George Knight

Debat tussen links en rechts

Pleidooi voor bewustwording en actie: tegen de controlestaat

with 11 comments

De controlestaat. Tja, wat is dat? Wat zijn de kenmerken ervan? Ik vat er een paar samen: beperking van de burgerrechten (einde aan privacy), manipulatie en annexatie van de media, usurpatie van de macht door de staat, hechte samenwerking tussen overheid en bedrijfsleven, militarisering van de samenleving, uitschakeling van toezicht en controle op de staatsmacht. Enfin, 1984 in werking, maar door toepassing van techniek nog erger. Een voorbeeld is het geintegreerde camerasysteem TrapWire dat aan de hand van gezichtsherkenning in Amerikaanse en enkele Europese steden geinstalleerd is. Het volgt u en mij door de stad zonder dat we weten.

Kunnen we de controlestaat tegengaan? In augustus 2012 schreef ik: ‘Macht en tegenmacht komen steeds meer lijnrecht tegenover elkaar te staan. Niet alleen op internet, maar ook op straat. Alleen niet in de gevestigde media en de politiek. De samenwerking tussen bedrijfsleven en overheid is niet nieuw, maar neemt in de VS steeds grotere vorm aan. Nog eens versterkt door de technische mogelijkheden van toezicht op burgers in hun leefomgeving. De controle op de macht komt steeds meer op afstand te staan. De uitdaging voor burgers, activisten en kritische politieke partijen is om dat tegen te gaan.‘ Zijn we nu wijzer geworden?

Welke vorm moet die uitdaging krijgen? En zijn de uitdagers in staat om een zich ontwikkelend proces te keren? Dat als het ware vanaf een bepaalde kritische massa zichzelf gaat sturen en vanaf dat punt niet meer onomkeerbaar is. Voor de duidelijkheid, Europa loopt daarin achter op de VS. Een geluk bij een ongeluk voor Nederland. Bewustwording daarover kan voor Nederland de redding betekenen. De makkelijke en slecht doordachte maatregelen van minister Opstelten en staatssecretaris Teeven die vanuit hun generatie van de wederopbouw  (1945-1960) zweren bij techniek en niet bij de mens kunnen nog de pas afgesneden worden.

Vanwege bovenstaande overwegingen ben ik een jaar geleden lid geworden van de Piratenpartij. Gelukkig sta ik daarin niet alleen, binnen en buiten de partij. De zorgen die ik heb worden door velen verwoord en gedeeld. Soms werken zichtbaarheid en herhaling van de herkenning als motivatie. Daarnaast zijn er vele organisaties zoals Bits of Freedom, kritische internetjournalisten (Brenno de Winter), Anonymous, kritische bloggers, Occupy, het CBP van Jacob Kohnstamm die hun vinger aan de pols houden. Alleen de gevestigde media en politiek laten het zo goed als afweten. Hoewel D66 soms goed kan anticiperen. De kritiek komt uit de marge.

Een voorwaarde om de opbouw van de controlestaat te counteren is dat burgers actief worden. Daarin heeft Julian Assange sinds 2010 een beslissende rol gespeeld. Reden waarom de VS hem in het geheim in staat van beschuldiging hebben gesteld, en via Zweden willen criminaliseren. Juist omdat Assange het geheime verkeer van de Amerikanen las en hun intenties doorzag kon-ie tijdig naar de Ecuadoriaanse ambassade in Londen vluchten. Analoog aan de vraag van Stalin hoeveel divisies het Vaticaan heeft is de vraag van vandaag hoeveel divisies WikiLeaks waard is. Meer dan Obama wil toegeven. Dus laat ieder op de eigen, individuele manier de middelen en de omgeving kiezen om de samenleving die ons lief is veilig te stellen. De zijlijn is te ver weg.

tumblr_m6x51w2YTP1qzo0guo1_500

Foto: Tekst uit 1938 van president Franklin Delano Roosevelt in zijn boodschap aan het congres.

11 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. De controlestaat is een schoolvoorbeeld van een contaminatie.

    reinejragolo

    18 mei 2013 at 16:42

  2. Oefwh emotioneel geraakt! Deze had ik nog niet gezien. Je bent er ééntje, niet zo makkelijk te kraken!
    Uiteindelijk is het daar waar het om gaat. Vinden de wegen om onszelf te kraken en dat is het misschien/hopelijk waar je bijdrage omgaat.

    Zoals gezegd in Obama’s buiklanding kom ik hier op terug!

  3. Maar misschien ben je (ook) religieus in je benadering zoals ik dat to mijn spijt in mezelf herken. 😛

  4. @Reine
    Nee hoor, controlestaat is geen contaminatie. Het gebruik ervan duidt erop dat er afbreuk wordt gedaan aan de scheiding der machten. Ofwel, de uitvoerende macht overvleugelt de wetgevende en rechterlijke macht.

    Uiteraard oefent een staat per definitie controle uit. Het ziet toe op naleving van voorschriften, het bewaakt de fysieke en mentale grenzen. Maar dat kan losjes, en dat kan strikt. Of dat kan voorbij de wettelijke grenzen. Op dat laatste duidde ik. Wikipedia geeft nadere toelichting:
    http://nl.wikipedia.org/wiki/Controlestaat

    @Peter
    Religieus in mijn benadering? Dat zou kunnen, maar ik wist niet dat ik dat in me had. Heilig vuur, gevoel en zingeving zijn niet voorbehouden aan religie. Toch?

    George Knight

    18 mei 2013 at 21:35

  5. Religieus. Mogelijk, inmiddels niet helemaal zeker maar misschien komt het subtiele ervan naar boven drijven binnen de dialoog. Verder niet belangrijk !

    Enkele hoofdpunten uit je verhaal :

    I. Macht en tegenmacht komen steeds meer lijnrecht tegenover elkaar te staan.
    II. De contrôle op de macht komt steeds meer op afstand te staan.
    III. Zijn de uitdagers in staat om een zich ontwikkelend proces te keren?
    IV. Een voorwaarde om de opbouw van de controlestaat te counteren is dat burgers actief worden.

    (Correct me if I am wrong)

    George, wanneer ik jou verhaal lees dan zou ik misschien ten onrechte kunnen lezen dat bewustwording een machtstrijd is ?

    Stel dat bewustwording het vinden is van de antwoorden op de volgende drie vragen en daar dagelijks ieder op zijn/haar manier inhoud aan probeert te geven :

    A) Is er een gemeenschappelijke basis waar macht en tegenmacht gelijk zijn en vergelijkbare belangen heeft ?

    B) Is het kader waarbinnen we de samenleving (rechtsstaat?) inhoud proberen te geven voor iedereen « gelijk », duidelijk en geloofwaardig voor min of meer iedereen ?

    C) Ervaren we vandaag enigzins de « wederkerigheid » (de gevolgen) van ons eigen denken en handelen binnen het geheel ?

    Anders gezegd : ervaren we in onze dagelijkse ontmoetingen nog het besef deel uit te maken van één en dezelfde samenleving waarbij ons verschillend zijn geen beletsel is om de samenleving van onderaf inhoudelijk vorm te geven ? http://nl.wikipedia.org/wiki/Gulden_regel_(leefregel)

    George, je kiest terecht voor de bewustwording en mobilisering van de burgers. Ik probeer daar aan toe te voegen dat we een inhoudelijke gemeenschappelijk basis nodig hebben waarbinnen « de macht » weer innerlijk inhoud (binnen ieder individu) kan krijgen. Anders blijven we onbewust het kat- en muisspel tussen « insiders » (macht, controle) en « outsiders » (tegenmacht en gecontroleerden) eeuwig voeden in het emotionele en intelectuele luchtledige met uiteindelijk alleen maar verliezers ?

  6. @Peter
    Dank voor je vragen die me aan het denken zetten. De opbouw van de controlestaat gebeurt deels achter de schermen. Daarom is de manipulatie van informatie door de macht er een onlosmakelijk onderdeel van. Daarom lijkt me je observatie/vraag dat bewustwording deel van de machtsstrijd is een schot in de roos. Alleen dus, zonder dat dit expliciet gezegd zal worden.

    In je uitwerking gaat het over zowel de rechtsgelijkheid als het perspectief daarop. In de controlestaat die vanwege de inspanningen die gevraagd worden per definitie een ‘corporate state’ is waar overheden en bedrijfsleven -en het grootste deel van de media en de niet gouvernementele organisaties- nauw samenwerken ontbreekt de gemeenschappelijke basis die zich aan de besluitvorming onttrekt. Deze krijgt een langere horizon. Dat hoeft niet eenduidig negatief te zijn, maar kan ook continuiteit onder de samenleving leggen.

    Een staat waar belangengroepen namens de burger spreken kan best succesvoller zijn dan een staat waar de burger als volk meespreekt. Da’s ook de logica achter de opbouw van de controlestaat. Behalve het eigenbelang van de groeperingen die aan de top van de macht zitten is dat de ongenoemde claim die achter het model zit.

    Dat alles wijst op de corporate staat die zo typisch is voor het historisch fascisme, zodat de vergelijking ermee zich opdringt. In het fascisme wordt het democratisch proces niet ontkend of buiten spel gezet, maar wel ‘naar achteren’ geplaatst. De stem van het individu wordt vervangen door de stem van belangengroepen.

    Zo belanden we in een extreem poldermodel met het verschil dat bij de corporate state de burger ook niet meer via de belangengroepen invloed heeft. Of cosmetische invloed op ondergeschikte punten die net voldoende is om de schijn van machtsdeling door evenwichtige besluitvorming in stand te houden. Bewustwording begint met het besef dat dit proces zo werkt.

    Je vraag over de ervaring van wat er speelt is naar mijn idee niet direct gebonden aan de machtsvorming. Ofwel, mensen kunnen ziende blind zijn. Maar in grote lijn is het natuurlijk zo dat hoe verder mensen op afstand komen te staan, hoe minder ze zich deel van het geheel zullen vinden. En dan is het Nederlandse politieke stelsel interessant. Hier is de opbouw van de controlestaat nog niet zo ver gevorderd als in de VS.

    Het Nederlandse politiek stelsel is vergeleken met de stelsels in andere landen echter zo ingericht dat vormen van directe democratie geblokkeerd worden door de politieke partijen. Twee procent van de bevolking is lid van politieke partijen. Maakt het wat uit? Feitelijk denk ik nauwelijks, maar voor de ervaring van mensen om zich deel van een samenleving te voelen vermoed ik wel. Positief kun je ook zeggen dat het Nederlandse stelsel geen toneelstukje opvoert. Maar da’s een erg cynische conclusie.

    George Knight

    25 mei 2013 at 10:39

  7. @ George,

    Wanneer bewustwording is te reduceren als een machtsstrijd, is het dan nog bewustwording binnen jouw observering?

  8. @Peter
    Bewustwording als deel van de machtsstrijd lijkt me bewustwording. Het hangt per definitie samen met noties als inzicht, normbesef, zelferkenning en zich voegen in een geheel. Beslissend is wat het einddoel is van de bewustwording.
    http://plato.stanford.edu/entries/berlin/#5.4

    George Knight

    25 mei 2013 at 11:23

  9. @ George,

    Als “onderdeel van” kan ik er een beetje mee leven. Maar tegelijkertijd is er niets verblindender (onbewuster)dan deze machtsstrijd, want wat geneurt er?

    Als individu (insider of outsider maakt niet uit) kijken we vooral naar buiten, de tegenstander en beide reageren we vooral op “de ander”. Anders bekeken wat blijft er over van de voetballer zonder tegenstander? Hij leeft/beweegt dankzij zijn tegenstander, maar betekent dit niet vooral dat hij “gevangene” is van de tegenstander? Precies datgene wat Plato althans voor zover ik zijn grot begrijp ons probeert duidelijk te maken.

    http://www.litigationps.com/.a/6a01156e439be2970c01538e2889c2970b-800wi

    De “insiders” hebben zich “bevrijdt” en toveren telkens nieuwe beelden/ideeën/idealen etc. op het scherm in de hoop dat de gevangen, outsiders blijven. Vandaag komen we niet verder dan ons te bevrijden en dat we mee gaan doen in het projecteren van beelden. Het enige wat we vandaag in al onze wijsheid hebben gerealiseerd is de hiërachisering van het vertonen van beelden voor de gevangen.

    Met als onbewust gevolg dat we onszelf en de anderen gevangen blijven houden omdat we een hiërarchisering “in vrijheid” hebben weten te realiseren. Een vrijheid waarbij we de ander structureel nodig hebben om onszelf de illusie van vrijheid te kunnen geven.

  10. @Peter
    Wat je aansnijdt heeft denk ik -voorzover ik het begrijp- te maken met het verschil tussen positieve en negatieve vrijheid. Gemunt door Isaiah Berlin. In deze opvatting is vrijheid sowieso het vrij zijn van externe invloeden. Via een achterdeur zet je dat ter discussie. Dan verlaat je de politieke arena en kom je in een filosofisch debat over de theorie van de werkelijkheid terecht. Daar stop ik even.
    http://nl.wikipedia.org/wiki/Isaiah_Berlin

    George Knight

    25 mei 2013 at 13:19

  11. Oké, de kunst is de wederzijdse gevangenis van macht en tegenmacht te doorbreken, dit kan alleen door bewustwording zover ik dat tenminste kan waarnemen.

    Anders bestaat het risico dat we in het stadium van “Indigniez-vous” (“Neem het niet” Stéphane Hessel) blijven hangen, althans dat gevaar zie ik voor mij bij de op zich terechte innitiatieven als de piratenpartij. Wanneer de politiek zich isoleert van wat we gevaarlijk genoeg, “gezond verstand” zouden kunnen noemen, in juridische terminologie “de geest van de wet” dan is de politiek op sterven na dood.

    “Gezond verstand”

    Wanneer in het politieke debat tussen voor- en tegenstanders geen besef aanwezig is over de gemeenschappelijke basis dan zal deze gemeenschappelijk basis sterven.

    Vraag jezelf en politicus en loodgieter etc. eens wat vandaag onder algemeen belang verstaan wordt?

    Groei & Winst zijn de definities die zower ik dat zie er het dichtsbij komen, maar ze hebben geen enekel basis en kader. Het zijn intelectuele abstracties hangend ergens in het luchtledige.

    Er is hierover dus geen duidelijkheid, politiek gezien kletsen we maar wat -onbewust- in de ruimte ten koste van de samenleving, democratie en rechtsstaat.

    Wat mij betreft gaat het er dus niet om of iets filosofisch, politiek, psychologisch of esoterisch is, George. 😉

    Het gaat er misschien om, om ons af te vragen waarom het vandaag zo maatschappelijk lucratief is om langs elkaar heen te blijven praten!?


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: