George Knight

Debat tussen links en rechts

Loopt Europa opnieuw slaapwandelend de oorlog in? Wie weet

with 5 comments

Dreigt er oorlog in Oekraïne? Nee, het is al sinds maart 2014 oorlog. Deze oorlog mist de kenmerken van een burgeroorlog die vanuit de bevolking gevoed wordt. Vanaf het begin was het een door Rusland van bovenaf gevoede en gecoördineerde strijd. De leiders van de VS, EU en Rusland zijn de fuik ingezwommen waarvan ze nu het einde naderen. Zo kan het niet verder. Er moet iets gebeuren. Doormodderen kan niet langer.

Wie heeft de grootste fouten gemaakt? Velen zijn verantwoordelijk, maar niet allen in dezelfde mate. De grote boosdoener is Rusland dat zich geopolitiek manifesteert terwijl het economisch wegzakt. Het jaarraport 2015 van de Euroasia Group ziet Rusland als grote bedreiging, maar tegelijk zegt het dat het dit land vooral te doen is om het testen van de standvastigheid en de reactiemogelijkheid van de NAVO, eerder dan het uitspelen van een open conflict of het vestigen van separatistische enclaves. Dat is in tegenspraak met de woorden van Euroasia Group president Ian Bremmer die juist redeneert vanuit een dreigend open conflict met Rusland.

De Amerikanen en Europeanen hebben ook verantwoordelijkheid door hun terughoudende opstelling die Rusland het verkeerde signaal gaf. Het Westen had na de annexatie van de Krim in maart 2014 -die valt te kenschetsen als een staatsgreep en door een grote meerderheid van de Algemene Vergadering van de VN als onrechtmatig werd bestempeld- Rusland na een duidelijke waarschuwing gelijk de zwaarste sancties op moeten leggen. Inclusief het afsluiten van het internationaal betalingsverkeer SWIFT en het blokkeren van de Westerse tegoeden van president Putin en zijn zakenpartners. Het is opmerkelijk dat dat laatste nog steeds niet is gebeurd. Moeten er eerst kernwapens vallen voordat het Westen de economisch sancties aanscherpt?

Ook Oekraïne is verantwoordelijk. Het is het meest corrupte land van Europa dat slecht geleid wordt. De scherts is dat Oekraïne de oorlog tegen Rusland tot nu toe niet heeft verloren ondanks de eigen legerleiding die ondeskundig, zwak en verheven is van Russische spionnen. Vrijwilligers en gewone manschappen boden weerstand. Zo’n land is voor het Westen nu nog geen stabiele partner waarop gebouwd kan worden.

Dreigt er uitbreiding van de oorlog? Ja. Over het argument van kanselier Angela Merkel dat er geen militaire oplossing aan dit conflict is denkt Rusland anders. Het probeert door af en toe de kraan open te zetten met Russische troepen in de Donbas een militair antwoord te geven op een politiek probleem. Door de militaire optie bij voorbaar uit te sluiten geeft Europa toe aan de bluf van Putin die waarschijnlijk niet eens een open conflict wil. Merkel die van de ene kant zegt dat ze geen neutrale bemiddelaar is, maar het anderzijds niet hard durft te spelen. Wat voor onduidelijke positie is dat? Europa is de verliezer als Oekraïne het onderspit delft. Putin en Obama komen ook geschonden uit de strijd als te overmoedig en te terughoudend. Hopelijk wordt over 100 jaar niet het boek geschreven dat Europa slaapwandelend de oorlog inliep. Hopelijk niet. 

first-world-war-soldiers-004

Foto: Ieper, 1917. Credits: Frank Hurley/Getty Images.

5 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. Als ‘koude oorlog’ veteraan die de Cuba-crisis als een in Duitsland gelegerde parate militair (dienstplichtig) heeft meegemaakt, is het mij sindsdien opgevallen hoe weinig men leert van de ‘geschiedenis’. Achteraf weten we van de Cuba-crisis dat het toch echt ‘kantje boord’ is geweest of de Derde Wereldoorlog was uitgebroken. en dat het slechts te danken is aan het onderling vertrouwen van enkele hoofdrolspelers aan beide zijden dat het met een sisser is afgelopen. Uiteindelijk had noch het Oosten noch het Westen ‘trek’ in een Wereldoorlog en kon op deze basis een conflict worden vermeden. de toestand is nu anders maar toont wel gelijkenissen; Amerika voelde zich bedreigd door de op Cuba gestationeerde ‘lange afstandraketten en Rusland wilde graag de o.a. in Turkije geplaatste Amerikaanse raketten weg hebben.

    Iets dergelijks zien we nu ook; Putin, of Rusland, voelt zich in het nauw gedreven door voormalige deelrepublieken die naar NATO/EU lidmaatschap streven, en is het dan ook letterlijk ‘levensgevaarlijk’ om geen begrip voor een dergelijks ‘angst’ te hebben. Daar komt nog bij dat in veel van deze deelrepublieken zich Russische minderheden bevinden waarvan sommigen zich als 2de rangs burgers behandeld voelen. Dit mag dan allemaal te verklaren zijn uit het feit dat de Sovjet Unie in feite een bezettende macht was; het betekent niet dat men ook hier ‘oog’ voor de Russische belangen dient te hebben.

    In dit verband wil ik er dan ook even op wijzen dat ditzelfde ‘sentiment’, de Duitse minderheden in voormalige Duitse gebieden, ontstaan na annexatie van Duitse gebieden bij de vrede van Versailles, voor Hitler de legimitatie was om na het verdrag van München Polen binnen te vallen en daarmee WOll te ontketenen.

    appie b. broek

    7 februari 2015 at 16:33

  2. @appie
    Wat een eer om met een veteraan uit de koude oorlog in gesprek te komen. Ik heb het nooit verder geschopt dan oefeningen Duitsland in de jaren ’70. De kou herinner ik me nog goed.

    Ja, de geschiedenis herhaalt zich, maar nooit op dezelfde manier. Het cliché zegt dat landen zich wapenen voor de vorige oorlog. Wapenen in brede zin, dus ook politiek en diplomatiek. Enfin, als dat niet zo was, dan bestonden er geen oorlogen meer.

    De Cuba-crisis die kantje-boord was leert dat een oplossing op vele schaakborden tegelijk moet worden gevonden. Met tegendreiging (Turkije), directe diplomatie met de tegenstander (Chroetsjov), geheim contact met de direct betrokkene (Castro), militaire dreiging (invasie Cuba), afschrikking (luchtbombardementen), economische maatregelen (blokkade Cuba) en isolering tegenstander (internationale gemeenschap mobiliseren).

    Is er nu ook sprake van zo’n brede, geregisseerde aanpak in de kwestie-Oekraïne? Daar lijkt het niet op. Het grootste verschil is dat Cuba een kwestie voor de VS was omdat het in de eigen achtertuin speelde. Nu is EU hoofdverantwoordelijk. Maar zoals bekend heeft de EU geen gemeenschappelijke buitenlandse politiek. Zodat de EU geen lik-op-stuk beleid voert dat erger kan voorkomen. Het reageert te langzaam en te slap.

    De rolverdeling in good cop en bad cop werkt niet als de VS dreigen met wapenleveranties en Hollande en Merkel dat fundamenteel afwijzen. Zo stonden ze met lege handen in Moskou. De strategische fout van Europa is dus op voorhand het loslaten van de dreiging om wapens te leveren. Op z’n minst hadden ze daar een middenpositie in in moeten nemen. Merkel en Hollande opereren overduidelijk vanuit hun eigen landsbelang. Merkel is daar trouwens ethischer in dan Hollande. Maar dus ook minder flexibel.

    Verschil is ook dat de propaganda nu in het voordeel van Rusland is, terwijl de Westerse publieke opinie in 1962 in het voordeel van de VS was.

    Ik weet niet of het terecht is om het handelen van president Putin rechtstreeks te koppelen aan de machtspolitiek tussen landen. Want tot een paar jaar terug werkte Putin tamelijk corporatief samen met het Westen. Daar is bij Putin een omslag in gekomen die niet volgde op een ander Westers beleid -de zogenaamde ‘reset’ van Obama zocht juist de toenadering door concessies- maar een gevolg was van de interne Russische verhoudingen.

    Daarom moeten we oppassen om al te veel mee te gaan in alle verhalen die de laatste jaren uit het Kremlin komen over de uitbreiding van de NAVO na 1989, de status van Oekraïne en de zogenaamde omsingeling van de Russische Federatie. Da’s koude oorlog retoriek die vertaald is naar de 21ste eeuw, maar op de verkeerde wereldkaart en omstandigheden wordt gelegd. Putin was welkom als gelijke partner, maar koos er door confrontatie in 2008 zelf voor (Georgië) om die richting van verzoening niet in te slaan.

    Men kan alleen maar gissen waarom Putin de confrontatie zocht. Was hij bang in de vreedzame toenadering met Europa en VS de grip op de Russische Federatie kwijt te raken? En de machtsstructuur van Kremlin, door het Kremlin gecontroleerde bedrijven (Gazprom, Rosneft, banken) en de Russische maffia waaraan hij zijn positie ontleend te moeten afbouwen? Of was hij bang dat de eenzijdige en ouderwets ingerichte Russische economie door het Westen opgegeten zou worden?

    Het probleem van de nationale minderheden in de Russische Federatie werkt twee kanten uit. Wat ik nu maar even Grootrussen noem (Rus/WitRus/Oekraine) vormen in vele deelrepublieken de minderheid. De steun van Putin aan de Russisch-sprekenden in Oekraïne heeft een doos van Pandora geopend. Want de vele trotse volkeren in de Kaukasus, de Tataren in Tatarstan tot de Finnen in Karelië of de Mongolen in het Verre Oosten volgen de logica van Putin en eisen ook autonomie voor het eigen volk op. En willen een einde aan de Russificering en het verbod op onderwijs in de eigen taal en verbanning uit het straatbeeld.

    Dus het is denk ik precies andersom dan je het stelt. Niet de etnische Russen zijn de tweederangsburgers, maar de anderen. Ook in Oekraïne hadden Russisch-sprekenden de afgelopen decennia autonomie en werd hun geen strobreed in de weg gelegd. Eerder werden in bepaalde Russisch-sprekenden Oekraïense gebieden juist de Oekraïens-sprekenden gediscrimineerd.

    Van de andere kant schortte het sinds 1989 in de symboliek voor Russen om de eigenheid te kunnen vinden. Analoog aan wat de Engelsen in het Verenigd Koninkrijk overkomt. Schotten, Welshmen en Noord-Ieren hebben hun eigen parlement, maar de Engelsen niet. Ze hebben de macht, maar missen de symboliek van die macht. Zo was het in de Russische Federatie ook. De afgelopen jaren heeft Putin die symboliek zo overgecompenseerd dat het voor buitenstaanders een parodie lijkt. In elk geval kan die nadruk op uiterlijkheden als een teken van zwakte opgevat worden. Wat weer verklaart waarom Rusland vanaf 2008 de confrontatie met het Westen zocht en de toenadering afsloeg.

    George Knight

    7 februari 2015 at 17:50

  3. We can’t tell all the details, but to make a long story short, Putin’s blackmailing Europe by saying that he is willing to launch a nuclear missile attack in Ukraine.

    The ultimatum was submitted three days ago, which is why European leaders darted off and went to Moscow … No one knows what they agreed on. The press makes hazy claims that they “agreed to finalize the Minsk Agreement”, but at the same time Merkel and Hollande returned looking quite shocked.
    http://en.inform-napalm.org/inform-napalm-putin-s-ultimatum-ss-26-still-laughing/

    George Knight

    8 februari 2015 at 10:31

  4. Duitse ex-diplomaat Hans-George Wieck:
    The economic and financial cost to be burdened by the Russian Federation as the price for the Russian military intervention on the Crimea and in East Ukraine has to grow and should help to revise the currently applied doctrine according to which Russia has the right to intervene militarily in neighboring countries that were part of the Soviet Union.
    http://www.kyivpost.com/content/ukraine/german-foreign-policy-expert-wieck-economic-cost-to-russia-has-to-grow-379943.html

    George Knight

    8 februari 2015 at 18:02

  5. George Knight

    8 februari 2015 at 23:37


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: