Over de Nederlandse islam en de moslims: Hoe verder?

Goed verdedigbaar is het om de islam als een ideologie te zien die politiek en maatschappij ondergeschikt maakt aan eigen doel. In die visie kan de islam zich nooit ondergeschikt maken aan de nationale rechtsstaat. Een teken daarvan is dat de vertegenwoordigers van de Nederlandse islam de afgelopen 10 jaar publiekelijk nooit de intentie hebben uitgesproken dat ze de islam willen verenigen onder de Nederlandse rechtsstaat.

Maar islam en moslims vallen niet precies samen. Waar de islam per definitie maar een identiteit heeft, hebben moslims meerdere identiteiten. Een kleine minderheid uitgezonderd die ijvert voor een kalifaat en met het hoofd volledig in oude tijden verkeert. De overgrote meerderheid van moslims maakt deel uit van diverse netwerken. Op school of werk, buurt of straat, winkel, hobbyclub of moskee, politieke partij of vakbond.

De spanning tussen islam en moslims is lastig te duiden. Voor mezelf ben ik er nog niet uit of de islam een destructieve kracht is die niets naast zich duldt of toch een religie is die aangrijpingspunten bevat die tot hervormingen kunnen leiden. Zodat in Europa een islam-democratische beweging ontstaat die zich voegt in de pluriformiteit. Via verzuiling de emancipatie aanjaagt, om daarna weer te ontzuilen en te individualiseren.

Wat mij teleurstelt is dat de gevestigde Nederlandse islam minder beweegt in de richting van de moderniteit dan de meeste Nederlandse moslims die dat probleemloos doen. Zo ontstaat het beeld dat de gevestigde Nederlandse islam wordt gegijzeld door conservatieven. In ieder geval is de publiciteit om hun zaak toe te lichten een ramp. Ze begrijpen weinig van de behoeften van de meerderheid van Nederlandse moslims.

Gevolg is dat binnen de Nederlandse islam moslims steeds meer hun eigen gang gaan. Zoals anderen op zoek naar zingeving uitkomen bij het ‘ietsisme’. Da’s een tussenvorm als de religieuze leer te ver komt af te staan van de belevingswereld van mensen op zoek naar iets. Onderzoeken bevestigen deze ontwikkeling.

Feit dat de Nederlandse islam doorgaans in handen is van conservatieven wordt voor religiecritici een zegen in vermomming. Het bespoedigt het vergroten van de kloof tussen islam en moslims. En de fragmentering.

Foto: Surinaamse jeugd, omstreeks 1915. Credits: KITLV Collections

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.