George Knight

Debat tussen links en rechts

Herschikking van het kabinet gevraagd: D66 en GroenLinks treden toe

with 20 comments

Update 26 april: Nadat de PVV de stekker uit de gedoogconstructie trok moesten VVD en CDA naarstig op zoek naar een meerderheid in de Tweede Kamer. De Europese Commissie wil uiterlijk 30 april antwoord op de vraag hoe Nederland het tekort onder de 3% brengt. Een maand geleden schetste ik het vergezicht van een kabinet dat uitgebreid werd met D66 en GroenLinks. Nu lijkt er een hoofdakkoord in zicht met deze partijen en de ChristenUnie. Een herschikking van het kabinet zonder verkiezingen zit er echter niet meer in.  

Wat er mis is met het kabinet blijkt uit de bodemprocedure die Clean Air Nederland op 30 maart aanspant om het roken in de horeca te stoppen. Vier jaar geleden is een rookvrije horeca ingevoerd, maar in de meeste kroegen wordt gerookt met gedoogsteun van het kabinet. Minister Edith Schippers van Volksgezondheid wordt ervan beschuldigd in de zak van de rooklobby te zitten. Haar geschipper is dom en symbolisch.

Door herschikking kunnen zowel de bewindslieden met een rechts profiel als de slecht functionerende vervangen worden. Dat kan zonder verkiezingen. Ook de VS, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk kennen de tussentijdse ‘reshuffle’. Verschil is dat de basis wordt verbreed met nieuwe partijen. Het opstappen van Hero Brinkman uit de PVV biedt die kans. Het maakt een gedoogconstructie door het centrum mogelijk. Een rechts-centrum-links kabinet van VVD, CDA, D66, GroenLinks met gedoogsteun van de PvdD en Groep Brinkman.

Voor GroenLinks kan Femke Halsema Ivo Opstelten als Minister van Veiligheid en Justitie opvolgen. Alexander Rinnooy Kan (D66) kan naar Economische Zaken als opvolger van Maxime Verhagen. Boris van der Ham (D66) vervangt staatssecretaris Halbe Zijlstra (Onderwijs) en Bruno Braakhuis (GroenLinks) Henk Bleker op Economische Zaken. Fred Teeven wordt op Justitie opgevolgd door Gerard Schouw (D66). En Ben Knapen volgt z’n eigen minister Rosenthal van Buitenlandse Zaken op en krijgt Mariko Peters (GL) onder zich. Minister Hillen van Defensie kan door een partijgenoot opgevolgd worden evenals minister Schippers van Volksgezondheid.

Haalbaarheid is afhankelijk van enkele aspecten. Zoals de vraag of binnen GroenLinks de realisten het winnen van de fundamentalisten die willen samenwerken met PvdA en SP. Ook is van belang hoe de partijbaronnen van de VVD deze koerswijziging naar het centrum inschatten. Maar de winst is groot. Het VVD-CDA-kabinet kan verder, de invloed van de PVV wordt teruggebracht en er kan gewerkt gaan worden aan de hervorming van woningmarkt, arbeidsmarkt en zorg. Het centrum neemt de macht terug. En kan weer in de spiegel kijken.

Foto: Kabinet Rutte op 14 oktober 2010.

20 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. Met zo’n informateur hebben we de majesteit inderdaad niet meer nodig. Schrijf eens een brief aan het parlement.

    ottovo

    22 maart 2012 at 12:58

  2. @Ottovo
    Mee eens. Het parlement kan zonder koningin. Overeenkomst is dat het parlement bij informatie en tussenformatie/ herschikking zelfbewustzijn toont. Niet in het minst door een zelfstandige opstelling tegenover de rest van de eigen partij buiten het parlement. De uitdrukking luidt ‘geen lam, maar leeuw’.

    George Knight

    22 maart 2012 at 13:37

  3. Goede maatregelen interesseren me (momenteel) meer dan de samenstelling van het kabinet. Een nieuwe formatie gaat bovendien veel te veel tijd kosten.

    Theo Balvers

    22 maart 2012 at 13:52

  4. @Theo
    Gaat het een niet met het ander samen? Mij gaat het ook om de verbetering van het beleid. En niet om problemen weg te lachen, maar optimisme en hoop weer in het land te krijgen. De samenstelling van het kabinet is dienstbaar aan dat beleid. En een aftekening ervan. Want een koerswijziging met dezelfde bewindslieden is ongeloofwaardig. Ook omdat ze dan fikse draaien moeten verkopen. Dat leidt af.

    U hebt gelijk dat een nieuwe formatie veel tijd kost. Zeker als er nieuwe partners bij betrokken worden. Daarnaast overschatten politieke partijen stelselmatig hun eigenbelang. Maar zo belangrijk zijn ze niet, ze zijn inwisselbaar. Daar kan veel losser mee omgegaan worden. Er is nog vier maanden tijd om achter de schermen te onderhandelen over zo’n herschikking & tussenformatie. Ook met D66 en GroenLinks. Een herschikking hoeft pas per augustus in te gaan om de begroting 2013 nog mee te nemen.

    George Knight

    22 maart 2012 at 14:26

  5. De partijen die je opsomt bezorgen het kabinet geen meerderheid. Bovendien kan het alleen zonder verkiezingen als de aanschuivers genoegen nemen met een voortzetting van het kabinet Rutte (die ‘1’ erachter vind ik altijd zo omineus), met een min of meer vergelijkbaar akkoord. In dat geval krijgen we dus niet de hervormingen die je wenst. Nieuwe verkiezingen houden is de enige manier om het roer om te gooien.

    Joke Mizée

    22 maart 2012 at 19:12

  6. @Joke
    VVD+CDA+D66+GroenLinks hebben 72 zetels. PvdD heeft 2 zetels en Brinkman voorlopig 1 zetel. Dat telt op tot 75. Hetzelfde aantal als nu VVD+CDA+PVV hebben. Hoewel met informele steun van de SGP. Mogelijk wordt Brinkman nog gevolgd door andere dissidenten uit de PVV, hoewel zijn overhaaste overstap dat minder waarschijnlijk maakt. De hypothese is dat-ie er daarom nu door Wilders en Bosma uitgeflikkerd is.

    Ik acht GroenLinks en D66 niet zo stom dat ze in een akkoord stappen dat een voortzetting is van wat nu in de maak is. Da’s ook niet wat ik bedoelde. Ook in de huidige tussenformatie in het Catshuis worden meer onderwerpen besproken dan de bezuinigingen alleen. Dat kan dus de komende maanden precies zo tussen VVD, CDA, D66 en GroenLinks. Met als doel hervormingen voor de lange termijn die tevens indruk op de EU maken en kunnen dienen om de bezuinigingen iets te temporiseren.

    Een verkiezingsstrijd zie ik totaal niet zitten. Dat kost een half jaar tot een jaar. Dan gaat het opnieuw om de poppetjes, de moslims, de veiligheid en allerlei andere bijzaken die de polarisatie verder aanjagen. En wie garandeert er dat er na een verkiezingsstrijd van drie maanden en een formatie van minimaal drie maanden een werkbare meerderheid ontstaat?

    George Knight

    22 maart 2012 at 19:47

  7. “Dat telt op tot 75. Hetzelfde aantal als nu VVD+CDA+PVV hebben.”
    Ja, en da’s dus geen meerderheid: dit kabinet krijgt sowieso geen begroting meer aangenomen zonder hulp van de oppositie. Het valt niet, maar het hangt wel.

    Vanwege de zgn. Conventie van 1966 mag er maar 1 kabinet zijn per verkiezingsronde. Het blijft dus een kwestie van aanhaken bij ‘Rutte 1’ (vooruit dan maar), en daar zullen hervormingsgezinden zich toch niet formeel mee associëren. Informeel kunnen ze wel mee gaan regeren, maar dat is reeds min of meer de status quo. Maar als je echt wil zeggen deze partijen stappen erin en die niet (bv. de Euro-sceptici niet) en er komt een kabinet met een ander karakter, dan is dat te opportunistisch om staatsrechtelijk door de beugel te kunnen. Je kan toch veel beter overnieuw beginnen en een samenhangend plan maken? Verkiezingen en formeren hoeft echt niet zoveel tijd te kosten.

    Joke Mizée

    22 maart 2012 at 20:31

  8. @Joke
    Ga je niet voorbij aan een tussentijdse ‘reshuffle’ die vele landen in de praktijk kennen? Natuurlijk is dat een voortzetting van het bestaande, maar met ruimte voor veranderingen. Je kunt dat opportunisme noemen, maar ook realisme. Psychologisch zie ik ook de problemen die je schetst, maar staatsrechtelijk niet. We verschillen over de afweging of verkiezingen meer winst dan verlies opleveren. Probleem is dat het hele proces van kiezen en formeren altijd zo zwaar wordt gemaakt. Door de politieke partijen zelf. Ondergeschikt aan het landsbelang.

    George Knight

    22 maart 2012 at 23:38

  9. Andere landen zijn Nederland niet.

    Enerzijds zie jij een groot verschil tussen het kabinetsbeleid en de door jou voorgestane hervormingen, maar anderzijds zie je een andere samenstelling van het kabinet niet als een koerswijziging t.o.v. het bestaande akkoord. Ik vind dat vreemd, ik dacht dat je iets heel anders wilde dan Rutte-light.

    Ik heb lokaal mogen meemaken wat er kan gebeuren als er een tussentijdse wissel plaatsvindt – dat waren 2 verschrikkelijke jaren. Het handjeklap bij zo’n manoeuvre is nl. vele malen erger dan gewoonlijk. Het is een zegen als je de luxe hebt om verkiezingen te kunnen houden.

    Wat eigenlijk vooral zou moeten veranderen is dat de grootste partij het voor het zeggen krijgt bij de formatie. Men moet gewoon met z’n allen om de tafel gaan zitten en daar een grootste gemene deler uithalen.

    Joke Mizée

    23 maart 2012 at 00:40

  10. @Joke
    Ik dacht dat ik duidelijk was dat een herschikking iets om het lijf moet hebben om geloofwaardig te zijn. Bewindsleden die het niet goed doen (Rosenthal, Van Zanten) of een rechts profiel hebben (Opstelten, Hillen, Verhagen) kunnen vervangen worden. Uiteraard is het in de vorm een doorstart van het huidige kabinet. En daaronder liggen akkoorden en plannen. Dat moet stuk voor stuk opnieuw bekeken worden. Maar de profilering en prioritering die ik voorsta is in de inhoud volstrekt anders dan wat we tot nu toe gezien hebben.

    Je hebt wellicht gelijk dat de Nederlandse politiek niet goed weet om te gaan met een tussentijdse herschikking. Het neemt de in een andere tijd gemaakte afspraken en regels plus het partijbelang te serieus. Zoals het gezegde luidt, da’s in beton gegoten. Nou, als het met bikken moet, dan lukt het niet. Een voorwaarde is wederzijds vertrouwen en goede wil. Maar een gemeenschappelijk links-liberale basis lijkt me haalbaar. Mogelijk heeft het CDA daar nog meer moeite mee dan de VVD.

    George Knight

    23 maart 2012 at 10:05

  11. Ik heb die conventie van ’66 niet bedacht. Als het een meerderheid goed uitkomt zullen ze er geen punt van maken, zo pragmatisch is men dan ook weer. Maar ik kan me voorstellen dat men niet als bijwagen wil fungeren en dan wordt het dus toch Rutte II. Zelf zou ik zeggen: wat maakt het uit als het akkoord wezenlijk verandert, er is immers geen enkele relatie tussen dat en de wil van het volk. Maar onderschat vooral het handjeklap van zo’n reshuffle niet. Dat is de voornaamste reden waarom je beter vanuit een compleet nieuwe situatie kan gaan onderhandelen.

    Joke Mizée

    23 maart 2012 at 21:41

  12. @Joke
    Wat voor werking heeft die Conventie ’66 dan? Ik heb er nog nooit enige Nederlandse politicus een verwijzing naar horen maken. Nogmaals, uiteraard moeten de partijen die aanschuiven iets aangeboden krijgen, anders heeft het geen zin. De wil van het volk klinkt me wat hol in de oren. Het gaat om het bereiken van een (liefst ruime) parlementaire meerderheid. Maar ik vermoed met je dat de politieke partijen het te zwaar maken en een reshuffle niet aankunnen. Als intellectuele acrobatiek vond ik het echter een interessante oefening in lenigheid. Elke optie kent nadelen.

    George Knight

    23 maart 2012 at 21:56

  13. Over de achtergrond van de Conventie van 1966 en de discussie daarover: http://www.hetgoedeleven.com/Samenleving/Samenlevingdetail/tabid/243/IndexID/69883/Default.aspx. Maar ja, er is ook verontwaardiging over de besprekingen in het Catshuis, dat is ook behoorlijk regentesk.

    Met de wil van het volk bedoel ik dat wat men lijkt aan te geven met de verkiezingsuitslag, ook in het kabinet weerspiegeld zou moeten worden. De formatie middels het ‘winner takes all’-principe staat daar haaks op.

    Als je aanschuift bij een bestaand akkoord, dan krijg je bizarre effecten. Er wordt dan op een paar terreinen maximaal ingezet, men gaat over en weer hele rare dingen eisen dus je krijgt een typisch wurgakkoord. Als je een brede basis wil, dan is een (echt) minderheidskabinet in feite te prefereren.

    Joke Mizée

    24 maart 2012 at 02:16

  14. @Joke
    Dank voor de verwijzing. Over de Conventie 1966 verschillen dus de meningen. Ik lees er juist een lichte voorkeur in voor geen verkiezingen. Nogmaals, aanschuiven maar grondig aanpassen. Met mijn idee duidde ik ook aan het maken van een nieuwe start door middel van symboliek en nieuwe inhoud.

    Maar ook de coalitie die al sinds april 2010 mijn favoriete is, namelijk VVD-CDA-D66-GroenLinks heeft (nog steeds) geen meerderheid. En in de peilingen verliest deze coalitie zelfs terrein. Een coalitie of constructie met PVV en SP of de PvdA zie ik om uiteenlopende redenen niet zitten. Kortom, er lijkt geen uitweg. Tijd voor een nieuwe partij?

    George Knight

    24 maart 2012 at 11:21

  15. Wat je krijgt in het geval van aanschuiven is (nog meer) Kunduz-missies, dat soort werk. Waarom zie je liever dat partijen elkaar binden tot bepaalde coalitie-afspraken, dan dat er vrije meerderheden kunnen ontstaan?

    Joke Mizée

    24 maart 2012 at 20:10

  16. @Joke
    Kunduz-missies lijken me een heilloze weg. Onzinnig gedoe zonder omschreven einddoel. Voorwaarde is de totstandkoming van een kamermeerderheid voor een coalitie. Of dat nou vrij of onvrij is. Mijn vrees is dat de huidige coalitie uit elkaar scheurt zonder dat er iets voor in de plaats komt. De strijd gaat nu om GroenLinks, volgt die D66 of de PvdA die op ramkoers ligt? Dat laatste kan voor de duidelijkheid en de psychologie van politici heilzaam lijken, maar voor nu zie ik er voor het land niks in. Duidelijk is dat het aannemelijk worden van de theocratische variant van de SGP de VVD in de kern beschadigt. Hoeveel redelijkheid blijft er uiteindelijk over om iets in elkaar te schuiven? Het pad wordt steeds smaller.

    George Knight

    24 maart 2012 at 22:46

  17. Als je nou weet dat in onderhandelingen de ene eis tegen de andere wordt ingeruild, waarom kies je dan niet voor vrije meerderheden?
    En je vergeet een ding: het is aan Mark Rutte om al dan niet te voelen voor een reshuffle. We zouden de man bijna over het hoofd zien, maar hij is er nog steeds.

    Joke Mizée

    24 maart 2012 at 23:12

  18. @Joke
    Vrije meerderheden bieden naar mijn idee te weinig zekerheid en te veel onzekerheid. Dichttimmeren hoeft evenmin, maar een tussenakkoord op hoofdlijnen moet haalbaar zijn. Het oplossen van voorliggende problemen is een mindere ambitie dan de uitvoering van een integraal programma waar de onderdelen samenhangen. Zeker nu de AOW, hypotheekrenteaftrek en zorg op de schop moeten.

    We moeten af van de waan van de dag en de hijgerigheid van steeds weer opdoemende problemen. Ik hoop dat premier Rutte ook meent dat het aan hem ligt om een reshuffle door te voeren. Je weet nooit waar precies de macht ligt en hoe autonoom de diverse spelers zijn.

    George Knight

    24 maart 2012 at 23:25

  19. […] hervormingen en maatregelen vraagt en zich als politiek leider wil profileren. Het scenario van een tussenformatie in de vorm van een herschikking van het kabinet is mogelijk. Maar dit is een strijd en een onderhandeling die uitsluitend langs politieke lijnen […]

  20. Zoek de macht maar in Brussel. Best amusant zo van het Kremlin naar het adelaarsnest en vervolgens naar Brussel.

    toetssteen

    25 maart 2013 at 00:52


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: