Putin blijft zwaardere sancties tegen Rusland riskeren. Waarom?

5c9b60f46e70

Is het bericht van pro-Maidan analist Dmitry Tymchuk waar dat een konvooi met 40 trucks met bewapende (para)-militairen vanuit Rusland Oekraïne dreigt binnen te trekken? Het is aannemelijk. De afgelopen week waren er meerdere van dit soort pogingen die soms wel, soms niet door de Oekraïense grenswacht konden worden verijdeld. De pro-Russische separatisten zetten alles op alles om hun posities te versterken in afwachting van verdere anti-terroristische acties van het Oekraïense leger. Zoals de recente poging van gisteren om het vliegveld van Donetsk in te nemen. De in de eerste ronde met 54% van de stemmen gekozen president Petro Poroshenko zet erop in om de separatisten zo snel mogelijk militair te verslaan.

Dit soort berichten over Russische betrokkenheid bij de onrust in Oost-Oekraïne verstevigt de roep om de sancties op te voeren. Deze week praat de EU daar opnieuw over. Wordt het een verbod op invoer van kaviaar, diamanten, edelmetaal, bont en wodka? Of gaat het verder en is de ultieme sanctie een totaal verbod op de invoer van Russisch gas en olie, een investeringsstop in Rusland en een verbod op samenwerking met Russische bedrijven? Tegen middelzware sancties lijken steeds minder bezwaren te bestaan. Een rapport van de Deutsche Bank relativeert de economische schade voor Duitsland en Europa. Wat politiek moet hoeft om economische redenen niet nagelaten te worden. Het kan wel eens zo zijn dat de Duitse automobielindustrie die 19% naar Rusland exporteert juist de Italianen of Fransen over de streep trekt voor zwaardere sancties.

In een recente ontwikkeling heeft Valeri Bolotov de leider van de zogenaamde Volksrepubliek Luhansk de oorlog verklaard aan Denis Pushilin de leider van de zogenaamde Volksrepubliek Donetsk. Voor de duidelijkheid, dit zijn allebei separatistische groepen die zich tegen de macht van Kiev verzetten. De reden zou zijn dat Pushilin te weinig weerstand biedt aan het Oekraïense leger. Dit bericht is koren op de molen van de centrale macht in Kiev. De situatie in Oost-Oekraïne wordt er niet rustiger en overzichtelijker op.

Foto: Russische militaire trucs, ergens onderweg.

Over Europa en media. Politiek biedt geen echte keuze. Dus?

publishable

‘If the range of possible policies on any one issue were enumerated from 1 to 100, New Labour, Lib Dem and Tories offer you choices in the range 81 to 86. The electorate has noticed, and people are sick of it. People have noticed all over Europe too.’ Aldus de dissident en Britse oud-ambassadeur Craig Murray in een opiniestuk over de Europese verkiezingen in Groot-Brittannië en de onafhankelijkheid van Schotland.

Hetzelfde geldt voor Nederland. Politieke partijen lijken sterk op elkaar. VVD, PvdA, CDA, D66, GroenLinks, 50Plus en ChristenUnie zijn inwisselbaar. Programmatisch zijn er nuanceverschillen die neerkomen op een andere timing om het beleid in te voeren, maar over de hoofdlijnen bestaat geen fundamenteel verschil. Geen van de partijen zet kritische vragen bij het staatsbestel en de monarchie, het politieke bestel, de machtsdeling en de machtsverhoudingen. Evenmin als bij belangrijke beleidsterreinen als zorg, onderwijs, woningmarkt of veiligheid. Partijen als de SP, Partij voor de Dieren, SGP en PVV wijken iets meer af omdat ze elk op hun eigen manier een programmapunt hebben waarmee ze zich onderscheiden. De theocratie (SGP), de verzorgingsstaat (SP, PvdD) of immigratie en islam (PVV). Maar op andere programmapunten voegen ze zich in de consensus.

Sinds afgelopen donderdag op verkiezingsavond 22 mei in Nederland de exitpoll van onderzoeksbureau Ipsos gepubliceerd werd juichten de vermeende winnaars CDA en D66 en drukten de vermeende verliezers PvdA en PVV zich. De exitpoll was verre van bruikbaar omdat bij 4 van de 10 partijen het aantal zetels verkeerd bleek te zijn voorspeld. Aan zo’n ongewisse prognose had de publieke omroep nooit een verkiezingsavond op mogen hangen waarvan het vooraf had kunnen inschatten dat die tot allerlei conclusies zou leiden die niet klopten als de ‘definitieve prognose’ onbetrouwbaar was. Die dus inderdaad deels waardeloos bleek te zijn.

De verdeling van de 26 Nederlandse zetels was niet erg belangrijk. Zeker niet voor het Europarlement als geheel. Aardig voor de marketeers van politieke partijen en de gevestigde media die veel zenduren vulden onder het mom hun plicht te doen door aandacht te besteden aan EU en politiek, maar geeuw verwekkend oninteressant voor de kiezers die er weinig van opstaken. Zoals Murray opmerkt, het electoraat heeft het door en is het ziek dat verschillen die geen verschillen zijn door de media en de politieke partijen als verschillen worden gepresenteerd. Het is de afleiding van politiek die weliswaar politiek is, maar een politiek die geen echte keuze biedt. Maar wee je gebeente als je op dat politieke kluitjesvoetbal fundamentele kritiek hebt en zegt om die reden niet te gaan stemmen. Je verliest er je recht van spreken mee. De opperste bevrediging van de Nederlandse politicus en kiezer is voorspelbaarheid en herkenbaarheid. Uitgeslapen politieke copulatie.

Foto: Ondertekening van het EEG-verdrag en het EGA-verdrag. Rome, 25 maart 1957.

Waarom breken Piratenpartijen niet door in Europarlement?

oorlog-zoeklicht04

De druiven zijn zuur voor de Europese piraten. De in het Europarlement vertegenwoordigde Zweedse parlementariërs Christian Engström en Amelia Andersdotter verdwijnen omdat de Zweedse Piratenpartij bleef steken op 2,2%. Te weinig voor een zetel. In schril contrast met de 7,13% uit 2009. De enige vertegenwoordiger van de Piraten in het Europarlement van 751 leden wordt de Duitse Piraterin Julia Reda. Op een haar na miste de Duitse Piratenpartei een tweede zetel. De Nederlandse Piratenpartij haalde 0,8%.

Voorvechter van de Europese Piraten die aangelopen weken vele nationale Piratenpartijen hielp met hun campagne Rick Falkvinge houdt in een analyse de moed erin en zoekt met een zoeklicht naar lichtpuntjes. Hij wijst op oplopende steun in Tsjechië (4,8%), Oostenrijk (2,1%), Luxemburg (4,23%) en Slovenië (2,57%). Maar is objectief genoeg om het een pijnlijk langzame verbetering te noemen. Z’n tegenbewijs dat ‘the political world tends to be that painfully slow for people coming from the Internet’ klopt niet zoals het Zweedse voorbeeld toont. De Piraten boeren als ‘politieke familie’ achteruit. Alleen die politieke werkelijkheid is relevant. 

De kritiek vanuit nationale Piratenpartijen op de institutionele media die politieke partijen die toe willen treden tot het politieke bestel bewust geen platform bieden snijdt hout. Dit is ernstig voor wie de media als controleur van de macht wenst te zien. Dat moet geen poortwachter zijn die de deur sluit. Falkvinge zette op een rijtje hoe de Zweedse Piratpartiet -niet eens een kleine partij- door de Zweedse media steeds weer van debatten, kieswijzers en verslaggeving werd uitgesloten. Dat mechanisme van bewuste uitsluiting werkte ook op Europees niveau. De Zweedse piraat Amelia Andersdotter werd op oneigenlijke gronden uitgesloten van deelname aan de debatten tussen de kandidaten voor het voorzitterschap van de Europese Commissie.

Ook in Nederland werd de Piratenpartij zo goed als genegeerd door de institutionele media en kon daarom het gedachtengoed nauwelijks doordringen tot het electoraat. Een toetredende politieke partij die nog niet in een parlement vertegenwoordigd is ontvangt volgens de Wet Financiering Politieke Partijen in Nederland geen overheidssubsidie en is afhankelijk van free publicity. Als dat zo goed als ontbreekt, dan wordt het onmogelijk om de eigen stem tussen de gevestigde partijen te laten horen. In Duitsland is dat anders geregeld. De Piratenpartei kon zich al professionaliseren en publiciteit maken zonder dat het nog vertegenwoordigd was.

Het is lastig om de vinger te leggen op de nederlaag van de Piratenpartijen. Hun opmars gaat te langzaam. Onbegrijpelijk in het jaar van Edward Snowden, de NSA en de massale spionage van burgers. Ook door tal van Europese landen. Een verklaring is dat Groenen en links-liberale partijen als D66 deze kritiek succesvol weten te verwoorden. Sommige piraten beschouwen dat als opportunisme. Maar omdat het past binnen het gedachtengoed van deze partijen is dat de vraag. Als ze dit gewetensvol blijven doen, dan maakt het niet uit wie de kritiek verwoordt. Voor de bewering dat de institutionele media en de gevestigde politieke partijen de Piratenpartijen uitsluiten zijn voldoende aanwijzingen. Da’s zorgelijk omdat het raakt aan het functioneren van de journalistiek en het politieke bestel. Daarover kunnen de Piratenpartijen met andere nieuwkomers die bewust uitgesloten worden, zoals de Libertarische partijen, een breed maatschappelijk debat opstarten.

Foto: Zoeklicht, 1944.

Angelina Jordan is acht jaar. En wint Noorse talentenshow

Een Noors 8-jarig meisje dat de stem van Billie Holiday zingt. Met de trompet die Bunny Berigan uit 1936 citeert. Ze boetseert een combinatie van de vroege en late Holiday die nooit zo bestond. De laatste jaren van Lady Day stemmen overeen met de eerste jaren van Angelina Jordan Astar. Onvast, maar doorgroefd. Hoe kan het? Klopt het in zo’n jong lichaam? En Summertime, waarom in hemelsnaam Summertime? Opmerkingen over de negatieve kanten van zo’n verkiezing kunnen altijd nog. Het komt oh zo vaak voor. Optreden van jonge kinderen is zelfs een serieus genre in Noord-Korea. Maar waar houdt de uitbuiting op en begint de eigen wil?

5a52119r

Foto: Carl Van Vechten, Portret van Billie Holiday, 1949

VVD stelt staatsmacht en veiligheid boven burgerrechten. Brandeis revisited

13543_veiligheidkopie

Er moet een duidelijk lik-op-stuk beleid worden opgezet, waarbij alle beschikbare middelen worden ingezet. Hierbij denkt de VVD aan cameratoezicht, preventief fouilleren en het toepassen van het snelrecht. Daarnaast moet Rotterdam behoed worden voor zware en georganiseerde criminaliteit, zoals drugsrunnen, en vrouwenhandel. Ook het bestrijden van kleine criminaliteit zoals winkeldiefstal en auto-inbraak is belangrijk. Dit begint met voldoende politie-inzet. Het slachtoffer moet weer centraal staan en steun van de overheid krijgen.’ Aldus de veiligheidsparagraaf uit het verkiezingsprogramma van de Rotterdamse VVD.

De Rotterdamse VVD stelt dat voor veiligheid ‘alle beschikbare middelen‘ moeten worden ingezet. Dat geeft de staat veel macht waarvan het de vraag is of de staat die macht toebehoort en hoe dat wordt gelegitimeerd. En vooral welke tegenactie dat vanuit de burgerij oproept die voorkomen had kunnen worden. Ik moest aan deze veiligheidsparagraaf van de VVD denken bij lezing van een artikel van Andrew O’Herir over Edward Snowden, Glenn Greenwald, Timothy McVeigh en opperrechter Louis Brandeis. Aanleiding is de tegenaanval van ‘progressieve journalisten’ Michael Kingsley en George Packer op Greenwald die als stoottroepers van de macht fungeren met de conclusie: ‘So the rebels and renegades are under attack not from drones, spooks and imperial stormtroopers, but from so-called liberals who have forgotten the lessons of Justice Brandeis.’

Behalve de rol van een deel van de instutionele media dat optreedt als verdediger van de macht staat de vraag centraal wat de legitimatie door de overheid van het toeëigenen van de macht is. Opperrechter Louis Brandeis is bekend om een afwijkende mening uit 1928 in de zaak Olmstead v. United States die grenzen aan de staatsmacht stelt en op de reactie vanuit de samenleving wijst. O’Herir citeert Brandeis: ‘Onze overheid is de krachtige, de alomtegenwoordige leraar. Ten goede of ten kwade, het leert het hele volk door zijn voorbeeld. Misdaad is besmettelijk. Als de overheid een wetsovertreder wordt, dan kweekt dat minachting voor de wet; het nodigt een ieder uit een ‘wet op zichzelf’ te worden; het nodigt uit tot anarchie. Om te verklaren dat in de toepassing van het strafrecht het doel de middelen heiligt- te verklaren dat de overheid misdaden kan plegen ter veroordeling van een individuele crimineel- zou tot verschrikkelijke vergelding leiden’.

Ziedaar in een notendop het probleem van de staatsmacht dat alle beschikbare middelen meent te mogen inzetten, maar wegwimpelt dat dat op enig moment tot een reactie leidt: kritiek, ongehoorzaamheid of zelfs terrorisme. Een maatschappelijk debat over de grenzen van de staatsmacht wordt door de politiek samen met de institutionele media geblokkeerd. Of het goedbedoelde naïviteit van de VVD is of een doortrapt plan om de centrale macht verder uit te bouwen doet niet terzake. Het resultaat is hetzelfde: verdere inperking van de burgerrechten. De gevestigde politieke partijen spreken bij monde van ministers van het type Ivo Opstelten (Veiligheid boven recht) continu over de plichten van de burger, maar nauwelijks over de plichten van de overheid. Hinkend op een been pocht de overheid dat het het belang van de burger dient. Maar partijen als de VVD roepen hiermee precies de reactie op die ze ‘met alle beschikbare middelen’ zeggen uit te sluiten.

00230r

Foto 1: Publiciteitsmateriaal VVD.

Foto 2: U.S. Supreme Court, 1925. Eerste rij rechts: Louis Brandeis.

Schilderijen De Ploeg bijna met grofvuil mee in Appingedam

Prachtig, die paarse muren van het Museum Stad Appingedam. Da’s een kleur die staat. Is het gezien de vondst van de schilderijen van Karel en Henny Arkema in de container toeval, maar vanaf 10 mei is in het museum de tentoonstelling ‘Op zoek naar de horizon’ te zien. Met schilderijen van De Groninger Ploeg en anderen. Op zoek naar  is een titel die altijd een lading dekt. Een ander woord voor horizon is blikveld. 

Tussenbalans Oekraïne: het perspectief is de eenheidsstaat

Tijd voor een tussenstand nu het erop lijkt dat Rusland de grip op Oost-Oekraïne verloren heeft en morgen de presidentsverkiezingen volgens plan doorgaan. Paul Gregory geeft zes redenen waarom Putin verloren heeft. Ontwikkelingen van de laatste twee weken zijn zo sterk dat ik hezelfde concludeerde. 1) Het ‘referendum’ in het oosten was een mislukking en werd zelfs in de Russische pers terughoudend verslagen. 2) De anti-terroristische operatie van het Oekraïense leger is een mislukking, maar zal op termijn aan kracht winnen en de strijd tegen de separatisten focus geven. 3) Separatisten hebben niets bereikt in de grote steden. 4) De Donbass-regio kan economisch niet op eigen benen staan en is afhankelijk van steun uit Kiev. Economisch zijn er nadelen voor Rusland om de regio op sleeptouw te nemen. 5) Oekraïense oligarchen  hebben geen belang bij chaos of integratie in Rusland en hebben voor Kiev gekozen. 6) Putin is bevreesd voor verdere westerse sancties bij een Russische economie met een dreigende recessie en moet daarom terughoudend zijn.

Putin zal blijven proberen om Oekraïne te destabiliseren om het een zo neutraal mogelijke positie in te laten nemen, maar een Oekraïense bevolking die met een kleine meerderheid voor Europa kiest is een niet meer om te draaien ontwikkeling. De annexatie door Rusland van de Krim heeft die ontwikkeling nog versterkt. De lijn die eind november 2013 door toenmalig president Janoekovistsj verbroken werd, wordt weer opgepakt.

Velen betwijfelden hier vanaf het begin de betrokkenheid van de Russische overheid bij de ondermijning van het gezag in Oost-Oekraïne. Dat betreft dus de inzet van toeristen en Groene Mannetjes. Harde aanwijzingen ontbraken. Het was lastig te duiden omdat deze (para)-militairen opereren zonder onderscheidingstekens, met maskers op en vanuit de tweede linie. Het Winnipeg Media Centre zet het op een rijtje. Mede als antwoord op de Russische propaganda in de informatieoorlog. Er resteert een verdeeld beeld over de huurlingen. De fascisten komen niet zozeer uit Kiev, maar uit Rusland. Sommige betrokkenen zijn verbonden aan de reguliere Russische krijgsmacht, anderen zijn juist op de vlucht voor Putin. Hoe dan ook bieden militairen die hun specialisme hebben in ondermijning en vernietiging geen perspectief voor de opbouw van Oekraïne. Dat beeld is definitief tot zowel de lokale bevolking als Putin doorgedrongen en werkt nu tegen de separatisten.

Video: Simon Ostrovsky is namens Vice News terug in Oekraïne, na z’n gijzeling in Sloviansk een maand geleden door pro-Russische separatisten.

Gebedsruimten zijn geen kerntaak van universiteiten. Weg ermee

gebed

Dat het hier om een verzoek van en voor islamitische studenten gaat wordt niet met zoveel woorden gezegd. Opvallend dat activistische moslims zich niet zodanig bekendmaken. Is het aan de Erasmus Universiteit (EUR) of een niet-bijzondere academische instelling om studenten van een gebedsruimte te voorzien? Nu al is er voor de EUR moslim studenten en -medewerkers een islamitische gebedsruimte waarvan ze gebruik kunnen maken. Dat moet genoeg zijn. Niets let de studenten om buiten collegetijd te bidden. Zodat tegelijk vermeden wordt dat ze medestudenten onder druk zetten om ook gebruik te maken van de gebedsruimte.

Hoe ongepast is het om een universitaire instelling die de naam van de humanist Erasmus draagt de eigen wil op te willen leggen? Universiteitsbesturen reageren verschillend op het verzoek van de activistische studenten voor een gebedsruimte. Ze kunnen beter een lijn trekken en dat verzoek gezamenlijk afwijzen. Wellicht onder subsidiëring van studentenverenigingen die buiten de universiteitsgebouwen gebedsruimtes inrichten. De petitie tekent de truttigheid en de behoudzucht van een minderheid islamitische studenten die haaks staat op academische ruimdenkendheid. Weliswaar heeft ieder recht op eigen religiositeit, maar het is niet de academische instelling die daarin moet voorzien. Studenten dienen hun eigen verantwoordelijkheid te nemen.

Foto: Schermafbeelding van petitie ‘Nieuwe gebedsruimte Erasmus Universiteit Rotterdam’, 23 mei 2014.

Partij voor de Saamhorigheid: zin en onzin van partijvorming

Vandaag presenteert de Partij voor de Saamhorigheid zich. Het gaat het anders doen. De partij wil de Tweede Kamer bestormen en meent dat Nederland geen welvarend en tolerant land meer is. Dat roept de vraag op welke oplossing de oprichters hebben. Mohamed El Bachiri is voor terugkeer van een tolerante samenleving. Rodney Fortuin ‘speelt graag schaken’ en Ruud Voeten ‘kan uren lezen over oude culturen en hun gebruiken’.

In een opvallende brief aan alle Marokkaanse criminelen is het perspectief islamitisch: ‘En wat doen jullie terug?: stank voor dank. Stop a.u.b. met elkaar vermoorden, stop met drugs dealen, stop met het verder zwart maken van onze naam’. Waarbij het de vraag is wat onze naam is. De Partij voor de Saamhorigheid probeert de rechtvaardigheid in het midden te vinden. Het combineert linksige materiële politiek met conservatieve immateriële politiek. Interessant als fenomeen van 2014 dat nu al bezadigd oogt. Waar is de echte ambitie?

Banken: gered of gereed voor de ondergang? Wat doen politici?

011609_Bank_Bailout

De uitspraak Alles is relatief is weer relatief. Dood is verre van relatief voor wie het aan den lijve ondervindt. Hoewel dat voor iemand die in het hiernamaals gelooft dat weer relatief is. Zo resteren relativeringen die elkaar dwars zitten. Hetzelfde soort redenering geldt voor het internationale bankensysteem. Gered van de ondergang na 2008, maar nu opnieuw gereed voor de ondergang. Omdat de samenleving niet, maar banken wel profiteren bij hun eigen ondergang is het verlies van de een het profijt van de ander. De belastingbetaler financiert het gratis ritje van de banken. Da’s bekend, maar de politiek weet de macht van de banken niet te breken. Zodat de voorwaarden voor een nieuwe bankencrisis niet zijn weggenomen, maar worden versterkt.

Verdere relativering is dat institutionele media spaarzaam berichten over hoofdzaken. Soms Tegenlicht van de VPRO, soms Panorama of Terzake van Canvas. Programmamakers die verder kijken zijn te prijzen. Maar ze zijn de uitzondering. In de ultieme onnozelheid vulde de vraag wie bij de Europese verkiezingen de grootste partij zou worden avonden lang de zenduren van de publieke omroep. En werd er gisterenavond zonder dat een definitieve uitslag beschikbaar was urenlang gepraat over wie gewonnen of verloren had. Op de vulkaan was een dansvloer gelegd om te dansen. In een format dat haaks op de veranderingen staat. Herkenning voor onwijzen en dwazen die genoeg hebben aan een half woord dat nooit meer zal worden dan een half woord. Om met de dichter van het licht te spreken, journalistiek heeft haar gezicht verbrand. En de burger verraden.

Of is dit te somber aangezet? Oordeel over de reportage ‘Zijn de banken nu safe?’ van Wim Van den Eynde en Peter Rondou van Canvas’ Panorama. Hebben wij -lees: onze politici die zo graag de grootste zijn- de kans gemist om de banken te saneren? Het gaat om vertrouwen: Het is een absoluut noodzakelijke grondstof om mee aan de slag te gaan voor bankiers. Zonder vertrouwen geen centen, zonder centen geen bank. Maar dat vertrouwen met een vingerknip kan verdwijnen hebben we in 2008 kunnen vaststellen. Meteen waren de betonnen funderingen van enkele financiële reuzen veranderd in drijfzand. Is het vertrouwen nu terug? Verdienen de bankiers weer ons vertrouwen? Wees gerust, zeggen ook de politici en de overheden. We zitten op de zaak, we treffen maatregelen, de banken liggen aan banden, uw spaarcenten zijn veilig. Als de banken daar niet zelf voor zorgen, dan garanderen wij dat wel. Maar kunnen burgers hun politici wel vertrouwen?

Foto: Rob Rogers, cartoon, 2009.

Zie hier voor reportage ‘Zijn de banken nu safe?’ van Canvas’ Panorama.