George Knight

Debat tussen links en rechts

SIKC haalt islamitische collectie weg bij Wereldmuseum

with 3 comments

imageproxy.asp

Directeur Stanley Bremer van het Wereldmuseum staat Sjors van Beek van de Groene niet meer te woord, aldus het artikel Islamitische collectie weggehaald bij het Wereldmuseum. Grotere eer voor een onderzoeksjournalist is bijna niet mogelijk. Dat is wat je noemt iets op het spoor zijn en de macht tegen de haren in strijken.

Maar het gaat natuurlijk niet om de personen, maar om de zaak. Die is opmerkelijk. De Stichting Islamitische Kunst en Cultuur (SIKC) die in het Wereldmuseum de deelcollectie islamitische kunst -eigendom gemeente Rotterdam- van zo’n 190 objecten beheert haalt deze weg bij het Wereldmuseum en brengt deze onder bij het Volkenkundig Museum (nu: Nationaal Museum voor Wereldculturen) te Leiden. Opvallend is trouwens dat de SIKC bij de Kamer van Koophandel in Rotterdam geregistreerd staat als een welzijnsorganisatie.

Twee opmerkelijke momenten gingen hieraan vooraf die licht op de zaak werpen. De eerste was het idee dat de SIKC in 2006 opgeheven was, maar uiteindelijk  bleek dat toch niet gebeurd te zijn. Om onduidelijke redenen had directeur Bremer de papieren niet ingediend om de SIKC op te heffen. Vervolgens kwam in april 2014 het aanbod van het Wereldmuseum dat de SIKC de eigen deelcollectie die het beheerde in ruil kreeg voor het afstaan aan het Wereldmuseum van het nog aanwezige saldo van 14.000 euro op de eigen rekening.

Een vreemd voorstel omdat de deelcollectie geen eigendom is van het Wereldmuseum, maar van de gemeente Rotterdam. Desgevraagd wilde het Nationaal Museum voor Wereldculturen de deelcollectie niet herbergen onder de door het Wereldmuseum genoemde voorwaarden van een uitruil van het banksaldo: ‘Directeur Stijn Schoonderwoerd: ‘Het klonk ons allemaal wat te lichtvoetig in de oren. Ontzamelen kun je niet lichtvoetig doen. Het banksaldo van SIKC is bedoeld om de rijkscollectie te versterken, niet om onderdeel te zijn van een wat onduidelijk ruilproces van het Wereldmuseum.’  Zonder die ruil ziet het Leidse museum geen bezwaren.

Steen voor steen brokkelt de geloofwaardigheid van directeur Bremer af. Sjors van Beek wees al eerder op opbrengsten uit verkoop van hedendaagse kunstwerken uit de collectie van de Stichting Vrienden van het Wereldmuseum waarvan vooralsnog onduidelijk is waar die heen zijn gegaan. Van Beek memoreert dat ‘de Aziatische objecten die momenteel nog zichtbaar zijn in het Wereldmuseum blijken voor het overgrote deel niet afkomstig uit de museumcollectie zelf maar zijn bruikleen van de Stichting Bodhimanda, een stichting ter bevordering van het boeddhisme. Voorzitter Imrat Verhoeven schat dat 75 à tachtig procent van de getoonde collectie eigendom van zijn stichting is.’ Zodat zich steeds meer de vraag opdringt wat de realiteitszin, de rechtvaardiging en het perspectief van een Wereldmuseum onder leiding van Stanley Bremer nog zijn.

NB: In een eerdere versie werd gesproken over 2300 objecten die de deelcollectie SIKC vormden. Dat aantal betreft echter de totale deelcollectie islamitische kunst van het Wereldmuseum. Het is gewijzigd in 190 stuks.

Foto: Koranpagina: eind soera 84, begin soera 85; koranpagina, 14de eeuw. Collectie Wereldmuseum.

Advertenties

3 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. Update, in een tweet zegt Koen Frenken dat de deelcollectie SIKC geen 2300 maar 190 objecten bevat. Na verificatie is dat aantal aangepast.

    George Knight

    23 september 2014 at 09:29

  2. Op 23 september is een brief van de Wethouder verzonden met de antwoorden op de twee series vragen. Op veel van voor de Publieksactie belangrijke vragen, zoals de omgang met het (wetenschappelijk) personeel, wordt gesteld dat het een interne kwestie is.

    http://rotterdam.raadsinformatie.nl/document/1569355/1

    Publieksactie Wereldmuseum

    25 september 2014 at 18:44

  3. @Publieksactie Wereldmuseum
    De beantwoording door wethouder Visser is correct. Omdat de gemeente sinds de verzelfstandiging van het Wereldmuseum in 2006 op afstand staat, kan het niet ingrijpen in zaken waarover het niks te zeggen heeft. Wel in de collectie die eigendom is van de gemeente, maar niet in de bedrijfsvoering of het beleid van het museum. Hoe dat door anderen ervaren wordt is bestuurlijk niet relevant.

    Toch knaagt er iets omdat de instanties (gemeente, RCE, Museumregister, Museumvereniging) op elkaar lijken te wachten om als eerste in te grijpen. Ze zijn ook ongelijksoortig. Een complicatie is ook dat directeur Bremer plannen naar buiten brengt en deze even makkelijk weer inslikt zonder de instanties formeel op de hoogte te hebben gebracht. Zodat in de beeldvorming een directeur vol bravoure opereert die in werkelijkheid bestuurlijk veel terughoudender is.

    Vraag is waarover de gemeente als bestuurder dan nog wel zeggenschap heeft. Ofwel, waar zit er licht tussen museum en openbaar bestuur? Want dat de gemeente als het dat wil het het Wereldmuseum lastiger kan maken dan het nu doet leidt geen twijfel. Denk aan brandveiligheid, bouw-, horeca-, of evenementsvergunningen.

    Op een inhoudelijk niveau wijst wethouder Visser terecht naar de Raad van Toezicht (RvT) die een verantwoordelijke bestuurlijke rol van toezichthouder, controller en werkgever heeft. De wethouder kan niet anders dan redeneren vanuit de vaststelling dat de RvT goed functioneert.

    Toch heeft de wethouder een instrument in handen. Hij kan zijn ambtenaren door administratief onderzoek (bijvoorbeeld van alle jaarrekeningen en notulen vanaf 2006) en interviews met voorzitter en leden van de RvT na laten gaan of het haar taken voldoende formeel uitoefent en of het volledig volgens het in 2005 vastgestelde profiel handelt. Een aandachtspunt is of de RvT voldoende evenwichtig is samengesteld. De focus van zo’n onderzoek zou kunnen zijn of het kritisch en onafhankelijk van de directie opereert zoals de richtlijnen vereisen.

    Vanwege de negatieve publiciteit die het Wereldmuseum voor de gemeente Rotterdam begint op te leveren zou het college er verstandig aan doen om serieus te overwegen in te grijpen. Informeel door gesprekken met de RvT en de directie. Om dat gesprek wilskrachtig aan te gaan moet de wil binnen college en collegepartijen groot genoeg zijn. Inclusief wisselgeld dat een herstart mogelijk maakt.

    Uw publieksactie kan eraan bijdragen om het college van de urgentie van de situatie te overtuigen. Niet zozeer door kritiek te uiten op de directeur, maar door te wijzen op bestuurlijke tegenstrijdigheden, de overtreding van regels en de negatieve publiciteit die zich langzaam opbouwt daar rond dat gebouw aan de Willemskade 25.

    George Knight

    25 september 2014 at 21:53


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: