rob van Koningsbruggen, taart etend in het restaurant van het Stedelijk Museum’, 1983. Collectie Beeldbank Stadsarchief Amsterdam.
Het valt mij op dat de kwaliteit van het werk van de kunstenaar Rob Van Koningsbruggen geheel buiten beschouwing wordt gehouden. Nergens vind ik een verwijzing naar zijn werk, waarvan het Stedelijk niet de minste werken heeft aangekocht. Zijn kunst kan toch op zijn minst tegenover dat van Marleen Dumas en Luc Tuymans geplaatst worden zodat er tenminste een ‘kunst’ discussie ontstaat op niveau. Rob is toch niet razend voor niets, letterlijk is het zeiken belangrijker geworden dan wat hij als kunstenaar te zeggen heeft.
Rob van Koningsbruggen is met zijn werk groots vertegenwoordigd in het Stedelijk, en heeft het auteursrecht, recht op droit de suite en dien al meer, of hij nou naar binnen mag of niet. Misschien zou het aardig zijn om wat foto’s van de werken van Rob tegenover die van Marlene en Luc op je blog te zetten. Zodat we misschien nog ergens een inzicht over krijgen. Hartelijks Christine Koenigs
LikeLike
@Christine
Wat u voorstelt had gekund, dus een vergelijking van het werk van genoemde drie kunstenaars, maar daar heb ik niet voor gekozen. Dan was het een andere posting geworden. Voor de duidelijkheid, ik besteed alleen aandacht aan kunst of cultuurpolitiek als er een politieke invalshoek is. Zo besteedde ik aandacht aan de verwikkelingen rond een schilderij van Marlene Dumas toen enkele jaren geleden Museum Gouda dat tegen alle afspraken over ontzamelen binnen de museumsector wilde verkopen. Die posting gingen niet over het schilderij zelf.
Ik kan daar een korte en een lange uitleg voor geven. De korte is dat ik mijn twijfel heb over de objectivering van kunst in recensies (schilderijen, tekeningen, installaties, theaterstukken, films, muziekstukken etc) en een filosofische en praktische twijfel heb of recensies sowieso zinvol kunnen zijn. Mede daardoor -en ook gezien het uitgangspunt dat een werk zichzelf moet bewijzen zonder tussenkomst van zelfbenoemde tolken-, en ook door mijn belangstelling voor politiek, openbaar bestuur en bestuurlijke ethiek is daarom mijn invalshoek als het over kunst gaat een politieke geworden.
Over de kwaliteit van het werk van Rob van Koningsbruggen doe ik dus geen uitspraak omdat de posting er niet over ging. Ik heb trouwens niet de indruk dat ik hem of zijn werk niet welwillend benaderd zou hebben in bovenstaand stukje. Het spijt me overigens dat u na lezing van de blogpost nergens een inzicht in gekregen hebt. Dat lijkt me knap lastig.
LikeLike
Pingback: Vulgarisering van dode kunstenaars: Rietveld, Mondriaan. Dansje van JB Productions en kunsthandel van het Stedelijk Museum | George Knight