George Knight

Debat tussen links en rechts

Tussen expansie en agressie van VS en Rusland. Hoe kleuren we onze geschiedenis in?

with 11 comments

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

De wetenschappelijk discussie over de moderne geschiedenis van Rusland is een debat tussen doven. Zeker als wetenschappers zich in de politieke arena begeven en stelling nemen. Er lijken maar 2 posities mogelijk: veroordeling van Russische agressie of veroordeling van Amerikaanse expansie. Complicatie is dat er nog een andere scheidslijn door het debat loopt, namelijk een neorealistische invalshoek die alle terugbrengt tot een gevecht om de macht en ethiek zoals deze is vastgelegd in verdragen en handvesten als secundair ziet.

De Russische positie verdient begrip omdat in te zien valt dat het land zich omcirkeld voelt. Of dat nou een realiteit of een hersenschim is. Gezien de relatieve onbelangrijkheid van de Russische economie en de stokkende ontwikkeling van een staat die nog niet eens alle gebieden van het eigen territorium ontwikkeld heeft is dat trouwens een merkwaardig uitgangspunt. Zowel van de vermeende omcirkelaar die uit niets een vijandbeeld creëert en daarmee Rusland groter maakt dan het is. Als van de vermeende omcirkelde die om binnenlandse redenen de oorlogsretoriek opklopt om de positie van een machtscentrum te vestigen.

In terugblikken op de oorzaak van de Russisch-Oekraïense oorlog van 2014-2015 geeft de bronvermelding uitsluitsel over de stellingname. Als iemand verwijst naar de ‘offensieve neorealist’ John Mearsheimer dan houdt dat een veroordeling van de Amerikaanse buitenlandse politiek sinds president Clinton in en een veroordeling van de expansie van de NAVO in Europa sinds de ineenstorting van de Sovjet-Unie. Iemand die verwijst naar het Handvest van de VN 1945, de Helsinki Final Act 1975 of het Boedapester Memorandum 1994 trekt de ethische kaart en maakt verdragen en afspraken geen afgeleide van het machtsspel tussen landen vanwege het idee dat in de geopolitiek tussen landen een evenwicht vooral tot stand komt als gevolg van de botsing van de macht. Zo iemand gaat uit van soevereiniteit en internationale grenzen van staten.

Zowel de agressie in de Amerikaanse buitenlandse politiek van de laatste 25 jaar als het zelfbeeld van de VS dat het exceptioneel is verdienen kritiek. ‘It is extremely dangerous to encourage people to see themselves as exceptional, whatever the motivation’, schreef de Russische president Putin in september 2013 in een ingezonden brief in de New York Times. Putin heeft gelijk over de VS, maar poetst weg dat hij niet anders doet dan Rusland als exceptioneel voor te stellen. Sprekend in de Duma in maart 2014 over het Westen en vooral de VS: ‘They have come to believe in their exclusivity and exceptionalism, that they can decide the destinies of the world, that only they can ever be right. They act as they please: here and there, they use force against sovereign states, building coalitions based on the principle “If you are not with us, you are against us.”’

De slotsom? Rusland en de VS claimen dat ze exceptioneel zijn, maar zijn dat vooral in grofheid en arrogantie jegens andere landen. Russische agressie tegenover kleinere landen in de eigen achtertuin vanwege een claim op deze landen is ongewenst. Het gooit internationale verdragen van 1945 tot 1994 uit het raam, en trekt Europa daarmee op onbekend terrein. Over de uitbreiding van de NAVO zijn rond 1990 nooit afspraken in verdragsvorm gemaakt tussen de toenmalige leiders van het Westen en de Sovjet-Unie. Volgens Helsinki 1975 kan het ene land de soevereiniteit van een ander land niet weggeven. Centraal-Europese landen hebben vanuit hun ervaring met de Sovjet-Unie vaak tegen de zin van West-Europa en de VS aangedrongen op opname in de NAVO. Dat gaf verzwakt Rusland het excuus in handen dat het omcirkeld en bedreigd werd en zich wapenen moest. Dit aan Russische leiders gegeven voorwendsel is de grote fout van de recente Europese geschiedenis.

Foto: Opschrift in de middelste toren van het Amerikaanse slagschip USS New Jersey dat operationeel was van 1942 tot 1991: ‘Those who oppose will meet me; Democracy at any cost’.

Advertisements

11 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. The question now is how to recast Europe in a way that preserves Nato and all its commitments, extends widely the economy benefits of EU engagement, gets Mr Putin to respect international borders, fosters a productive future for Ukraine, and provides a respected and engaged role for Russia. Ideas exist; even Dmitry Medvedev, then Russian president, put forward proposals in June 2008. (They were roundly ignored.) In the end, it may not be possible.
    http://www.ft.com/cms/s/0/528d1dcc-b6a3-11e4-95dc-00144feab7de.html

    George Knight

    18 februari 2015 at 11:33

  2. Moscow’s law of the jungle confronts Brussels’ jungle of law. Who’s winning? “Russia is winning” answers the well-known American “realist”, John Mearsheimer. So what should we do about it? “The west should seek to make Ukraine a neutral buffer state between Russia and Nato. It should look like Austria during the cold war. Toward that end, the west should explicitly take European Union and Nato expansion off the table.” Well, thank you Professor Realist. Perhaps you would like to seal the deal yourself? We have the perfect location for your realpolitik summit: Yalta, where in 1945 Franklin D Roosevelt and Winston Churchill gave an ambiguous legitimacy to the Soviet occupation of eastern Europe. That’s Yalta in now-annexed Crimea.
    http://www.theguardian.com/commentisfree/2015/feb/16/peace-putin-ukraine-moscow-kiev?CMP=share_btn_tw

    George Knight

    19 februari 2015 at 12:39

  3. “Ukraine has been betrayed as at one time Georgia was betrayed,” Zaydman says. Not only has the West refused to live up to its responsibilities under the Budapest Memorandum, but it is apparently going to continue to refuse to provide Ukraine with the arms necessary to effectively defend itself against the hooligan Putin.
    http://windowoneurasia2.blogspot.nl/2015/02/putin-world-class-hooligan-without.html

    George Knight

    19 februari 2015 at 13:11

  4. Eigen commentaar op betoog van de Canadese publicist Brad Bird:
    http://www.kyivpost.com/opinion/op-ed/brad-bird-ukraines-best-path-to-peace-is-non-alignment-381577.html#comment-1870477720

    But how can Ukraine in a position of non-alignment on its own become independent and strong? That’s the paradox Brad Bird bypasses. Now already the EU is a big stick towards effectiveness, rule of law and democracy. Bird looks so negative at the association agreement that he ignores its positive momentum.

    The neorealistic view on politics as represented bij John Mearsheimer or Henry Kissinger has the disadvantage it forgets the people it concerns. It explains a concept of geopolitics on the lives of people. As if the people of New York or Toronto have to set their aspirations for freedom and freedom of choice aside for 50 years because of geopolitics. It’s not ethical. Therefore, the argument of Bird is incomplete. it lacks a humanistic component.

    A real solution has to mix the various components. Integration with the EU because of the democratization and the rule of law it entails; no armature, but reconstruction of the army by individual western countries, not NATO; containment of Russia through harsher sanctions, including European energy independence from Russia; bolstering the defense of Poland and the Baltic States; working on better relations with the countries of the Euroasian Union and the common Russians.

    George Knight

    23 februari 2015 at 11:47

  5. […] Westerse eensgezindheid tegenover Rusland door eigen korte termijn denken. Zo kennen we de VVD met Kissinger-achtig neorealistisch denken dat anderen […]

  6. […] Henry Kissinger in opinieartikelen pleit. Neorealisten onder wie ook de conservatieve historicus John Mearsheimer reduceren politiek tot een gevecht om de macht en het vinden van een evenwicht. Ze zien ethiek en […]

  7. […] het denken in machtsblokken en invloedssferen zoals de neorealisten dat doen oogt niet alleen gedateerd, maar geeft ook onvoldoende verklaringen voor de huidige tijd. Dat […]

  8. […] en zogenaamde neo-realistische historici maken soms de vergelijking met Canada en Mexico als achtertuin van de VS. Of Cuba. Zo zou Oekraïne […]

  9. […] voorop zet een solide veiligheidsbeleid hoort met een defensie die op sterkte is en een pragmatische, neorealistische koers vanwege de verstoring van de internationale rechtsorde door Rusland uitgewerkt is. De VVD kan niet […]

  10. George Knight

    25 oktober 2016 at 13:57

  11. […] naar Henry Kissinger laat De Graaf zich kennen als een historisch neorealist. In de school van John Mearsheimer de niet voor niets zo populaire historicus in het Kremlin. Iemand die machtsdenken voor afspraken […]


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: