George Knight

Debat tussen links en rechts

Hoe kan Rusland de propagandaoorlog over Oekraïne winnen?

with 8 comments

Vladimir Putin live question-answer conference

De informatieoorlog woedt in het Oekraïne-conflict. Der Spiegel Online zet alles op en rijtje en legt uit hoe Rusland de propagandaslag heeft gewonnen. Het Kremlin maakt alle middelen vrij om op internet, in kranten en op televisie haar visie te geven. Zoals het echte propaganda betaamt met inzet van vermeend neutrale journalisten en analisten die echter rechtstreeks vanuit het Kremlin aangestuurd worden. Europese media en nieuwsconsumenten lezen dat als ‘objectieve’ informatie. En worden met valse informatie opgescheept.

Uiteraard staat de Russische propaganda niet op zichzelf en is opgezet als weerwoord op vooral Amerikaanse media die het standpunt van het Witte Huis geven. Het conflict in Georgië in 2008 was voor het Kremlin een les toen het de informatieoorlog verloor. Wat Moskou nu doet is in sterk contrast met onafhankelijke Europese nieuwsmedia die in elk geval streven naar verslaggeving die uitgaat van de feiten zoals ze zijn om daar duiding aan te geven, zonder dat de journalistiek ondergeschikt wordt gemaakt aan een politiek doel.

Hoe de invloed van de Russische propaganda doorwerkt heb ik hier de afgelopen maanden aan vele reacties gemerkt. Ik was het er niet zozeer mee oneens, maar was er stomverbaasd over hoe redelijk geïnformeerde nieuwsconsumenten die zich doorgaans bedachtzaam opstellen ineens praatten over neo-nazi’s en fascisten in Kiev en ontkenden dat Rusland een geheime oorlog in Oost-Oekraïne was begonnen met inzet van speciale troepen. Eveneens verbaasde me het uitblijven van medestanders die op z’n minst erkenden dat de Russische propaganda werkzaam was. Zonder wellicht nog te weten wat in de schemeroorlog nou precies waar was.

Nu beide mythes zijn doorgeprikt door de uitslag van de presidentsverkiezingen waarbij de ‘fascisten’ nauwelijks steun kregen en de centrumpartijen wonnen, en de betrokkenheid van strijders uit de Russische Federatie voor het eerst in het openbaar is toegegeven door het Kremlin zelf blijft de invloed van de Russische propaganda in het Westen werkzaam. Het leidt bij het brede publiek niet tot het inzicht hoe Rusland de publiciteit bespeelt en naar z’n hand zet. Da’s een grootste prestatie van de Russen die zo meesterlijk de Europese publiek opinie bespelen. Met als hoogtepunt de steun van extreem-rechtse partijen voor Putin.

Dat roept vragen op hoe westerse mediaconsumenten toegerust zijn om door professioneel georkestreerde informatieleugens heen te prikken. Het maakt niet uit of dat Britse en Amerikaanse propaganda over de oorlog in Irak is, of Russische propaganda over Oekraïne. Het kritische vermogen van westerse consumenten schiet tekort. Ze weten door de complexiteit hun weg niet meer te vinden binnen de berichtgeving door feiten op te sporen en te wegen. Da’s voor velen een te zware opgave en vraagt om media-educatie voor jongeren in het onderwijs, maar ook voor educatie van het brede publiek. Zodat ze niet in fabeltjes gaan geloven door zich te wapenen in de informatieoorlog. De nieuwe rol van de kritische nieuwsconsument is om geen enkele autoriteit op voorhand te geloven en zich te wenden tot nieuwsbronnen die nog steeds uitgaan van de feiten.

Foto: President Vladimir Putin en de pers.

Advertenties

8 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. Wat als het erg vaag is wat een feit is of wat niet? Ik hanteer zelf dan simpelweg dat ik van meerdere bronnen de informatie krijg en daaruit selecteer wat elkaar niet tegenspreekt. Het geeft vaak een vrij vaag beeld, maar desalnietemin wel een beter beeld dan klakkeloos de propaganda overnemen. Overigens, altijd erover nadenken wat voor belang een partij in het conflict heeft is ook iets om bij stil te staan.

    Robske

    1 juni 2014 at 20:54

  2. Hoe kan binnen de EU zowiezo een propagandaslag worden gewonnen indien een politiek debat in het Europese Parlement over het buitenlands- en veiligheidsbeleid niet mag plaatsvinden, waar Europese media outlets bovenop waren gesprongen? Nu beperkt zich dit tot het meegeven van een boodschap door ‘regionale’ parlementen aan regeringsleiders, die daarna comprommissen gaan zoeken, waar media outlets vervolgens op deelstaat niveau weer over vallen. Het ‘Europese Debat’ ontbreekt, waar allen hun voordelen op tal van manieren kunnen uithalen, ontbreekt.

    Persberichten van Ashton, uiterst summiere, doodsaaie website, links en rechts een interviewtje, een TV-optreden, een achtergrond- of opinie artikel door deze of gene en prijsuitreikingen volstaan simpelweg niet om begrip te kweken voor het ondoorzichtige, onhandige en naieve opereren van het technocratische Brussel, hoe humaan de (peperdure) motieven ook mogen zijn.

    Het enige platform waar de toonaangevende Europese pers bij elkaar werd gesprokkeld en artikelen in negen talen werden vertaald, werd door Viviane Reding onder dubieuze voorwendselen van het internet gehaald.

    M.i., is, grosso modo, niet begrip voor het opereren van Putin een probleem, maar de ontevredenheid over en wantrouwen jegens ‘Brussel’, dat te vaak te ver is doorgeschoten op tal van serieuze kwesties, de kern van het probleem. Tal van opiniepeilingen en het recente Eurovisie Songfestival, los van de Europese verkiezingen, tonen immers aan dat een Europese meerderheid niet tégen het vrije deel van Europa is, dat de EU mede gestalte heeft gegeven.

    King Billy

    1 juni 2014 at 23:58

  3. @King Billy
    Het gaat niet om het begrip voor Putin. Dat heb ik met velen. Het gaat erom hoe nieuwsconsumenten hun eigen mening kunnen vormen. Of beter: hoe ze gewapend worden hun eigen mening te vormen. Brussel of Europa is evenmin het probleem. Dat gaat om politiek en het smeden van een politieke unie. In dat middengebied tussen fragmentatie en federatie. Ofwel, meer kwaliteit geven aan het al bestaande. Dat lukt of dat lukt niet. Het gaat mij erom of we het juiste perspectief hebben om dat min of meer autonoom te beoordelen.

    In de jaren ’80 heb ik cursussen massacommunicatie, argumentatieleer en een studie televisie- en filmwetenschap gevolgd. Toen al werd er volop gepraat over het feit dat media-educatie hoognodig was. Dat echter nooit van de grond kwam in het onderwijscurriculum. Sinds die tijd is met de opkomst van het internet en de sociale media de noodzaak hiertoe alleen maar toegenomen.

    George Knight

    2 juni 2014 at 00:22

  4. “Het enige platform waar de toonaangevende Europese pers bij elkaar werd gesprokkeld en artikelen in negen talen werden vertaald, werd door Viviane Reding onder dubieuze voorwendselen van het internet gehaald.”

    Het is inmiddels weer in de lucht: http://www.voxeurop.eu/nl

    Jos van Dijk

    2 juni 2014 at 10:11

  5. George Knight

    2 juni 2014 at 12:05

  6. […] als oplossing de bewustwording van de nieuwsconsument vroeg ik me afgelopen tijd af hoe Oekraïne de informatieoorlog van Rusland kan winnen: ‘Het Kremlin maakt alle middelen […]

  7. Economie? Iemand? Enig idee waarom het ineens dikke mik is met China?
    Economie is een vlooiencircus. Erg, nou eh nee. Wat wel erg is, is dat het hen werkelijk geen ruk kan schelen of er miljoenen dan wel een paar miljard mensen af zullen sterven.
    Ach ik vraag me altijd af als de aarde woest en ledig ligt, wat voor een plezier de happy few zullen hebben….. In den beginne lag …….

    toetssteen

    8 juli 2014 at 03:27

  8. […] is vaker gezegd, de Russische propaganda speelt een grote rol in de oorlog en gaat naadloos samen met het politieke beleid. Dat communicatieplan is in vele jaren voorbereid […]


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers liken dit: