George Knight

Debat tussen links en rechts

Museale objecten uit niet-museale kunstcollecties verdienen betere bescherming

with 4 comments

Aldus staatssecretaris Halbe Zijlstra in zijn advies aan de Raad voor Cultuur over een nieuw museaal stelsel. Op 23 november 2011 kwam de Raad met het advies ‘Geen Erfgoed in de Etalage‘. Dit naar aanleiding van de omstreden verkoop door museumgoudA eerder dat jaar van het schilderij ‘The Schoolboys’ van Marlene Dumas. MuseumgoudA mocht op het nippertje binnen de NMV blijven. Op 26 maart 2012 buigt de Nederlandse Museumvereniging (NMV) zich in een extra Algemene Ledenvergadering zowel over het sanctiebeleid bij overtreding als de afstotingsregels. Opzet is om een en ander aan te scherpen.

Het afstoten van museale objecten door gemeentelijke, provinciale en rijksmusea staat hoog op de agenda. Dankzij het door de museumsector als onzorgvuldig beoordeelde opereren van museumgoudA. Zijlstra heeft het in september 2011 op vragen van de kamerleden Jasper van Dijk (SP) en Jetta Klijnsma (PvdA) veroordeeld. NMV en de Raad voor Cultuur volgden daarop met hun oproep om de afstotingsregels (LAMO) strikt na te leven. Staatssecretaris Zijlstra vraagt de Raad nu om een brede visie voor de hele museumsector.

Nederlandse museumcollecties lijken dus redelijk beschermd. Hoewel alertheid geboden blijft. Niet-museale kunstcollecties in het bezit van gemeenten en provincies lijken minder zeker van hun voortbestaan. Afgelopen jaren zijn niet-museale collecties in hoog tempo afgestoten en om economische redenen door opkopers op de veiling gebracht. Elke openbare kunstcollectie die het stempel ‘museaal’ mist lijkt weerloos.

Museale en niet-museale kunstcollecties zijn onvergelijkbaar van aard, maar hebben raakvlakken. Zo is de collectie van een kunstuitleen met andere motieven en kwaliteitscriteria tot stand gekomen dan een museumcollectie. Maar aan een niet-museale kunstcollectie met objecten van museale waarde ontbreekt nu elke bescherming. Soms hanteren gemeenten bij afstoten de LAMO zoals in 2011 Nijmegen deed. Maar bij een veiling door Arto Imago met delen van de voormalige Tilburgse Kunstuitleen werd de LAMO niet gevolgd.

Gewenst is een richtlijn voor museale objecten in niet-museale collecties. Zo zouden te privatiseren Kunstuitlenen bij overdracht de LAMO-richtlijn opgelegd moeten krijgen. Met terugwerkende kracht zou dit ook voor de al geprivatiseerde collecties moeten gelden, hoewel dit juridisch ingewikkeld ligt. Met als doel om objecten van museale waarde voor de openbaarheid te bewaren. Men kan het toezicht onderbrengen bij de VNG, de NMV of welke landelijke instantie ook. Als er maar inzichtelijkheid, uniformiteit en zorgvuldigheid komt voor de collecties van (voormalige) kunstuitlenen en CBK’s die nu ontbreekt. Zie ook deze discussie.

Foto: Schermafbeelding van passage in brief van staatssecretaris Halbe Zijlstra aan de Raad voor Cultuur, dd 14 maart 2012

4 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. De NMV kiest voor een Nederlandse oplossing: het instellen van een werkgroep. Aldus een nieuwsbericht van de NMV naar aanleiding van de extra ledenvergadering van 26 maart 2012:
    http://tinyurl.com/bnmrere

    Nieuwe werkgroep ter verduidelijking regels afstoting collecties

    Maandag 26 maart hebben de leden van de Nederlandse Museumvereniging een werkgroep geformeerd die zich gaat buigen over onduidelijke passages in de Leidraad Afstoting Museale Objecten (LAMO).

    Na de verkoop van het schilderij The Schoolboys van Marlene Dumas door Museum Gouda in juni 2011 ontstond discussie over de toepassing van onderdelen van de LAMO.

    Tijdens een Algemene Ledenvergadering in november 2011 bleek dat de sector zélf controle wil houden over haar collecties. De werkgroep, onder onafhankelijk voorzitterschap van Frans Leijnse, bestaat uit directeuren van musea die lid zijn van de Museumvereniging, van klein tot groot en verspreid over het land. De werkgroep komt nog dit najaar met een advies aan het bestuur van de Museumvereniging.

    Voorzitter Frans Leijnse (1947) is emeritus hoogleraar onderwijs en arbeidsmarkt aan de Open Universiteit in Heerlen. Daarvoor was hij lid van de Tweede Kamer (1984-1994) en de Eerste Kamer (2003) namens de Partij van de Arbeid. Leden van de werkgroep zijn Frans Ellenbroek (directeur Natuurmuseum Brabant, Tilburg), Marjan Ruiter (directeur Zeeuws Museum, Middelburg), Steph Scholten (directeur Erfgoed Universiteit van Amsterdam), Benno Tempel (directeur Gemeentemuseum Den Haag). Petra Timmer (adviesbureau TiMe, Amsterdam) is secretaris.

    George Knight

    27 maart 2012 at 10:42

  2. […] bezit om economische redenen in navolging van staatssecretaris Zijlstra. Wat echter ontbreekt is een richtlijn voor museale objecten in niet-museale collecties. Dat lijkt nu in Amersfoort […]

  3. Hoe is het mogelijk hè, echt, dat had ik niet verwacht!
    Gaat morgen vragen of kleindochter even wat wil kalken op een stuk linnen. Mijn vrouw zal het niet waarderen, maar wat moet dat moet….. Alles voor de cultuur!

    toetssteen

    9 mei 2012 at 02:44

  4. […] van de plannen van het Wereldmuseum om de Afrika-collectie af te stoten. Daarnaast speelt nog de afstoting van niet-museale collecties, zoals bij de CBK’s die weer hun eigen voorwaarden hanteren. Zodat er een veelheid van richtlijnen ontstond die in de […]


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: