George Knight

Debat tussen links en rechts

Zuid-Holland heeft kunstcollectie zonder kunstvisie. Is dat erg?

with 5 comments

0243a

Provincie Zuid-Holland heeft een kunstcollectie van circa 1700 exemplaren. Met oog op een aanstaande verbouwing en veranderingen binnen de organisatie wil de provincie een kunstvisie ontwikkelen op deze collectie. Daarvoor moet de omvangrijke kunstcollectie eerst geïnventariseerd en gedigitaliseerd worden. Hiervoor doet de provincie een beroep op QKunst.‘ Aldus QKunst ‘dat werkt met een flexibel, multidisciplinair team, dat continu een vinger aan de pols houdt van de hedendaagse kunst en de kunstmarkt‘. Dag en nacht houdt het altijd wakkere QKunst de vinger aan de pols van de hedendaagse kunst en de kunstmarkt. Experts, adviseurs en coaches van QKunst gedijen door het gebrek aan kennis bij overheden. Ze pronken onverhuld met dat gebrek van de overheden. Wethouders of gedeputeerden met hun handen in het haar wacht nog maar een uitweg: snel de vinger van QKunst aan de pols van hun kunstcollectie en dan komt alles goed.

Veel lijkt de kunstcollectie van Zuid-Holland met 1700 werken niet waard. De Jaarstukken 2012 noemt een verzekerde waarde  van 400.000 euro. Dat maakt een kunstobject gemiddeld 235 euro waard. Jaarstukken 2008 noemt een zelfde bedrag en de toevoeging dat de taxatie is verschoven naar 2009 in verband met de reorganisatie van het ‘traject’ Organisatie van de Toekomst. Jaarstukken 2009 zegt dat de besluitvorming van het beheer van de kunstcollectie in voorbereiding is. En: ‘Na besluit zal de collectie worden ontsloten en uitbesteed.’ In de Jaarstukken 2007 stond overigens dat de waarde van de kunstcollectie 1,5 miljoen euro bedroeg. En: ‘In 2008 wordt de gehele kunstcollectie geïnventariseerd, gedigitaliseerd en getaxeerd.’ QKunst krijgt nu de klus die de provincie al meer dan 5 jaar voor zich uitschuift. Opvallend is dat in Zuid-Holland tussen 2007 en 2008 de kunstmarkt is ingestort en de kunstcollectie 73% afgewaardeerd moest worden.

Als het klopt wat QKunst zegt, dan is het nog treuriger gesteld met het kunstbeleid van overheden dan de vooruitgesnelde reputatie al doet vermoeden. Zuid-Holland heeft een kunstcollectie, maar geen kunstvisie op deze collectie. Hoe is er in het verleden dan verzameld? Door het gooien van een dobbelsteen? Da’s net zoiets als een huis bouwen zonder plan en hopen dat het een huis wordt. Zelfs particuliere verzamelaars die een paar centen te besteden hebben doen dat niet zonder een eigen gezichtspunt. Maar de qua inwonertal veruit grootste provincie van ons land heeft geen kunstvisie op de eigen kunstcollectie en geen ambtenaren die de kunstvisie kunnen ontwikkelen. Ook niet bij het Kunstgebouw, ‘expert in Zuid-Holland voor kunst en cultuur’.

Hoe erg is het dat uit alles blijkt dat Zuid-Holland niet weet wat het met de provinciale kunstcollectie moet? Volgens QKunst verzameld zonder visie. Maar wat moet de provincie ook met een winkeldochter waarvoor geen enkele gedeputeerde verantwoordelijk is? Is een kunstcollectie met een verzekerde waarde van 400.000 euro het inhuren van een particulier bedrijf als QKunst waard? Waarom is de collectie niet met gesloten beurs overgedragen aan een museum binnen de provinciegrenzen? Met Rotterdam, Den Haag, Leiden of Dordrecht en veel kleinere gemeenten had dat toch moeten lukken? Nu tikt de vinger aan de pols van QKunst pittig aan. 

Foto: Roy Villevoye, Voorkeurkleur Moerwijk. Den Haag, 1998. Kunst in de openbare ruimte, in opdracht van Woningbedrijf Den Haag Zuid-Oost en Stroom, Haags Centrum voor Beeldende Kunst.

5 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. Top!!!

    Ranti Tjan

    8 mei 2013 at 17:59

  2. En ze zijn niet af te brengen van het idee dat je kunst onder het volk kunt brengen door het te ‘digitaliseren’. Als ze dat gedaan hebben, kunnen ze de originelen in een goedkoop depot onderbrengen (of verkopen) en blijft de collectie toch beschikbaar. Voor de beelden lijkt de 3D-printer een uitkomst. Het is een grof schandaal. ‘Erfgoed’, hoor je ze nog piepen.

    Blewbird

    8 mei 2013 at 20:41

  3. @Ranti
    Of flop?

    @Blewbird
    Zo is dat. Het meest ongelofelijke aan dit verhaal vind ik nog dat QKunst in de eigen publiciteit en voor de eigen glorie het falen van opdrachtgever Zuid-Holland naar buiten brengt. En uitmeet. Noodzakelijk is dat op geen enkel moment. Dat de provincie met de kunstcollectie is ontspoord is de goede verstaander wel duidelijk, maar QKunst wrijft het er nog eens onbarmhartig in. Zoiets doe je naar mijn idee niet in een normale relatie tussen opdrachtgever en een bedrijf dat de opdracht krijgt. Het doet me werkelijk afvragen hoe die relatie feitelijk is. Los van de vraag waarom de opdracht sowieso gegeven moest worden. En als opdrachtgever zou ik wel weten wie ik zeker niet moest nemen.

    George Knight

    8 mei 2013 at 21:58

  4. Je stelt de vraag George Knight maar je beantwoord hem niet echt. Wel leuk dat je de pedante attitude van QKunst aanstipt. Ik werk in datzelfde provinciehuis met veel plezier op een kamer met kunst aan de muur, waar ik echt iedere dag weer van geniet omdat ik het gewoon mooi vindt.
    Dat de collectie nu eindelijk geinventariseerd wordt valt alleen maar toe te juichen. Als je een visie op je collectie wilt ontwikkelen moet je toch wel eerst even weten wat je allemaal hebt. Die kunst is grotendeels verzameld, niet door de provincie voorzover ik weet, in een tijd dat er nog volop aan contraprestatie gedaan werd. Yep, that’s right, dit is een van de vele erfenissen van de BKR.
    Ik heb me laten vertellen dat eertijds, in de jaren ’70 en ’80 de depots van het Rijk waarin de verzamelde BKR-oogst opgeslagen lag regelmatig uitpuilden. Omdat het Rijk niet steeds weer nieuwe opslagplaatsen met BKR-kunst in wilde richten heeft men een aantal keer de al wat oudere stukken van minder bekende kunstenaars ruimhartig over provincie-huizen en gemeentehuizen verdeeld. Je zou dat een vroegere vorm van ontzamelen kunnen noemen, denk ik.
    De aldus bedachte instanties hadden en hebben geen kunstvisie, en konden dat gegeven paard ook niet in de bek kijken. De kunst werd dus dankbaar aanvaard en opgehangen, en menig ambtenarenkamer, zo ook de mijne, werd er mee opgefleurd.
    Nu zijn we zoveel jaren verder, en de provincie stelt zich (toegegeven, redelijk laat) de vraag: wat hebben we en wat willen we er nog mee? Vanwege een aanstaande grote verbouwing en herinrichting van het gebouw werd die vraag langzamerhand urgent en iemand in de organisatie kreeg de taak toegeschoven: laat uitzoeken wat we hebben aan kunst en laat uitzoeken of dat straks allemaal nog wel in het (kleinere!) gebouw gaat passen dat we overhouden?
    Presto daar kwam dus blijkbaar QKunst in beeld als organisatie met de nodige expertise om deze klus te kunnen klaren. Voor alle duidelijkheid: ik weet iets over hoe de kunst in het Provinciehuis gekomen is, maar heb met die opdrachtverlening voor de inventarisatie niets van doen.
    Het staat QKunst vrij om van alles op zijn website te zetten over z’n opdrachtgever, maar ben het helemaal met je eens – handig en noodzakelijk is dit inderdaad niet…
    De opmerking van Blewbird kan ik niet plaatsen, blijkbaar heeft de blaasvogel ergens een klok horen luiden maar weet hij/zij niet waar de klepel hangt…

    Hurry Kane

    16 mei 2013 at 23:38

  5. @Hurry Kane
    Dank voor je uitgebreide reactie. Ik begrijp de weerbarstige voorgeschiedenis van de BKR. Een regeling die al in 1987 afgeschaft is, maar een lang na-ijleffect heeft. Het verbaasde mij dat de grootste provincie van ons land niet op enig moment in de afgelopen 25 jaar een kunstvisie op de kunstcollectie heeft ontwikkeld. Juist toen kunst en cultuur nog provinciale kerntaken waren. Nu is het te laat en koopt de provincie kennis in bij een extern bureau. We zijn het er over eens dat QKunst zich pedant opstelt. Da’s mooi gevonden, precies het juiste woord dat de verwaandheid en eigendunk van QKunst vangt.

    Als inwoner van Utrecht weet ik dat de provinciale collectie van hedendaagse tekeningen in 2011 aan het Centraal Museum in langdurige bruikleen is gegeven. Zeg maar, een voorwaardelijke schenking. Waarschijnlijk een betere collectie dan de Zuid-Hollandse. Met kunsthistorische kennis vanuit dat museum opgebouwd. Mogelijk zijn in andere provincies ook dit soort bruiklenen aan provinciale hoofdstedelijke musea gedaan. Daar heb ik geen overzicht van, maar het ligt voor de hand. Het beheer van een kunstcollectie is immers geen kerntaak van een provincie. Daarom is er maar een optie: afstoten.
    http://centraalmuseum.nl/ontdekken/object/?img_only=1#s:4323

    Ook gezien deze praktijk verbaasde me het besluit van de provincie Zuid-Holland om de kunstcollectie op soortgelijke wijze niet onder te brengen bij musea in de provincie. Een commissie van conservatoren hedendaagse en toegepaste kunst van die musea had een voorstel kunnen maken om de collectie over musea te verdelen. Met als leidraad aansluiting bij de kerncollecties. Dus keramiek naar Delft, glas naar Leerdam, constructivistisch naar Den Haag, surrealistisch naar Rotterdam, landschappen naar Katwijk, rommel naar de diepste kelder en noem maar op. Elke verdeling is beredeneerbaar.

    En voor de kamers van gedeputeerden en kunstminnende ambtenaren had een afspraak gemaakt kunnen worden om kunst uit die musea terug te huren. Tegen een gereduceerd tarief. Met de mogelijkheid om uit die museumcollecties nog betere werken op te hangen. Ik vermoed dat de provincie met zo’n gekozen weg veel goedkoper uit was geweest, de collectie beter -en eerder- goed beheerd was en de opgehangen kunst in het provinciehuis gevarieerder en kwalitatief beter was geweest. Ik begrijp daarom de gekozen weg niet. Is er een hobbyist in het provinciehuis bezig die dit graag tegen de borst houdt en niet wil afstaan? Alleen QKunst was een mooie opdracht misgelopen. Maar we zijn het er denk ik wel over eens dat dat een voordeel was geweest.

    George Knight

    17 mei 2013 at 12:40


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: