George Knight

Debat tussen links en rechts

Archive for juli 2014

Spanning om te snijden: De dood of de gladiolen in Oost-Oekraïne

with 19 comments

article16

De strijd in Oost-Oekraïne nadert een climax. Het Oekraïense leger dat eindelijk op sterkte is lijkt een slotoffensief begonnen. Met een tweeledig tactisch doel, het omsingelen van Donetsk en het afsnijden van de hoofdwegen die vanuit Rusland lopen om de bevoorrading van die stad te blokkeren. Het strategisch einddoel is het over de grens terugdringen van de door Rusland geleide en bevoorrade separatisten. Wat het Kremlin niet alleen vanwege de militaire nederlaag ongaarne ziet, maar vooral vanwege de onrust die de verslagen separatisten in Moskou zullen stoken met hun dolkstoot-in-de-rug legende die naar president Putin wijst.

Een uit Rusland afkomstige colonne met geavanceerd materiaal rijdt westwaarts richting blokkades. De strijd om de omsingeling van Donetsk. De messen worden geslepen. Op het slagveld en in de hoofdsteden. In de stadjes vallen onschuldige doden, moeders met kinderen. Of in de lucht zoals bij de ramp met de MH17.

De geschiedenis leert dat machtige landen boevenstreken uithalen. En slachtoffers maken. Ze zetten alle middelen in. Onder het bewind van de aarzelende president Obama gebeuren de vreselijkste dingen in naam van de vrijheid. Zoals drones in het Verre Oosten of massale spionage van burgers. Voor velen voldoende om te beweren dat Obama een terrorist is. Onder het bewind van de zijn land steeds verder isolerende en xenofober makende president Putin gebeuren de vreselijkste dingen in naam van de continuïteit. De Putin-doctrine kent geen grenzen aan het geweld. Voor velen voldoende om te beweren dat Putin een terrorist is.

Er zijn al vele historische vergelijkingen gemaakt over wat er deze dagen in Oost-Oekraïne gebeurt. Dat is altijd lastig omdat er wat afstand in de tijd nodig is om het goed te begrijpen. Sudentenland en Adolf Hitler, Bosnië en Slobodan Milosevic of de moord op kroonprins Franz Ferdinand in Sarajevo en de Eerste Wereldoorlog. Wie kijkt naar doel en middelen ziet dat alleen de inname van het Sudentenland succesvol verliep voor de aanvaller. De Bosnische oorlog was een mislukking en de Eerste Wereldoorlog een ramp.

Het gaat er maar net om hoe het doel van de Russische interventie in Oost-Oekraïne wordt omschreven. Als het gaat om het veroveren van land door inzet van militaire middelen, dan dreigt voor Rusland mislukking. Als het het verzwakken en ondermijnen van Oekraïne is dan wordt de afweging al lastiger. Da’s aardig gelukt, de opbouw van een sterk Oekraïne stokt, hoewel de Russische agressie Oekraïne ook in de armen van nieuwe of nieuw opgepoetste bondgenoten heeft gedreven. Dat president Putin nu alles op alles zet en daartoe zelfs westerse sancties trotseert die de Russische economie isoleren en in een recessie zullen drukken komt voort uit zijn zorgen over zijn positie in eigen huis. Het verlies van Oost-Oekraïne is niet de halszaak. Wel de verbittering en verbolgenheid die verslagen separatisten in Moskou zullen verspreiden. Met als risico een paleisrevolutie in het Kremlin. In die zin is een sterk Oekraïens leger dat alle separatisten de dood injaagt nog helemaal niet zo’n beroerd vooruitzicht voor Putin. Daarom zoekt-ie de confrontatie. De dood of de gladiolen.

Foto: Kaart van Oost-Oekraïne volgens Kiev die de situatie van vandaag 12.00 uur weergeeft.

Naakt protest van FEMEN tijdens Islamweek Berlijn

leave a comment »

Een Duitse activiste van FEMEN zegt dat ze het goede wil. Wie wil dat nou niet? Dit roept de vraag op of goede bedoelingen niet een te magere legitimatie voor daden zijn. Want wat als de ander die bestreden wordt meent ook vanuit goede bedoelingen te opereren? Wie heeft er dan gelijk? Het lijkt op de elkaar bestrijdende troepen die beide de oorlog ingestuurd worden met de zegen van kerkdienaars in naam van onze God. Het verstand staat er bij stil hoe dat kan. De activistes verwijzen in de reportage van EinsPlus naar de sex-industrie, de staatsreligie en zijn tegen dictaturen. Het gebruik van deze terminologie –framing– komt in de plaats van de verantwoording. Bij FEMEN Duitsland regeert de emotie. Actie werkt bevrijdend voor de feministes.

Een activiste verklaart dat FEMEN niet tegen religie is, maar wel tegen religieuze instellingen die mensen onder de dekmantel van religie onder druk proberen te zetten. Deze opvatting gaat voorbij aan wat religie is. Want produkten van religie zoals zingeving en troost kunnen per definitie alleen bestaan, de eeuwen trotseren en grote groepen gelovigen bereiken als ze afgeschermd worden -tegen andere religies en wereldse machten- door een organisatie met politieke en maatschappelijke macht. Tijdens het protest tijden de ‘Islamwoche Berlin 2014’ met vertegenwoordigers van de conservatieve Turkse organisatie Milli Görüş -die de activistes als anti-democratisch en vrouwonderdrukkend zien- gaat het er redelijk rustig aan toe. Conferentiebezoekers houden zich in. De feministes maken hun punt, maar het raadsel is wie ze bereiken. Vooral zichzelf?

Femen

Foto: Drie activistes van FEMEN in Berlijn in actie tijdens de Islamwoche Berlin, juli 2014. Credits: EinsPlus.de.

Mana al Sharif: een Saoedische vrouw die durft te rijden

with one comment

Het is in Saoedi-Arabië voor vrouwen niet tegen de wet een auto te besturen. Maar het is verboden. Mana al Sharif riep twee jaar geleden vrouwen op te gaan rijden. Hun eigen weg te gaan. Saoedi-Arabië is het enige land waar dit verboden is. Dus Saoedi-Arabië tegen de rest. Valt dat voor deze streng islamitische staat te winnen? In een TED-lezing uit 2013 in Edinburgh doet ze haar verhaal. Ze valt haar land niet af, maar probeert het juist slim mee te nemen in de vooruitgang. Deze moedige vrouw is niet bang en geeft inspiratie. Ook ons. 

Foto: Cartoon en logo WomenToDrive van Latuff, 2011. Op site manal-alsharif.com

Na de ramp met de MH17 drogen de tranen van Nederland

with 21 comments

Afgelopen woensdag 23 juli was een dag van nationale rouw. Het werkt nog na in ons hart en ons hoofd. In ons collectieve geheugen en onze media. En op straat. Ik merkte op: ‘Nederland gedenkt en staat stil. Als een dief in de nacht kwam de oorlog afgelopen donderdag naar Nederland. (..) Oorlog is intelligente domheid. Oorlog is doordachte absurditeit met grove middelen. Krijg is emotie. Daarna wacht herstel en wordt beterschap beloofd. Steeds weer. Ons mensen past treurnis.’ Een sobere en stemmige plechtigheid was de poging van Nederland om de orde te herstellen na de klop op de deur in Oekraïne die zo in chaos eindigde.

Naargelang de fase van verwerking brachten Nederlanders in de dagen erna hun woede, droefheid, berusting, trots en roep om actie in stelling. In de internationale media was Nederland even de focus van iets bijzonders. Een pluriforme, egalitaire samenleving die uiting gaf aan haar humanisme. Die aandacht wekte weer trots op en hielp de verwerking naar een volgende fase. Iedereen had een emotie en een mening. Zo werden allen verbonden in hetzelfde gesprek. Na het wat vluchtige succes van Oranje in Brazilië met hemelhoge kijkcijfers, was er de overdenking over het menselijk tekort. Onoplosbaar, dus moet het passabel gemaakt worden.

Buiten het aangeharkte Nederland gingen het leven en de chaos door. De doden bleven vallen. Sommigen hier meenden zelfs dat het opschorten van meningsvorming over de oorzaak van de crash een neutraal standpunt zou zijn. Dat zelfs tot na de presentatie van het antwoord op de schuldvraag moest duren. Dat is het niet. Zwijgen dient degenen die het op hun geweten hebben. Zwijgen over agressie die zich tegen een soeverein land of onschuldigen in een verkeersvliegtuig richt is respect voor de daders. Dat kan ik niet opbrengen.

Haagse politie krijgt kritiek op terughoudendheid bij demonstratie

with 16 comments

678999-1

Uit het feit dat de politie geen arrestaties heeft verricht, kan afgeleid worden dat er geen grenzen zijn overschreden.’ Aldus een bericht van de NOSIn deze redenering keert een woordvoerder van burgemeester Van Aartsen oorzaak en gevolg om. Het is een onjuiste redenering omdat het feit dat er geen arrestaties zijn verricht niet wil zeggen dat de politie de opdracht om tot arrestatie over te gaan goed heeft uitgevoerd. De woordvoeder van de politiek omzeilt door deze cirkelredenering de bewijslast. Hij ontwijkt de verantwoording.

Of de woordvoerder van de burgemeester een cursus Argumentatieleer aan de Bestuursacademie nodig heeft om z’n kennis bij te spijkeren of juist tot z’n uitspraak kwam als gevolg van de opgedane kennis van de Argumentatieleer om de feiten te verhullen en zijn burgemeester uit de wind te houden is de vraag.

Aanleiding was een kleine demonstratie in de Haagse Schilderswijk. Met jihad-vlaggen. Vraag is of als aanleiding voor dit protest het Israëlisch offensief in de Gazastrook kan worden beschouwd, omdat volgens de NOS de demonstratie zich niet richtte tegen de staat Israël maar tegen Joden. Dit is niet hetzelfde. Protest tegen het beleid van de staat Israël is een legitiem politiek doel -zelfs begrijpelijk door de vele doden die door toedoen van het Israëlische leger in Gaza vallen-, protest tegen ‘de Joden‘ is racisme en niet legitiem. Het hoort niet thuis in een rechtsstaat, moet afgekeurd en door het bevoegde gezag passend bestreden worden.

Annabel Nanninga van Geen Stijl was aanwezig en probeerde verslag te doen. Met de woordvoerder van burgemeester Van Aartsen is ze het oneens dat er geen grenzen zijn overschreden. Een agente maande haar voorzichtig te zijn met het maken van foto’s en bevestigde desgevraagd een bedreiging tegen Nanninga gehoord te hebben. Toen ze zich als journaliste bekend maakte voegde de agente toe geen tijd te hebben om haar te beschermen. Nanninga kon zo haar werk niet doen. Haar bedreiger werd met rust gelaten. Maar het werd nog bedreigender toen Nanninga verbaal agressief bejegend werd en frisdrank over haar heen kreeg. In aanwezigheid van zo’n zes geüniformeerde politie-agenten die niet ingrepen. Gewoon op de openbare weg. Uiteindelijk werd Nanninga voor haar veiligheid mee naar het bureau genomen. Maar geen enkele belager. Ze verwijt de agenten niks, maar de burgemeester wel die het korps niet passend en te slap zou laten optreden.

De demonstratie in Den Haag heeft vandaag tot kamervragen van PVV, Joram van Klaveren (GRBVK) en VVD geleid. Met de teneur dat journalisten ongestoord hun werk moeten kunnen doen in de openbare ruimte en de politie dat recht moet garanderen. Maar gisteren in Den Haag gaf het bevoegd gezag die garantie niet. Inmiddels is bekend geworden dat het OM een onderzoek instelt naar aanleiding van de demonstratie.

Foto: Protest in Den Haag. NOS, 24 juli 2014.

Oekraïne: vlaggen, vijandbeelden, vergelding en Vice News

with one comment

Oorlog wakkert nationalisme aan. En nationalisme wakkert oorlog aan. Over vlaggen, vijandbeelden en vergelding. De relatie tussen Rusland en Oekraïne is op een dieptepunt beland. Rusland heeft er alles aan gedaan om Oekraïne in de armen van het Westen te jagen. De meeste bewoners van beide landen zien de ander als schuldig, als de ‘fascist’. Zo’n lekker scheldwoord uit de oude doos dat bij gebruik heerlijk oplucht.

De relatie tussen Nederland en Rusland is ook op een dieptepunt beland. De Nederlanders zijn woedend op de schuldigen van de ramp met de MH17. En het gesol met de lijken. Omdat er sterke aanwijzingen zijn -maar nog geen 100% sluitend bewijs- dat de pro-Russische separatisten de raket afschoten richt zich de woede op de separatisten. En op Rusland dat de wapens levert. De dochter van Putin is haar appartement in Voorschoten ontvlucht. Premier Mark Rutte roept op tot harde sancties tegen Rusland dat materiaal blijft leveren aan de separatisten en het Oekraïense leger vanaf Russisch grondgebied blijft beschieten. De machthebbers in het Kremlin zitten in de kramp en zijn niet in staat bij te draaien. Anderen koesteren dan maar hun vijandbeeld.

‘Disobedient Objects’ en de dichte deur van het kunstmuseum

with one comment

Victoria-and-Albert-Museum-Disobedient-Objects

Ongehoorzame objecten is een tentoonstelling in het Londense Victoria & Albert Museum die op 26 juli opent. Kunst en design van activisten ‘van onderop’ die doorgaans de museumzalen niet halen is er te zien. In een toelichting verklaart conservator Catherine Flood dat Disobedient Objects het beeld uitdaagt dat mensen hebben van wat ‘musea bevatten en waar ze voor dienen’. Van het beeld dat mensen van musea hebben heeft ze geen hoge pet op en klaarblijkelijk onderschrijft ze het: ‘Maar musea kunnen en weten soms om te gaan met sociale en politieke gebeurtenissen in de wereld om ons heen.’ Een dodelijke constatering. Flood zegt dat musea in uitzonderlijke gevallen bij de tijd zijn. Of Disobedient Objects dat beeld doorbreekt is de vraag.

Twee weken geleden had ik een FB-discussie met auteur en uitgever Alex de Vries -die dag ook nog eens jarig- over de maatschappelijke relevantie van Nederlandse musea. Zijn ze bij de tijd? Aanleiding was een dichte deur van het auditorium in het Stedelijk waar ook video’s vertoond kunnen worden. Waarom staan bezoekers in een recent opgeleverd en voor veel geld verbouwd museum voor een dichte deur? De aanname is dat in de museumsector die dichte deur staat voor gebrek aan durf, ambitie, verbeelding en (in meerdere opzichten) dwarsdenken bij directie, bestuur of Raad van Toezicht van zo’n museum. Een selectie:

AdV: ‘Ik denk dat het eerder een psychologische kwestie is, dan een programmatische. Maar ik onderschrijf wel je constatering dat het verbouwde Stedelijk te weinig heeft ingespeeld op nieuwe technologieën. (..) Zo’n kans voor een eigentijds multimediale projectiezaal heeft het Stedelijk laten lopen, en dan ook nog eens in een tijd dat beeldend kunstenaars zich meer en meer op het gebied van de cinematografie onderscheiden.

GK: ‘Ik kan me vinden in je uitleg dat het om een psychologische kwestie gaat. Wat ons op een ander onderwerp voor een ander moment brengt: waarom zijn de Nederlandse musea fossiele olifanten, waarom zijn ze zo in zichzelf gekeerd, behoudzuchtig en vinden ze mondjesmaat aansluiting bij hun eigen tijd? En waarom wordt dat niet dagelijks van de daken geschreeuwd?

AdV: ‘Musea gaan van oudsher over bewaren, behouden, beheren, wetenschappelijk onderzoeken, publiceren en presenteren. Ze zijn dus net zoals de zogenaamde ‘autonome kunst’ vooral in zichzelf waar en gerechtvaardigd; een beoordeling van buitenaf wordt vanuit dat oogpunt genegeerd en gewantrouwd, omdat het externe oordeel veelal voorbij gaat en die interne legitimatie en succes alleen afmeet aan kwantitatieve gegevens.’ (..)  ‘Er is de paradox van de eeuwigheidswaarde die we kunst wensen toe te kennen en de vergankelijkheid van het stoffelijke. Musea hebben verzuimd daar een andere omgang mee mogelijk te maken.

GK: ‘Behalve in de programmering van presentaties waarover we het denk ik wel eens zijn, kan een kunstmuseum afgemeten worden aan andere aspecten. Zoals de openingstijden (waarom voornamelijk kantooruren?), het personeelsbeleid (waarom zo blank, grijs en vrijgesteld?), de heiligheid van collectionering of het idee een tempel te zijn.

AdV: ‘Straatrumoer is er overigens wel in tal van kunstenaarsoeuvres; denk in Nederland alleen maar aan David Bade en Erik van Lieshout die ook redelijk vaak museaal worden gepresenteerd.’

GK: ‘Alex, ik heb een broertje dood aan politieke kunst om de politieke kunst. Maar kunst die kunst is en geen amusement is wel politiek.’ (..) ‘De meeste Nederlandse kunstmusea slaapwandelen van vergadering naar vergadering en van tentoonstelling naar tentoonstelling. Bedrijfsvoering bepaalt alles. Ze verwarren kunsthistorische focus met maatschappelijke functie. Fijn en geslaagd als luxeartikel voor de middenklasse en hoger.’ (..) ‘Als kunst kan helpen om automatismen te doorgronden en te ontregelen, om vragen te zetten bij ingesleten vanzelfsprekendheden, kortom, om ons anders naar de wereld te helpen kijken, dan vervult kunst een zinvolle maatschappelijke rol. Dat is ook een taak voor een museum. En precies dat mis ik bij de meeste Nederlandse musea. Het is zo weinig dwingend.

Wordt vervolgd?

goddess_china

Foto 1: Banner van tentoonstelling Disobedient Objects in het V&A Museum Londen.

Foto 2: Beeld van de godin die inspireert en waarvan een replica op Disobedient Objects is te zien.