George Knight

Debat tussen links en rechts

Op weg naar een stemsuggestie: de rechtsstaat

with 17 comments

In de aanloop naar de verkiezingen wil ik in enkele bijdragen tot een stemsuggestie komen. Stemadvies klinkt te pretentieus. Ik heb nog geen idee waar ik uitkom en hoeveel partijen door mijn toetsing komen. Zelf overweeg ik op de Piratenpartij te stemmen, maar weet dat nog niet zeker. Thuisblijven is ook een optie.

Kritiek op de politieke debatten in de media is voorspelbaar. Ze gaan nergens over gaan en door het format is er geen mogelijkheid om thema’s uit te diepen. Het debat gaat over de poppetjes, wie met wie wil, de peilingen en de CPB-cijfers. Stuk voor stuk bijzaken. Die ook het misverstand verhullen dat er geen regering of coalitie gekozen wordt, maar 150 volksvertegenwoordigers in de Tweede Kamer. Meer dan dat is het niet. Angst van politiek en media om het voor een groot publiek over de inhoud te hebben is schrikbarend.

Waar moet een kiezer beginnen die een standpunt op maat zoekt? Stemwijzer en Kieskompas proberen het, maar kunnen de verschillen niet vangen in een advies. Dezelfde versimpeling van de debatten werkt ook hier. Bij het aanschaffen van een product werkt de consument door wegstrepen. Totdat er een paar kanshebbers overblijven. Bij politiek is het niet anders. Kiezers twijfelen tussen SP of PvdA, VVD of PVV. De overstap van links naar rechts of omgekeerd is bescheiden. In Nederland vormt rechts altijd de meerderheid.

Voor de eerste schifting baseer ik me op de ‘De rechtsstaat, een quick scan‘ van de Nederlandse Orde van Advocaten, de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB) en de Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders (KBvG). Zonder overleg met partijen toetst het de verkiezingsprogramma’s op ‘minimale eisen van rechtsstatelijkheid’. Leidend is de gedachte ‘dat een rechtsstaat er primair is om burgers tegen overheidswillekeur te beschermen’. Probleem is dat de kleinere partijen in de quick scan niet worden beoordeeld. Een onbegrijpelijke tekortkoming die onnodig een element van willekeur introduceert.

De scan constateert enkele trends. Zo wordt de bureaucratie als iets wat per definitie slecht is afgeschilderd. Maar ‘binnen een rechtsstaat vervult zij een essentiële functie door het voorspelbaar en controleerbaar maken van de uitoefening van overheidsmacht: het schrappen van bureaucratie kent dus een begrenzing die door partijen niet wordt benoemd.’ Verder grijpen partijen naar de strafwet als oplossing van maatschappelijke problemen. Maar partijen benadrukken ook mensenrechten en grondrechten als leidraad voor voorstellen.

In de quick scan vallen drie partijen door de mand: PVV, SGP en VVD. De PVV doet in haar aanpak van de islam inbreuk op ‘het in de Grondwet verankerde gelijkheids- en non-discriminatiebeginsel.’ De partij beperkt ook de toegang tot de rechter. De SGP gaat in tegen het gelijkheidsprincipe bij de behandeling van homo’s. Godsdienstvrijheid reserveert de SGP voor christenen en bij de moslims pleit de partij voor terughoudendheid. Bij de VVD zet de scan weliswaar vraagtekens bij maatregelen over immigratie en inburgering en het ‘minder of niet van toepassing’ verklaren van Europese regels, maar kent het de kwalificatie ‘negatief’ toch niet toe.

Bij m’n eerste schifting vallen af: PVV, SGP en VVD. Naar de tweede ronde gaan: PvdA, CDA, SP, D66, GL, CU, PvdD, Piratenpartij, MenS, Nederland Lokaal, LP, DPK, 50Plus, LibDem, Anti Europa Partij, SOPN, PvdT en NXD.

Foto: Verkiezingsbord in Groningen, 2012

Advertenties

17 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. Voor mij vallen PVV, VVD, en D66 sowieso af. Ik wilde de nieuwe partijen een kans geven en mijn keuze viel op de Piratenpartij. Maar het idee dat De VVD misschien de grootste partij kan worden en de premier mag leveren kan me nog doen besluiten alsnog voor Roemer te kiezen.

    Lidy

    4 september 2012 at 19:00

  2. @lidy
    Strategisch stemmen gaat vaak ten nadele van kleinere partijen. Zo stemde ik in 2010 juist tegen Joh Cohen omdat ik geen enkel vertrouwen in hem had. Maar daarmee doe je je eigen keuze wel geweld aan.

    Eigenlijk maakt het niets uit welke partij het grootst wordt. Er wordt verwacht dat de middenpartijen CDA en D66 ook een sleutelpositie innemen. Voor een meerderheid zijn naar verwachting sowieso 4 partijen nodig. En het is geen wetmatigheid dat de grootste partij ook altijd de premier levert.

    Kortom, lidy, stem gewoon op de partij waarvoor je het meeste voelt.

    George Knight

    4 september 2012 at 20:15

  3. De grootste partij krijgt de eerste keus bij de formatie, dus in die zin verschaft ’t een soort ‘pole position’.
    Het Platform Stop Racisme en Uitsluiting heeft ook een stemwijzer mbt de rechtsstaat, maar zelf kan ik die pdf niet aan de praat krijgen: http://www.platformtegenvreemdelingenhaat.nl/wp-content/uploads/2012/08/StemWijzer-Platform-Stop-Racisme-en-Uitsluiting.pdf.

    Joke Mizée

    4 september 2012 at 20:32

  4. @Joke
    Zeker krijgt de grootste partij het initiatief. Maar zoals Van Agt en Wiegel in 1977 de grote winnaar Den Uyl buitenspel zetten -hoewel sommigen menen dat de linkerflank van de PvdA daarvoor verantwoordelijk was- kan dat nu ook gebeuren. Bijvoorbeeld als PvdA, CDA en D66 samen optrekken. Met de paradox dat de PvdA dan niet te groot moet worden omdat dan de oude overmoed weer opspeelt. Dus strategische stemmers die de VVD niet lusten kunnen het best op CDA of D66 stemmen, niet op de PvdA.

    In de vergelijking waarnaar je verwijst wordt opnieuw slechts een deel van de partijen tegen het licht gehouden. VVD scoort het slechts, nipt gevolgd door de PVV en op afstand door het CDA. GroenLinks scoort het best volgens de normen van het platform.

    George Knight

    4 september 2012 at 21:00

  5. Meer dan een strategisch voordeel is het niet, nee. Maar als in 2010 niet Rutte maar Cohen het voortouw had mogen nemen (en dat is allemaal jouw schuld ;-)) was de kans groot geweest dat we een totaal ander kabinet hadden gehad. Ik vind het een belachelijke regel, maar het is niet anders.
    Ik ben wel blij dat Samsom niet in het kabinet gaat zitten als hij geen premier wordt. Dan heb je in elk geval nog wat dualisme.

    “Dus strategische stemmers die de VVD niet lusten kunnen het best op CDA of D66 stemmen, niet op de PvdA.”
    Huh, hoe dat zo? Die zullen op zeker de VVD uitnodigen. Wie geen VVD meer zien kan, kan het beste zorgen dat de SP de grootste wordt. Alle middenpartijen zien er geen been in om ‘over rechts’ te formeren.

    Wat vertel je me nou, is de VVD rechtsstatelijk gezien nog erger dan de PVV? Nou, dat zegt dan wel wat over ze.

    Joke Mizée

    4 september 2012 at 23:20

  6. @Joke
    Haha … je kunt ook zeggen dat ik ervoor verantwoordelijk ben dat Cohen de politiek verlaten heeft en de PvdA met Samsom nu eindelijk ergens staat. Of beter gezegd: lijkt te staan. Samsom zei dat over die premier natuurlijk voornamelijk om een claim te accentueren dat de PvdA kans maakt de grootste partij te worden.

    D66 heeft al duidelijk gemaakt dat het onwaarschijnlijk is dat het met de SP in een kabinet gaat zitten. Het lijkt erop dat Paars III eraan komt. Interessant is dat nu volgens de peilingen de VVD als grootste met PvdA en D66 een driepartijenkabinet kan vormen. Getalsmatig is de CDA dan niet eens nodig. Maar de vraag is of de PvdA als grootste de SP buiten een coalitie zal kunnen -en willen- laten.
    http://www.synovate.nl/content.asp?targetid=1067

    Triest over de VVD en de rechtsstaat. Wat is die partij de afgelopen jaren ver naar rechts getrokken.

    George Knight

    5 september 2012 at 00:24

  7. “Samsom zei dat over die premier natuurlijk voornamelijk om een claim te accentueren dat de PvdA kans maakt de grootste partij te worden.”
    Misschien wel, maar de PvdA had/heeft als vuistregel dat de fractieleider in de Kamer zit. Het verhaal gaat dat Balkenende Bos ertoe dwong om toch minister te worden, in de volle wetenschap wat dat voor gevolgen zou hebben. Dat hele akkoordengedoe is zo verschrikkelijk, ik snap niet waarom we daar nou niet ’s vanaf stappen.

    Paars betekent nog meer neoliberalisme… Samsom heeft inderdaad een grotere hekel aan het CDA dan aan de VVD. Het worden spannende verkiezingen. Ik las net nog dat iemand graag wou dat de VVD de grootste wordt, alleen maar om Rutte er dan aan te kunnen houden dat ‘de grootste winnaar’ wat hem betreft in de coalitie moet, net zoals hij de vorige keer zei. (Ha, Rutte en zijn woord houden!)

    Voor als je ook nog een culturele stemwijzer wil doen, zie: http://metropolism.com/news/metropolis-m-stemwijzer-2012/. Overigens wil de PVV inderdaad alle kunstsubsidies schrappen, dus dan hebben we zelfs geen Nationaal Ballet en wat dies meer zij, meer.

    Joke Mizée

    5 september 2012 at 01:01

  8. George, bedankt voor de tip. Bij Synovate heb ik de volgende reactie geplaatst: == NIET RUTTE
    Herstructurering van de financiële sector is een eerste prioriteit. Met derivaten investeren woningcorporaties en overheidsbedrijven via de hypotheekschuld van Joe Sixpack c.s. Dat is van de zotte. Ook Griekenland is een derivaten-probleem. Stem dus SP… PvdA-SP-CDA- D66 == Niet bepaald een strategische stem van mij, want als bedrijven-man zit ik me al meer dan 15 jaar te ergeren aan het gewauwel van “financiële jongens.” Overigens is dit punt zo evident voor mij, dat ik niet begrijp dat Roemer daar niet concreter over is. Over de euro heeft Roemer gelijk. In het stabiliteitspact van 1997, bedoeld voor de euro, stonden geen eisen over contra-cyclische kapitaalbuffers. Men liet alles over aan marktefficiëntie. Helmut Kohl e.a. in Duitsland worden heftig bekritiseerd over de nalatigheid van destijds. Dat verwijt geldt ook voor Kok, Zalm, enz. Het ESM is een democratisch monstrum, maar dat is onze straf. Wij hebben het systeem zo gecreëerd. Dat moet uit te leggen zijn aan de kiezer. Hoe lang is het nu wel niet geleden dat Wim de Bie en Kees van Kooten stelden dat het concept achter het Simplistisch Verbond volkomen achterhaald is? 🙂

    Maar misschien komt Roemer nog met een inhaalslag via het bovenstaande: “Als ik er destijds bijgezeten had …….. en zo te zien begrijpt premier Rutte het nog steeds niet.” Enzovoorts. Als hij het 1:1 uitlegt zoals ik hierboven doe dan houdt hij nauwelijks zetels over. Zoveel verstand heb ik ook nog wel van politiek.

    Alle respect voor ingenieur Diederik overigens. Tactisch en inhoudelijk goed. Al wordt hij wel on-ge-loof-lijk gesteund door framing van Emile Roemer door msm en zgn. “Den Haag kenners.” Hij brengt me een beetje aan het twijfelen. Maar ja … de achterban. Over de achterban van Rutte hoef ik niet na te denken, wat ook duidelijk aan Rutte is te zien: zorg dat je overkomt als “baas.” Je hoort het Wiegel zo tegen hem zeggen. Maar een baas met vileine trucjes is wel het laatste waar we behoefte aan hebben. Bij de PvdA is er alleen bij verkiezingen geen gekrakeel in de achterban. Desalniettemin alvast een cadeautje voor hem: een mega-magnetron:

    http://www.newscientist.com/article/dn12141

    Lees het goed of lees het niet. Ik weet al lang dat men in Nederland last heeft van gebrek aan bètavitaminen. Introductie van dit soort zaken, desnoods met behulp van structuurfondsen – in dit specifieke geval niet eens nodig, denk ik – kan men met een gerust hart aan ingenieur Diederik overlaten.

    Prima poging tot oriëntatie via de rechtstaat van jouw zijde overigens. Sta ik helemaal achter. Autoritarisme blijft kleven aan de partijen die hier wat dat betreft afvallen. Zoiets is ook te zien bij het verbod aan rechters om wetten aan de grondwet te toetsen. Verandering daarin valt alleen te bereiken over links.

    Arjan Fernhout

    5 september 2012 at 09:06

  9. @Joke
    Ja, de programma’s wil ik ook nog op cultuur doorlichten. Een onderwerp waarover niemand het heeft. Die bezuiniging van 200 miljoen heeft bovenmatig veel schade opgeleverd en bij velen kwaad bloed gezet. Het maakt voor mij de politiek nog vele malen dommer dan-ie al blijkt. Want politici volgen niet eens de eigen (on)logica. De PVV is knettergek en te erg voor woorden als het over cultuur gaat.

    Denk je dat de neoliberale storm van 1994 intussen niet is gaan liggen? Wat mij in ieder geval zou bevallen is dat de immaterieele zaken die de afgelopen jaren slim door de christelijke partijen zijn geblokkeerd in een volgende kabinetsperiode nu eens definitief zouden worden geregeld. Ik plaats vandaag een stukje van Berlinerblau over burgemeester Bloomberg. Zo bedoel ik het.

    Jammer dat GroenLinks zo is weggezakt samen met het sociaal-liberale profiel van Halsema. De uittocht van types als Peters en Braakhuis verzwakt deze vleugel nog verder. Maar in een paars kabinet had GroenLinks voor evenwicht kunnen zorgen.

    @Arjan
    Graag gedaan. De combinatie van peilingen en debatten vind ik van een grote onzuiverheid. Het oogt als een politiek Potemkin-dorp dat niet bestaat. Het sprookje van de kaasstolp, de gemakzucht van de media en de schijn van urgentie. Trouwens ook nog eens saai en voorspelbaar om aan te zien. Sprankelend is anders.

    Onbegrijpelijk is dat rechts die de crisis veroorzaakt heeft nu ook meent de wijsheid in pacht te hebben voor de oplossing. Het is mij een raadsel waarom de linkse partijen (SP-PvdA-GL) op dat punt niet beter scoren. Ons geheugen is kort.

    Gisteren viel ik van m’n stoel van verbazing. Oud-Rabobank-topman Herman Wijffels gaat een commissie over spaargelden leiden. Als de pyromaan die in het bestuur van de brandweer wordt benoemd. Je houdt het toch niet voor mogelijk? Maar je moet het CDA meegeven dat het veel mooipraters heeft die uitblinken in een makeover van zichzelf.

    George Knight

    5 september 2012 at 10:29

  10. @George: “Denk je dat de neoliberale storm van 1994 intussen niet is gaan liggen?”
    Nou, blijkbaar is-ie over jou heengewaaid. Wat dacht je van de liberalisering van de arbeidsmarkt die in volle gang is, terwijl de puinhopen van de zorgvermarkting zich nog steeds fors opstapelen?
    Ik vind het trouwens wel vreemd dat de rechtsstaat-stemwijzers zich slechts richten op de wetgeving t.a.v. zeg maar allochtonen – die idd. het meest schrijnend is, dat wel – maar de afbraak van sociale rechten buiten beschouwing laten. Die hele reeks aanvallen van VVD-ers richting ‘Straatsburg’ c.q. de mensenrechten-bewakers staat vooral in het teken van hun neoliberale plannen dáármee.

    Het neoliberalisme is in Nl. begonnen in 1982: het Verdrag van Wassenaar. Vrijwel al onze politieke partijen zien dit als een gegeven (à la TINA: there is no alternative) waar je hooguit de scherpste kantjes vanaf kan halen. De kostenstijging van de zorg wordt bv. niet aangepakt door het zorgsysteem te veranderen, de discussie gaat slechts over de vraag wie hem gaat betalen.

    Joke Mizée

    5 september 2012 at 17:50

  11. @Joke
    Als Zeeuw aan de waterkant ben ik met stormen opgegroeid. Inderdaad waaien stormen soms over. Ik bedoelde te zeggen dat de meest scherpe kantjes van de neoliberale -ik zeg liever: liberale- storm zijn afgevijld. Mogelijk zie ik dat verkeerd.

    Ja, een goede constatering van je dat het merkwaardig is dat de rechtsstaat-stemwijzers -zeg: over juristiek- zich richten op immigratie en inburgering. Ze beogen een doel dat in het directe verlengde van de eigen doelstelling ligt. Bij het Platform Stop Racisme & Uitsluiting is dat preken voor eigen parochie het meest opvallend. Toch moet je ergens de grens trekken. Sociale rechten lijkt me weer te ruim.

    Maar ook bij de commissie rechtsstatelijkheid van advocaten, notarissen en deurwaarders dat ruimer scant komen de grootste grieven neer op punten die met immigratie en inburgering te maken hebben. Trouwens, mijn oordeel over de kritiek op de VVD van die commissie was wellicht wat verhullend. Synchroon vind ik de analyse en de kwalificaties niet lopen. Bij mij ontstond de indruk dat om politieke redenen PVV en SGP harder aangepakt worden en de VVD in de kwalificatie gespaard blijft.

    George Knight

    5 september 2012 at 18:37

  12. Nee, dit is niet liberaal. Alle klassieke liberalen waren tegen laissez faire en sociaaldarwinistische praatjes. Ze hadden zelfs egalitaire idealen en zetten zich in voor volksverheffing. Thorbecke zou hier van over zijn nek gaan. De EVRM bevat een aantal sociale mensenrechten die de VVD c.s. met verve aan het afbreken zijn, dus het lijkt me niet te ruim om dat erbij te betrekken.

    Joke Mizée

    5 september 2012 at 19:13

  13. Je hebt me wel even aan het denken gezet George! Inderdaad dat strategisch stemmen is niet goed, past in feite ook niet bij me. Dus die overweging heb ik laten varen. Blijft over de vraag naar welke partij mijn hart of gevoel uitgaat en ineens dacht ik aan de partij voor de dieren. Niet zo heel lang geleden las Marianne Thieme een email voor in de Tweede Kamer. De inhoud was klip en klaar heldere taal en ik kon mij er helemaal in vinden. Wat ik zo goed vond was dat Marianne Thieme zich als persoon op dat moment ondergeschikt maakte aan de inhoud en de boodschap die uit die email sprak, waarmee zij tegelijkertijd een burger een naam en een stem gaf in het parlement. Dat heeft heel veel indruk op mij gemaakt. Ik heb ook even de stemwijzer ingevuld en raad eens wat? Kwam de dierenpartij uit. Kortom, ik denk dat ik mijn hart maar volg dan komt het helemaal goed. 🙂

    lidy

    5 september 2012 at 19:47

  14. @Joke
    Laten we niet in een semantische discussie verzanden. Het liberale huis kent vele kamers.

    @lidy
    Ok, dan stem je PvdD. Heb ik ook ooit gestemd. Dus, volg je hart. Mogelijk zijn de dieren je dankbaar. Want zij hebben geen stem. Is dat eigenlijk niet bizar?

    George Knight

    5 september 2012 at 20:24

  15. […] een eerdere vergelijking over de rechtsstaat ging ik op weg naar een stemsuggestie. Ook die vergelijking was vertekend omdat alleen de […]

  16. […] een quickscan  van verkiezingsprogramma’s door advocaten, rechters en gerechtsdeurwaarders dat de rechtsstatelijke opstelling van de VVD kritiek kreeg en beter kan. Pieter Litjens kan beter naar Alex Brenninkmeijer luisteren dan hem de […]

  17. […] worden gericht te zijn aan de VVD. Die nog bij de doormeting van de verkiezingsprogramma’s niet zonder kritiek bleef op het gebied van rechtsstatelijkheid. Op het ministerie van Veiligheid en Justitie vormen de bewindslieden Opstelten en Teeven een […]


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers liken dit: