George Knight

Debat tussen links en rechts

Woonwensen van moslims ingewilligd, maar volgens welke norm?

with 14 comments

De kamerleden voor de VVD Barbara Visser en Malik Azmani stellen de ministers voor Wonen Stef Blok en van Sociale Zaken Lodewijk Asscher kamervragen over sociale woningen die speciaal voor moslims in Amsterdam worden ingericht. Woningcorporatie Eigen Haard zegt in een toelichting dat het om de renovatie van het complex Koningsvrouwen gaat. Wensen van islamitische bewoners zijn ingewilligd, zoals ‘een plek buiten de woning om schoenen op te bergen, een kraan voor rituele wassingen en schuifdeuren tussen de woonkeuken en achterkamer.’ Volgens de corporatie juichen andere bewoners die betrokken waren bij de renovatie dat toe.

Vraag 5 raakt aan het principe dat ‘woningcorporaties zich niet moeten bezighouden met het aanbieden van woningen die specifiek inspelen op woonwensen van diverse geloofsgroepen in dit land.‘ In vraag 6 vragen beide VVD-ers of speciale aanpassingen de segregatie niet bevorderen en de integratie belemmeren. En: ‘Kunt u tevens voorstellen dat er moslims zijn in dit land die hier helemaal niet op zitten te wachten, die niet anders zouden willen worden behandeld dan alle andere Nederlanders, gelovig of niet gelovig?

Dat laatste aspect lijkt het enige steekhoudende bezwaar tegen de aanpassingen. Het sluit moslims af van een vrije keuze en op in de sociale dwang om voor een ‘halal‘-woning te kiezen. Volgens enkele islamologen is de ‘halalwoning’ trouwens een fictie. Dus zijn de aanpassingen dat ook. Daarbij komt dat moslims onderling divers zijn, ook in hun mate van integratie en belijden van de islam. Sommigen zijn op weg naar de uitgang van hun geloof, maar worden door sociale redenen gedwongen die stap nog niet definitief te zetten. Dit is de afgelopen decennia door overheden onvoldoende onderkend. Ze sluiten moslims op in hun eigen beeld van de islam. Behalve deze aanmerking lijken er geen bezwaren om sociale huurwoningen aan de wensen van bewoners aan te passen. Het verdient juist aanbeveling om daar veel meer dan nu gebeurt werk van te maken.

Foto: Halal-stempel.

Advertenties

14 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. Er is gewoon bewonersparticipatie gepleegd en het gaat om uiterst minieme, praktische details. Moet men dan voortaan bewonerswensen die op ‘de islam’ terug te voeren zijn, niet inwilligen, en andere wensen wel? Het heeft bovendien niets met religieuze, maar met culturele gebruiken te maken. Ferdows Kazemi bv. is geboren in Iran en niet gelovig, maar ze herkent die behoefte aan een extra kraantje e.d. wel: http://www.volkskrant.nl/vk/nl/8764/Ferdows-Kazemi/article/detail/3353307/2012/11/25/Wanneer-je-fantasie-op-hol-slaat-bedenk-je-de-term-Halalwoningen.dhtml.

    Joke Mizée

    29 november 2012 at 18:20

  2. J.M: Uiterst minieme praktische details.

    Splinters zijn ook lastig.

    Nètwerk

    29 november 2012 at 18:29

  3. @Joke
    Woningcorporatie Eigen Haard zegt in de toelichting over de renovatie van het betreffende complex Koningsvrouwen: ‘Een aantal wensen van bewoners is daadwerkelijk toegepast. Het gaat hier om een plek buiten de woning om schoenen op te bergen, een kraan voor rituele wassingen en schuifdeuren tussen de woonkeuken en achterkamer. Deze wensen komen vooral van islamitische bewoners.’ Dit wijst toch op z’n minst op enig verband met het geloof van deze bewoners. Wat is rituele wassingen anders?

    Wat ik veel interessanter vind dan het gehakketak is hoe de emancipatie van deze bewoners het best gediend is. Ik ben er niet van overtuigd dat dit door dit soort aanpassingen gebeurt. En ik vraag me ook af of deze aanpassingen die uit het geloof voortvloeien vanuit sociaal-economisch oogpunt bekeken de optimale aanpassingen voor deze groep bewoners is. Of worden ze toch weer tamelijk ondoordacht in hun geloof opgesloten. Wellicht ‘gedwongen’ door enkele orthodoxe moslims? ik vermoed het. En krijgen we straks gereformeerde, vrijzinnige of katholieke huurwoningen? Herzuiling anno 1920.

    Het idee dat allerlei soorten en types bewoners anders dan de moslims wel gehoor vinden voor hun woonwensen in de sociale sector onderschrijf ik niet. Het zou wel zo moeten zijn, dan was denk ik de kritiek ook geringer geweest.

    George Knight

    29 november 2012 at 19:37

  4. Wat een gezeur weer om niks. Alles wat met moslims van doen heeft krijgt bij sommige mensen een nare bijsmaak. 85% van de bewoners waren moslim zo blijkt. Het lijkt mij vrij normaal dat deze wensen ingewilligd zijn. Als het 85% Chinezen waren geweest dan waren er andere wensen geweest en niemand die daarover geklaagd zou hebben. Maar nu zijn het moslims dus de rapen zijn gaar.

    Reggie Roning

    29 november 2012 at 20:02

  5. ik vind het gezeur om niks. Het Parool bedacht het woord halalwoning. en nu hijgt iedereen er achteraan.
    Heb zelf een en ander uitgezocht en het gaat dus om 188 woningen na renovatie (waren er 243). Variérend van ca 35 m2 – 45 m2 – 50 m2 – 70 m2 – 85 m2 etc. Met veel verschillende woningtypen (eenkamerwoningen, tweekamerwoningen, enz enz en dus ook enkele grotere woningen die vijf kamers (of meer?) hebben. Lang niet alle woningen hebben schuifdeuren. En volgens mij waren de keukens in het gebouw voor de renovatie trouwens helemaal gesloten, want in de jaren dertig waren keukens altijd al apart van de woonkamer gebouwd. En dat kastje lijkt mij ook handig voor de schoenen. En dat extra kraantje is gewoon een zeer eenvoudig kraantje. Dus de woningen zijn geen halalwoningen.

    Verder is het mij de vraag of het mogelijk is als je een woonkamer gescheiden hebt van de keuken en de vrouwen zouden geen vreemde mannen mogen tegen komen, dat de vrouwen dus geen mannen tegen komen, tenzij de bewoners met elkaar communiceren met een walkie talkie of met hun mobiele telefoon. Man die in woonkamer zit met mannelijk bezoek zegt tegen vrouw die in keuken zit: vrouw nu even niet naar ons kind gaan die huilt en in bed ligt in zijn slaapkamer want ali is nu naar de wc en je mag hem niet ontmoeten.
    Die aparte grotere keuken met schuifdeur (lang niet in alle woningen) is er omdat je de ruimte wilt als vrouw om te koken en gezellig te kletsen aan de keukentafel, Misschien daar zelfs wel te eten. Wij hadden rhuis vroeger ook een aparte keuken. Mijn vader nog steeds in het huis …
    halal!

    kijk maar eens naar AT5 daar laten ze zien hoe zo’n woning met die schuifdeuren er uit ziet (ze laten de grote woning zien) en je ziet het schoenenkastje en die kraan.
    Storm in glas water en een hetze vind ik het ook!

    helena

    29 november 2012 at 20:19

  6. @George: Het artikel van Kazemi illustreert al dat het eerder om culturele dan religieuze gebruiken gaat. Net zoiets als dat veel mensen met een joodse achtergrond maar volstrekt niet gelovig, toch bij voorkeur ‘kosjer style’ eten. Er bestaan ook al jaren kosjere woningen voor m.n. studenten – waar blijft het spoeddebat daarover? Misschien kun je eerst eens uitduiden waar ‘m het struikelblok in zit van een paar plaatjes MDF en een kraantje, maar ik dacht toch echt dat emancipatie te maken had met assertiviteit en pluriformiteit – tegenwoordig lijkt het steeds vaker exact het tegenovergestelde te betekenen.

    Joke Mizée

    29 november 2012 at 20:29

  7. @Reggie
    ‘Sommige mensen’ kunnen dit onderwerp niet claimen. Ik betwijfel of de woonwensen van andere doelgroepen ingewilligd worden.

    @helena
    De woningen zijn groter gemaakt in de renovatie. De islamologen betwijfelen ook wat de authenticiteit van de ‘halalwoningen’ is. Dat ondermijnt zowel de voor- als de voorstanders van dit project.

    @Joke
    Het is woningcorporatie Eigen Huis die in de toelichting verwijst naar de religieuze achtergrond van de bewoners. Dat beschouw ik dan maar als een gegeven. Feit dat mensen niet meer volstrekt gelovig zijn ondersteunt juist mijn vermoeden dat bewoners door zo’n woningcorporatie in een geloof worden opgesloten waaraan ze zich juist willen emanciperen. Mogelijk geldt dat niet voor allen, maar wel voor een deel. Verder ben ik het graag met je eens dat de pluriformiteit in de sociale woningbouw achterloopt op de realiteit. Nog steeds is de eensgezinswoning de referentie. De afwijking daarvan moet gemotiveerd worden. Da’s een betreurenswaardige ontwikkeling, zo lijkt me.

    George Knight

    29 november 2012 at 23:08

  8. Sorry @george maar echt gelezen heb je mijn reactie niet. De woningen waren voor de renovatie vrij klein en lang niet alle woningen zijn groter geworden. Zie mijn reactie! Ze worden helemaal niet opgesloten! mensen willen een grotere keuken omdat ze gastvrij zijn. En die schuifdeur is ook vanwege kooklucht die anders in de woonkamer zou komen.
    En halalwoning is door het Parool bedacht dus hoezo….
    ik ken in Turkije ook mensen die een aparte keuken hebben, gescheiden van de woonkamer (in de keuken eten ze ook wel) en naast de keuken zit bv de badkamer (misschien hebben ze op de bovenverdieping nog een badkamer) en daar moet je je handen wassen en daar zit vaak een extra kraan. En de schoenen gaan daar ook uit (buiten). Maar ze zijn niet echt gelovig! dus cultureel niet moslim!

    helena

    29 november 2012 at 23:43

  9. @helena
    Je hebt gelijk dat de woningen vergroot zijn. Teruggebracht van 243 naar 188 appartementen. ‘Opgesloten’ bedoelde ik niet in ruimtelijke, maar in mentale zin. De verwijzing naar de islam hebben ik of Het Parool niet uit de duim gezogen, maar komt rechtstreeks uit de toelichting van woningcorporatie Eigen Haard. Ik vind de verwijzing naar de islam ook flauwekul, onnodig en tamelijk vergezocht. Maar het is een feit dat de verwijzing gebruikt wordt ter verantwoording van dit project. Of je dat nou wel of niet gepast vindt. Je opmerking dat de bewoners niet echt gelovig zijn ondersteunt mijn claim dat bewoners door zo’n woningcorporatie met een eenzijdige identiteit opgesloten worden in de islam. Of neutraler gezegd, gekoppeld worden aan de islam.

    George Knight

    29 november 2012 at 23:54

  10. Eigen Haard heeft wrsl. hetzelfde gedaan als veel Nederlanders doen, nl. iemand uit Turkije of een arabisch land het etiketje ‘moslim’ opplakken. Tenminste, ik neem aan dat ze de bewoners niet naar hun geloof hebben gevraagd. Volgens EH hebben ze de bewoners naar hun wensen gevraagd en een aantal daarvan ingewilligd, dus waar jij vandaan haalt dat het door EH zou zijn opgedrongen is me een raadsel.

    Joke Mizée

    30 november 2012 at 00:14

  11. @Joke
    Laten we twee zaken onderscheiden: de aanpassingen en de verantwoording van of toelichting op de aanpassingen. Over dat eerste spreek ik me niet uit, over dat tweede wel. Je onderschrijft precies wat ik beweerde, namelijk dat bewoners het etiketje ‘moslim’ of ‘islamitische bewoner’ wordt opgeplakt. Het is mij een raadsel waarom Eigen Haard dat geloof in de toelichting erbij haalt. Daarom luidt de titel boven dit stukje ook: ‘Woonwensen van moslims ingewilligd, maar volgens welke norm?’ Dat laatste begrijp ik nog steeds niet.

    Dat 85% van de bewoners moslims zou zijn is door Eigen Haard naar buiten gebracht. Overigens met de verwarring dat 50% van de bewoners terugkeert wat sommige lezers tot de conclusie bracht dat het percentage moslims na renovatie 50% is, wat helemaal niet geconcludeerd kan worden omdat er appels met peren vergeleken worden. Wellicht is het percentage moslims -opgave Eigen Haard- na renovatie wel 90%. Of het om bijvoorbeeld zware, orthodoxe of ‘culturele’ moslims gaat die afstand van de islam nemen wordt niet duidelijk. Eigen Haard is ook geen onderzoeksinstituut, maar goochelt wel met cijfers en begrippen.

    George Knight

    30 november 2012 at 09:43

  12. […] Woonwensen van moslims ingewilligd, maar volgens welke norm? « George Knight […]

  13. ik heb gelezen én gehoord dat er na de renovatie zelfs een meer gemengde bewonerssamenstelling is ontstaan. Er zitten bijvoorbeeld ook bewoners van Cordaan (die mensen helpt die begeleiding nodig hebben).
    En in de bewonerscommissie van Koningsvrouwen van Landlust zat volgens mij ook een “autochtone Nederlander”. Die heeft renovatie dus ook wensen ingediend. Kinderen en vrouwen en mannen konden allemaal hun woonwensen indienen bij de architect (ze mochten de plattegronden bekijken etc en hoe en wat ze anders wilden aangeven).

    helena

    30 november 2012 at 12:45

  14. Naast de toelichting van Eigen Haard die George noemt, is er dit http://www.nul20.nl/issue43/kb_3 : ‘Met de renovatieraad wilden we het overleg breder maken dan alleen de bewonerscommissie,” vertelt [participatiemedewerkster Reiny] Van Twillert [van Eigen Haard]. “Daarnaast hebben we ook speciale bijeenkomsten voor vrouwen, omdat vrouwen uit een moslim-cultuur vaak niet met mannen in één ruimte samen willen zijn. Dat is het maandelijkse koffie-overleg. De deelneemsters hebben duidelijke eigen wensen, bijvoorbeeld de al bekende dichte keuken, waar vrouwen apart kunnen zitten […].’

    Zowel qua opzet van de inspraak – aparte bijeenkomsten voor vrouwen – als de facto bij de aanpassing van de woning werkte Eigen Haard dus actief mee aan de sekseapartheid onder sommige(!) groepen moslims.

    Zie ook deze brochure over het woningencomplex http://tinyurl.com/bsmkoos , waarin Eigen Haard spreekt van ‘de onreine schoenen’; en ‘die mogen niet in huis’. Aldus worden specifieke opvattingen over ‘onreinheid’ van groepen bewoners semantisch kritiekloos tot norm verheven. Een neutrale woningcorporatie had iets moeten schrijven in de trant van ‘schoenen die door sommige bewoners onrein worden gevonden’.

    Het principiële punt is, dat het gaat om sociale huurwoningen, dus om de publieke sector. Dat koopwoningen worden aangepast aan de wensen van de bewoners, is redelijk; in de publieke sector zou men daar zeer terughoudend en in elk geval heel zorgvuldig en religie-neutraal mee om moeten gaan. Je kunt je bijvoorbeeld afvragen of het opofferen van kleine appartementen ten behoeve van zevenkamerwoningen(!) ‘fair’ is gezien het grote aantal alleenstaanden in Amsterdam dat eindeloos op een wachtlijst moet staan om een sociale huurwoning te vinden.

    Verder heeft de VVD (bepaald niet mijn partij) gewoon een punt dat het inrichten van een heel complex naar de zin van vooral een bepaalde religieuze gezindte, onvermijdelijk het imago ‘vooral geschikt voor die gezindte’ oplevert en dus bijdraagt aan woonapartheid. ‘Imago’ staat of valt niet met de meetbare, feitelijke aard van de aanpassingen.
    Daarom reageerde Sadet Karabulut (SP) ook recht voor haar raap https://twitter.com/SadetKarabulut/status/272272779821330432 met ‘Apartheid, mede mogelijk gemaakt door een woningbouwcorporatie’ en ‘Corporatie moet juist zorgen voor goede woningen voor iedereen. Segregatie bestrijden ipv bestendigen.’

    En dan is er nog het door George aangestipte punt dat veel moslims hier juist niet op zitten te wachten, zie bijvoorbeeld http://tinyurl.com/cm33yxk : ‘Het scheiden van woonvertrekken is echt geen islamitisch gebruik’, reageert hoofddocent islamologie Nico Landman van de Universiteit Utrecht. […] in sommige culturen is het gebruikelijk dat mannen en vrouwen die niet met elkaar getrouwd zijn niet in hetzelfde vertrek komen. […] Maar erg wijdverbreid is dat gebruik niet. Ik ben het in Nederland nog niet tegenkomen. Wel in Engeland; daar doen sommige Pakistanen het.’
    […] Een vrouw kan er gewoon bij zijn als er bezoek komt, meent ook moslimtheoloog Ozcan Hidir van de Islamitische Universiteit in Rotterdam.

    Kortom: Reiny van Twillert verkondigt kwezelige apekool waar ze zegt dat ‘vrouwen uit een moslim-cultuur vaak niet met mannen in één ruimte samen willen zijn.’

    Al bij al is dit een gevalletje van ‘Roomser dan de paus (c.q. imam’ willen zijn, of ook wel ‘betuttelracisme’ genoemd. Het is in het groot wat even een relletje was over het weghalen van een schilderij van een varkentje uit een polikliniek in Leerdam. Dat bleek niet op verzoek van een moslim te zijn gedaan; moslims gaven nadien juist te kennen dat ze het erg vervelend vonden dat dit bijdroeg aan het (door Geert Wilders grotesk opgeblazen) beeld dat moslims overal hun wensen proberen door te drammen omdat dit moet volgens hun geloof.

    Dit soort ‘zelfislamisering’ treedt, voor zover ik het enigszins in de peiling heb, vooral op waar ietwat al te softe welzijnswerkers overlegjes gaan optuigen met ‘vertegenwoordigers’ van ‘de’ moslims. Die dan bijna automatisch als groepsdieren worden behandeld in plaats van als individuen.

    Het verraadt zich ook in vormen van taalgebruik, zoals ik hierboven noem aangaande ‘de’ onreine schoenen. Ik had verder kunnen noemen dat Eigen Haard het apart zitten van vrouwen voorstelt als nadrukkelijk hun eigen wens. Daarmee begaat men twee fouten die wat betreft de vrijheid van vrouwen in de islam vaak worden gemaakt:
    1. men negeert dat veel vrouwen dusdanig (lang) zijn geïndoctrineerd en daarbij niet zelden geïntimideerd, dat van vrije meningsvorming nauwelijks meer sprake kan zijn;
    2. men miskent dat natuurlijk ook vrouwen er afkeurenswaardige gebruiken en dito normen en waarden op na kunnen houden; die niet opeens oké zijn ‘omdat ze het zelf willen’ – denk alleen al aan de invloed op bijvoorbeeld hun kinderen.

    De conclusie is zonder enige twijfel dat hier een organisatie die gewoon aan de slag had moeten gaan op grond van een zakelijke, mede Amsterdam-brede doelgroepen-analyse en met inachtneming van het neutrale karakter én imago dat complexen van sociale huurwoningen behoren te hebben en te houden, de fout is ingegaan door haar eigenlijke taak te vermengen met een klef, zelfs anti-emancipatoir, en bepaalde orthodoxe religieuze stereotypen bevestigend soort welzijnswerk.

    Ikje Ergens

    30 november 2012 at 22:47


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers liken dit: