George Knight

Debat tussen links en rechts

Overwegingen bij de kritiek van Blommaert op onze Vrije Wereld

with 3 comments

71b

Jan Blommaert (Hoogleraar taal, cultuur en globalisering in Tilburg en Gent) geeft op Knack.be een balans van onze bewustwording over de wereld waarin we leven. Sinds de onthullingen van Edward Snowden zijn we snel tot inzicht gekomen over de ware aard ervan. Zomer 2013 was in dat opzicht onthullend. Ons zelfbeeld ligt in de revisie. Volgens hem staat ‘de Vrije Wereld‘ die altijd zo pocht op eigen waarden in z’n blootje. Want stelt-ie: ‘De Vrije Wereld blijkt heel erg onvrij en lang niet zo democratisch, open, tolerant, respectvol, rationeel, menselijk.’ Hoe waar zijn Blommaerts woorden, maar toch gaan ze niet ver genoeg. Ik citeer enkele passages:

Het regent heel erg onfrisse onthullingen. Eerst was er de verbijstering over het feit dat de Amerikaanse NSA zowat de hele wereld afluistert en surveilleert, rustig daarbij bijgestaan door internetgiganten zoals Google en Facebook. We vernemen dat de Britse geheime dienst vermoedelijk heeft ingebroken in de servers van Belgacom, om van daaruit het Smartphone-verkeer van niets vermoedende mensen te volgen. Ook de servers van Buitenlandse Zaken blijken gehackt; door wie is nog onbekend.’

Een vrije democratie was niet bang van z’n burgers en wantrouwde ze niet. Ze was immers de staatsvorm van, voor en door die burgers. De vijand, daarentegen, dat was een ‘regime‘ en geen democratie: een autocratische kliek zonder legitimiteit, gedreven door een fanatieke machtshonger die, niets ontziend, de eigen bevolking terroriseerde.

We zijn nu onze maagdelijkheid kwijt: de ideologische zelfverbeelding van vrijheid en democratie, met daaraan gekoppeld mensenrechten, openheid vrijheid van meningsuiting, respect voor het individu, democratische inspraak en nog een pak andere fraaie attributen – die zelfverbeelding kunnen we niet meer handhaven. Wij zijn in deze wereld niet meer zomaar en vanzelfsprekend de ‘goeden’.

Dat ontnuchterende inzicht, dat we onze Vrije Wereld dringend opnieuw moeten bevrijden, onze democratie democratiseren, onze gelijkheid gelijk maken, onze openheid en tolerantie open en tolerant moeten maken: dat inzicht kunnen we niet meer vermijden. Als we blijk geven van dat inzicht zullen we misschien terug, ooit, een geloofwaardig gesprekspartner worden van al wie ons nu als hypocrieten beschouwt. Want, tja, ze hebben gelijk.’

Wat te doen? Hoe veroveren we ‘onze vrije Wereld‘ terug op de machtige samenwerking van politiek, bestuur en bedrijfsleven? Als iemand die globalisme bestudeert ziet Blommaert de scheiding vooral als verschil tussen werelden. Tussen ‘wij‘ en ‘zij’. Tussen ‘de Vrije Wereld‘ en ‘de slechteriken‘. Maar heeft de zomer van 2013 ons niet geleerd dat de scheiding dwars door ‘onze vrije Wereld‘ loopt? En juist rationeel is. Daarom lastig te bestrijden omdat vijanddenken tekortschiet om burgers te mobiliseren. De vijand zit al in ons en bezet onze media, onze democratische instituties, onze veiligheidsdiensten, onze parlementen en onze bedrijven.

strength

Foto 1: Dansen in de natuur belichaamt de geest van gemeenschap en terugkeer naar het leven.

Foto 2: Strength For The Free World. In de Amerikaanse documentaire televisieserie ‘The Marshall Plan in Action‘ (1950-1953). Propaganda. Geproduceerd voor The March of Time.

Advertenties

3 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. @GK: jammer genoeg wat laat gelezen. Waarschijnlijk ben ik niet zo verbaast als velen omdat ik nooit voor een moment heb geloofd dat ‘onze’ (westerse?) wereld ‘vrij’ was (is). De gedachte alleen al vind ik namelijk naïef. De behoefte aan macht over anderen uit te oefenen, anderen te chanteren, terroriseren of zich via anderen te verrijken behoren blijkbaar bij de menselijke natuur van een groot deel van de mensen. Mijn verbazing beperkt zich dan ook dat het een item is als een hoogleraar die open deur intrapt.

    Jouw en zijn oproep om – “onze vrije wereld terug te veroveren” – snap ik wel, maar het woordje ‘terug’ doet in mijn ogen dan ook wat overbodig en naïef aan.

    Ik zou me voorlopig willen beperken tot het veilig stellen van voorgaande veroveringen op de ‘heersende’ klasse. De groepen mensen die hun macht, geld en invloed aanwenden om eigen speciale positie veilig te stellen. Dat kost voorlopig al meer dan voldoende energie. Kijk naar de afkalving van onze sociale zekerheden waar decennia lang door zeer veel mensen voor gevochten is.
    Daarnaast kan aandacht en energie worden gestoken om via wetgevingen en democratie het begrip ‘vrijheid’ verder te verfijnen en verworven vrijheden veilig te stellen. Echt vrij zullen we nooit worden omdat samenleven met anderen nu eenmaal beperkingen oplevert. Beperkingen die ik over het algemeen graag voor lief neem.

    {zoals Obama en zijn roken :-), welke man is er niet bang voor zijn vrouw : – )) of Virginia Woolf. Nou ja, dat laatste is natuurlijk niet helemaal waar. }

    een omschrijving uit Wikipedia die ik onderschrijf:
    The central message of Who’s Afraid of Virginia Woolf? is widely believed to be that human beings must learn to live without illusion. Throughout the play, the characters do battle to protect their own versions of reality, while tearing down each other’s. In the end, however, all of the characters are laid bare to the cold hard truth of their lives.

    Leuke foto trouwens. Iets waar ik trouwens ook wel in geloof.

    jack pastoor

    24 september 2013 at 09:55

  2. @Jack
    Er lopen wat discussies door elkaar heen. Zoals het feit dat de afgelopen 15 jaar de hogere klassen de lagere klassen hebben laten vallen. Da’s een akelige ontwikkeling. Bij bovengenoemd onderwerp gaat het niet om de sociaal-economische positie van burgers, maar om hun vrijheden. Massaspionage dus.

    Het gaat om het contrast tussen wat ons sinds 1945 en de Marshallplan is voorgehouden over de vrije wereld. Deels werkelijkheid, deels propaganda, deels economisch imperialisme. Door dat hybride karakter daarom lastig te doorzien. Zeker bij oudere generaties is dat idee van een vrije wereld in de genen gaan zitten.

    Natuurlijk was sinds 1948 dat beeld van de vrije wereld al sterk gesleten. Zeker sinds in 1989 de muur viel en de VS op zoek moest naar een nieuw vijandbeeld om de eigen onmisbaarheid aan te tonen en in klinkende munt om te zetten. Edward Snowden heeft naar mijn idee het laatste zetje gegeven dat het beeld aan gruzelementen liet vallen. Vijfenzestig jaar later kan het idee van de vrije wereld definitief met pensioen.

    Ik spreek over ‘terugveroveren’ van de vrije wereld. Of: de vrijheden. Professor Blommaert spreekt bij mijn weten niet in die termen. Ja, het is ambitieus om over ‘terugveroveren’ te praten. Ik wilde in m’n woorden die focus leggen. Het kan zijn dat burgers die vrijheden nooit gehad hebben. Of in elk geval niet alle burgers in alle landen in alle tijdperken. Maar er zijn voorbeelden dat burgers die vrijheden wel hadden en over hun eigen wereld konden beschikken. Da’s m’n voorbeeld en die ambitie wil ik helpen nastreven.

    Vrijheid kent beperkingen, maar ik doelde op negatieve vrijheid zoals Isaiah Berlin dat formuleerde. De vrijheid ‘om vrij te zijn van externe invloeden. Men is vrij van onderdrukking of is geen slaaf van anderen.’
    http://nl.wikipedia.org/wiki/Isaiah_Berlin

    George Knight

    24 september 2013 at 11:43

  3. Dit is op De Nieuwe Socialist herblogd.

    jmeblommaert

    8 mei 2017 at 14:16


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: