George Knight

Debat tussen links en rechts

Utrecht stemt tegen project bibliotheek-filmhuis. Gemiste kansen

with 5 comments

bibliotheque_nationale

Omdat gisteren in de Utrechtse raad het lid van het CDA Cees Bos tegen het voorstel stemde voor de Bieb++ bij het stationsgebied kan dat plan dat de uitkomst is van een jarenlange discussie in de stad in de vuilnisbak. Een meerderheid van een stem van D66, PvdA, CU en CDA verkeerde in een minderheid met een meerderheid voor GroenLinks, VVD, SP, LU, GroenRechts en de CDA’er Bos. Die van z’n partij niet meer terug mag keren na de komende verkiezingen en zich zo kon onttrekken aan de fractiediscipline. Bieb++ zou nieuwbouw zijn met een combinatie van bibliotheek, filmhuis (‘Artplex‘), woningen en fietsenstalling die op het Smakkelaarsveld gerealiseerd zou worden. De tegenstanders liepen te hoop tegen de kosten van 76 miljoen. Een plan van GroenLinks om te zoeken naar voor alternatieve locaties haalde het wel. De haalbaarheid wordt onderzocht.

Afgelopen jaren hebben betrokkenen zich in open brieven laten horen en hun gewicht in de schaal gelegd. Dat voedt de plannen en tegenplannen. Bioscoop-exploitant Jos Stelling en het oudste Nederlandse filmhuis ’t Hoogt verkeren al jaren op voet van oorlog met elkaar. ’t Hoogt is beoogd exploitant van het Artplex. Stelling is als de dood voor concurrentievervalsing: ‘Dit betekent, gezien de directe of indirecte subsidie/steun die ’t Hoogt/ Artplex van de Gemeente Utrecht ontvangt, concurrentievervalsing (..)‘. Hierop reageerde de voorzitter van de Raad van Toezicht van ’t Hoogt Pieter Broertjes in een open brief: ‘ ’t Hoogt/ Artplex is een stichting zonder winstoogmerk. Het inhoudelijk profiel is duidelijk onderscheidend van andere aanbieders en daardoor niet marktverstorend.‘ Het beeld wordt nog complexer omdat de Utrechtse bioscoop-exploitant Wolff Bioscopen een contract getekend heeft voor 15 zalen op het terrein van de Jaarbeurs, de Multiplex.

Moeten de inwoners van Utrecht blij zijn ben met het afblazen van de nieuwbouw van Bieb++? Het hangt er vanaf hoe realistisch de alternatieven zijn die GroenLinks onderzoekt. Er is een risico dat die er niet zijn. De vraag blijft liggen op welke gronden zo’n besluit over een kunstencluster als Bieb++ nou eigenlijk genomen wordt. De partijpolitiek gaat grotendeels aan de inhoudelijke discussie voorbij omdat de eigen profilering en continuering leidend zijn. Nu al groeien de functies van bibliotheek en filmtheater naar elkaar toe. Alles wordt gedigitaliseerd, de boeken verdwijnen uit de bibliotheek en het celluloid uit de bioscoop. Binnen afzienbare tijd zullen de functies naar verwachting zo goed als samenvallen. Dus dat pleit voor de volledige integratie in functie en organisatie van bibliotheek en film. In elk geval met de niet-commerciële cinema.

Het valt de Utrechtse politiek te verwijten dat het in een jarenlang proces de eigen marges zo klein heeft gemaakt dat het voor een project van 75 miljoen afhankelijk werd van een dissidente CDA’er. Dat noodlot had met een meerderheid van slechts een stem ook van elders kunnen komen. De Utrechtse politiek had de afgelopen 10 jaar beter kunnen benutten om in de stad draagvlak te creëren en in samenwerking met deskundigen op het gebied van integratie van woord, beeld en geluid en niet-commerciële marktpartijen een multidisciplinair bibliotheek-filmhuis op te zetten dat zijn tijd vooruit was. Dat niet meer uitging van bestaande posities en organisaties uit het verleden, maar het oog op de toekomst gericht had. Utrecht heeft een kans gemist om zichzelf te overtreffen en niet in gekissebis ten onder te gaan. Jammer voor de inwoners.

Foto: ‘The dream of a library (in a variety of configurations) that would bring together all accumulated knowledge and all the books ever written can be found throughout the history of Western civilization. It underlay the constitution of great princely, ecclesiastical, and private ‘libraries’; it justified a tenacious search for rare books, lost editions, and texts that had disappeared; it commanded architectural projects to construct edifices capable of welcoming the worlds’ memory.”

Advertenties

5 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. Ha, ha. De gemeente als filmexploitant? Het aanbod aan filmhuizen is al zo groot.

    reinejragolo

    14 januari 2014 at 14:05

  2. @Reine
    Het is de vraag of de gemeente filmexploitant zou worden. Maar waarom eigenlijk ook niet? Bij bibliotheken wordt dat algemeen aanvaard. Het aanbod in de filmhuizen en de filmtheaters die zichzelf pretenties toekennen is trouwens de afgelopen jaren verschoven naar de mainstream. In Utrecht neemt nu het alternatieve circuit (ACU) die functie waar om het experiment en de ‘moeilijke’ film te tonen. Onder beroerde omstandigheden.

    Het is een cirkelgang. In Utrecht pleitte Hubert Bals pleitte ruim 40 jaar geleden al voor het slechten van het onderscheid tussen filmhuis en reguliere bioscoop. Toen een stammenstrijd die vanuit de machtige bioscoopbond werd geleid. Het onderscheid is nu grotendeels vervallen, maar waarschijnlijk op een andere manier dan Bals voor ogen stond. Het heeft niet de ‘moeilijke’ film naar de bioscoop gebracht, maar de vertrossing van het filmhuis gerealiseerd. En of dat overheidssubsidie vraagt is de vraag. Dan zeg ik, stop dat overheidsgeld in het filmhuis van nu: dus type ACU.

    George Knight

    14 januari 2014 at 15:08

  3. Je hebt denk ik wel gelijk dat die 2 disciplines wat met elkaar hebben (bieb + bios klinkt in elk geval logischer dan bieb + theater en/of muziek) en ook dat daar best wat subsidie naartoe mag gaan. Maar ik zie niet in waarom het altijd zo ‘highbrow’ moet worden, met hyper-opvallende architectuur en dito prijskaartje.

    Joke Mizée

    14 januari 2014 at 19:24

  4. @Joke
    Mij ontgaat dat ook. Dan komen we weer terecht in de oude discussie dat cultuurbeleid vaak vastgoedbeleid is. De politiek maakt zich afhankelijk van commerciële marktpartijen zoals Corio. Op zich is het een (politiek) prima en het ander (commercieel vastgoed) ook. Maar telkens weer gaat het in de vermenging fout. En de politiek verliest het toch altijd weer van de projectontwikkelaars. Al is het alleen al door het korte termijndenken van de politiek. Zie voor een voorbeeld van de verwording en onherroepelijke inkapseling van lokale politici:
    http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2844/Archief/archief/article/detail/711768/2003/09/27/Altijd-in-de-weer-met-schroefjes.dhtml

    George Knight

    14 januari 2014 at 20:47

  5. Het plan is in elk geval nog niet helemaal van de baan. De kans is idd. groot dat er geen geschikt pand zal worden gevonden. (Hoeveel ruimte heeft de bibliotheek van de toekomst eigenlijk nodig? Qua wijze van presentatie overlappen bieb & bios elkaar immers niet echt – het blijft dus een bieb plus een bios, qua benodigdheden.)
    Maar een wat minder toonaangevend gebouw moet toch ook kunnen. Het ergste is dat men altijd denkt dat een deel van die kosten wel vanuit de exploitatie opgehoest zal kunnen worden. (Anders zou je het evt. nog aan dat Muziekpaleis kunnen plakken, maar zoiets wil je toch niemand aandoen.)

    Joke Mizée

    14 januari 2014 at 21:30


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers liken dit: