George Knight

Debat tussen links en rechts

Verkoopt Amersfoort gemeentelijke kunstcollectie om economische redenen?

with 7 comments

Kleine gemeenten willen eerder af van het beheer van beeldende kunst dan grote gemeenten omdat ze minder middelen ter beschikking hebben. Dat kan gaan om het ontbreken van een klimatologisch geschikt depot met als gevolg hoge huur van een commercieel depot, het ontbreken van expertise in de gemeentelijke dienst of om het bovengemiddeld korten op cultuur. Wat dan volgt is verkoop, vaak via een veiling.

Zo gebeurde het in Gouda, Tilburg en Nijmegen waar met gemeenschapsgeld verworven publiek bezit onder niet altijd duidelijke voorwaarden in particuliere handen overging. Afstoten van museale objecten door gemeentelijke, provinciale en rijksmusea staat hoog op de agenda. De Raad voor Cultuur veroordeelt het afstoten van museaal bezit om economische redenen in navolging van staatssecretaris Zijlstra. Wat echter ontbreekt is een richtlijn voor museale objecten in niet-museale collecties. Dat lijkt nu in Amersfoort actueel.

Op 9 november 2010 nam de Amersfoortse raad bovenstaande motie aan die zegt dat ‘het op dit moment niet inzichtelijk is wat de gemeente Amersfoort aan kunstwerken bezit en wat daar de financiële waarde van is.’ Deze overweging valt op te vatten als een viervoudige motie van wantrouwen. Het zegt het vertrouwen op in de ambtelijke organisatie die de kunstwerken beheert, of toeziet op het beheer. Het zegt het vertrouwen op in particuliere stichtingen die hun collectie onder publiek beheer hebben gebracht. Het zegt het vertrouwen op in het college inclusief de cultuurwethouder dat toe moet zien op het beheer door de ambtelijke organisatie die het aanstuurt. En de raad geeft zichzelf een brevet van onvermogen omdat het constateert dat het het college er niet afdoende van heeft kunnen overtuigen haar tijdig, passend en volledig te informeren.

In het Overzicht moties en toezeggingen 2011 staat onder 209 over de ‘Verplaatsing Armando Museum naar Oud-Amelisweerd’: in herijkingsnota cultuur wordt een passage aan de Armandocollectie gewijd. Hierbij wordt tevens de totale kunstcollectie tegen het licht gehouden en gekeken welke kunstwerken mogelijk verkocht kunnen worden, om zodoende invulling te geven aan motie X-0.10 (9-11-10). Dat speelt in 2012.

In Amersfoort is volgens de opzet een Kadernota het zwaartepunt binnen een begrotingscyclus. De motie vraagt zowel naar de economische als de artistieke waarde van de kunstwerken in gemeentelijk bezit. Dit kan inhouden dat ze uit economische redenen afgestoten worden. Een voorstel van het college zal dit inzichtelijk maken. Het is aan de raad om al dan niet in te stemmen met de verkoop van de gemeentelijke kunstcollectie.

Foto: Schermafbeelding van motie X0.10

Advertenties

7 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. Mja, het zou ook zo maar kunnen zijn dat het rommel is. Gesubsidieerde kunst mondt uit in ledigheid van de kunst zelf. Is dat een probleem? Nee. Daar zouden we ons niet eens mee bezig moeten houden.
    Als iets goed is, koopt men het.

    toetssteen

    9 mei 2012 at 01:21

  2. Misschien interessant om in deze context te vermelden dat veilingprijzen voor kunst tijdens de huidige economische crisis enorm zijn gestegen. Daardoor ook de waarde van kunstbezit.
    Een bubble dus, waarbij kunstcollecties misschien vooral geld lijken op te slaan, in plaats van geschiedenis, kennis en dergelijke.

    Namdnal Siroj

    9 mei 2012 at 01:35

  3. Namdnal Siroj
    Natuurlijk is het een bubble. Ik verbaas me elke keer weer over de volkomen waanzin. Beleggen in kunst is leuk als u het aan de wand kunt velen. If not, koop zilver.

    toetssteen

    9 mei 2012 at 02:05

  4. @toetssteen, ik reageerde op het artikel, niet op je comment.

    Namdnal Siroj

    9 mei 2012 at 02:15

  5. Namdnal Siroj
    Enig idee waarom ik niet hetzelfde deed? Ik mag aannemen dat ook u zich nog steeds verbaast over de bubble.
    If not, dan hoor ik dat nog wel.

    @George
    Als het niet uw bedoeling is om een discussie los te maken, kunt u dat dan vermelden,

    Overigens, u kunt me afvinken tot de duimpjes allemaal omlaag staan, maar daarmee verdwijnt de realiteit niet.
    Kunst die te beroerd is om verkocht te kunnen worden, is geen kunst. Want wat is dan kunst? Iets wat een stel ‘kunstenaars’ bepalen wat het zou moeten zijn? Terwijl onze theaters soms overlopen worden met gesubsidieerde spoeglelijke werken? Is dat kunst als er zelfs niemand op een enkele criticus om den brode komt?
    Kom op zeg, ik schatte u wijzer in.

    toetssteen

    9 mei 2012 at 02:31

  6. Namdnal Siroj
    War meent u nu? Dat men ooit diezelfde mijoenen gaat betalen voor een banaal werk als de schreeuw? Ja, voor een aantal over het paard getilde Soros figuren. De realiteit is alledaags en verhoudt zich niet zo poëtisch tot graffiti.
    U kunt er een lans voor willen breken, dat is uw goed recht, maar ik zal er nooit in beleggen.

    Enfin, daar ging het over in die brief. Wellicht dat het verstandig is die nogmaals te lezen.

    toetssteen

    9 mei 2012 at 02:38

  7. @Toetssteen en Siroj
    De overheid zegt bezig te zijn om terug te treden. Kleiner te worden. Dat zou inhouden dat subsidies worden afgebouwd. Maar is dat de hele werkelijkheid? Nee. Er word zeker hier en daar wat gesnoeid en afgebouwd. Op andere plaatsen helemaal niet. Denk aan de JSF, de banken, het bijzonder onderwijs of de overal ingekochte adviseurs en projectbegeleiders. Kortom, een terugtredende overheid is niet overal een werkelijkheid maar vaak een sprookje om burgers te bedotten. Aan grote belangen wordt niet gemord.

    Beeldende kunst plaats ik deels in het rijtje zorg, onderwijs, defensie, landbouw, transport of Deltawerken. De sectoren kunnen zichzelf niet bedruipen, er moet geld bij. Het heeft een maatschappelijk nut dat de overheid geld herverdeelt aan sectoren die het op de markt om de een of andere manier niet redden. In Nederland bestaat een traditie om het zo te doen. Maar ik zeg ‘deels’ omdat de beeldende kunst zoals ook Siroj zegt een andere kant heeft: kunsthandel.

    Ik pleit voor overheidssteun aan kunst waar het gaat om talentontwikkeling (via secundair en postacademisch kunstonderwijs), onderwijs voor 12 tot 17-jarigen bij alle vormen van onderwijs, distributie van kunst vanuit een educatief idee en het opbouwen van collecties om de tradities voor het nageslacht vast te houden. Bij dit laatste deel ik de mening van de Raad voor Cultuur, de Nederlandse Museumvereniging en staatssecretaris Zijlstra dat openbare collecties niet verjubeld moeten worden als een lokale overheid of publieke kunstinstelling om economische redenen geld nodig heeft.

    De kunstmarkt is weliswaar een markt, maar omvat vele deelmarkten. Inkopen voor het nageslacht moet tijdig, verstandig en slim gedaan worden en voor de prijsstijgingen uit. Ik doel niet op het kopen van een dure Van Gogh op het toppunt van de markt. Let wel, we praten over openbare kunstcollecties en niet over verzelfstandigde musea die juist wel een Van Gogh aan kunnen kopen om een gat in hun collectie op te vullen. Als zo’n museum zelf geld bijeensprokkelt bij bedrijven en vermogensfondsen is dat verdedigbaar.

    Het is een misverstand dat beleggen in kunst altijd tot spectaculaire resultaten leidt. Vergelijkingen maken duidelijk dat er zeker uitschieters zijn waarover we in de krant lezen. Maar men kan beter het eigen geld in aandelen of op een rentedragende rekening onderbrengen. Over een periode van 20 jaar rendeert dat beter dan kunst. Grote galerijen zoals Gagosian, veilinghuizen als Christie’s en Sotheby’s met hun satellietgalerieën of een kunstverzamelaar en -handelaar als Charles Saatchi verstoren de markt door hypes de creëren en zo de prijzen van met name hedendaagse kunst kunstmatig op te krikken. Maar soms leiden ook zij verlies als de magie van een kunstenaar is uitgewerkt en ze niet tijdig uitgestapt zijn. Om hun goede naam en wervingskracht niet te verstoren wordt dat buiten de publiciteit gehouden.

    Amersfoort is de 15de gemeente van Nederland en verbreekt in haar kunstbeleid eenzijdig juridische contracten die door eerdere colleges zijn gesloten. Een meerderheid van de Amersfoortse raad steunt dat beleid en kiest dus in het volle bewustzijn voor onzorgvuldig bestuur op initiatief van het huidige college. In een contract van 15 januari 1998 stelde Amersfoort zich verplicht om op haar grondgebied een Armandomuseum in te richten en te onderhouden. In ruil daarvoor zouden de bruikleengevers waaronder Armando zelf hun collectie inbrengen. In die periode heeft Amersfoort wat werken van Armando gekocht die opgenomen zijn in de kunstcollectie. Ze passen bij de geschiedenis van de stad.

    Ik reken erop dat Amersfoort de kunstcollectie professioneel ontzamelt. Smits Alvarez vraagt ook om die zorgvuldigheid. Maar deze PvdA’er zit in de oppositie en dus niet direct aan tafel bij het college. Dat niet op voorhand te vertrouwen valt. Ik hoop dat Amersfoort net als Nijmegen de LAMO-richtlijn voor ontzamelen volgt en niet de kunst op de markt dumpt zodat marktverstoring optreedt bij nog levende kunstenaars. En zeker geen kunstwerken verkoopt die doorgegeven moeten worden aan volgende generaties.

    George Knight

    9 mei 2012 at 11:03


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: