George Knight

Debat tussen links en rechts

Pim Fortuyn 10 jaar later. Wat heeft het opgeleverd?

with 9 comments

UPDATE 6 mei: Tien jaar geleden werd Pim Fortuyn vermoord. Nederland was in schok en is nog niet bekomen van de schrik. Nabeschouwingen schetsen het belang van Fortuyn. Als bij een verloren voetbalwedstrijd. 

Het is 1997. Marcel van Dam en Pim Fortuyn gaan in het VARA-programma Het Lagerhuis in debat over de islamisering van Nederland. Fortuyn zit nog niet in de politiek en heeft een boekje ‘Tegen de islamisering van onze cultuur‘ geschreven. Van Dam doet de volgende uitspraak tegen Fortuyn: U bent een buitengewoon minderwaardig mens. Weet u dat? Door deze emotionele uitbarsting verliest Van Dam het debat.

Daarna ontkent Van Dam dit gezegd te hebben en worden door de VARA beelden jarenlang niet vrijgegeven. In terugblikken moet Van Dam alsnog door het stof. Het voedt de mythe van de linkse kerk. De uitspraak wint aan belang wanneer Fortuyn in 2001 de politiek ingaat. Eerst voor Leefbaar Nederland en daarna voor de LPF. De uitspraak ondersteunt de claim van Pim Fortuyn dat-ie gedemoniseerd wordt door de gevestigde politiek.

Vandaag is het 10 jaar geleden dat het debat na afloop van de gemeenteraadsverkiezingen van 6 maart 2002 werd uitgezonden. Op 7 maart kort na middernacht. Paarse regenten Ad Melkert (PvdA) en Hans Dijkstal (VVD) begrijpen Fortuyn niet, hebben geen antwoord op hem en vergooien hun politieke toekomst. Balkenende opereert handiger en wordt minister-president. De landelijke verkiezingen van 15 mei 2002 komen eraan.

In de media wordt 10 jaar later terugblikt op het debat tussen een vrolijke Fortuyn die voor het eerst aan de tafel van de macht mag plaatsnemen met een zure, wrokkige Melkert en een geïrriteerde Dijkstal. Ik herinner me goed het met stijgende verbazing te hebben bekeken in de wetenschap dat hier iets historisch gebeurde. Toch had ik vaak op Hans van Mierlo (D66) gestemd en was fan van Paars. Maar de claim op het pluche van deze leiders oogde potsierlijk omdat ze hun eigen tijd niet begrepen en hun eigen rol overschatten.

Wat is de oogst van Fortuyn? Da’s een kwestie van perspectief. Sommigen zeggen dat-ie de weg voor Geert Wilders heeft gebaand. Om Wilders te demoniseren wordt Fortuyn met terugwerkende kracht opgehemeld. Politieke omgangsvormen zijn door Fortuyn losser geworden, maar het politieke systeem is nog even gesloten als 10 jaar geleden. Functies in het openbaar bestuur gaan nog steeds door de trechter van de partijpolitiek. Nog slechts 2% van de bevolking is partijlid en 98% mag niet op eigen kracht meedoen. Erg minderwaardig.

Advertenties

9 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. Die hele geschiedenis is voer voor pyschologen. Alle actoren waren verstrikt geraakt in het idee superieur aan de ander te zijn en de behoefte dat bevestigd te zien. Niemand was en is bezig geweest met het politieke systeem te veranderen. Het ging en gaat iedere politicus om koste wat het kost op het pluche te zitten.

    artafterallart

    7 maart 2012 at 14:26

  2. @Artafterallart
    Ja, daar komt het op neer. Triest toch? En onverteerbaar als politici praten over hun opofferingsgezindheid voor de publieke zaak. Dat doet me denken aan bestuurders van banken en bedrijven die suggereren dat ze onmisbaar zijn voor het voortbestaan van hun bedrijven of zelfs corporate Nederland. Ze leven in hun werkelijkheid dat bijeenschrapen van geld bijzaak is, maar het gaat om de waardering en inzet voor de collectiviteit. Als kinderen willen ze daarvoor een pluimpje. Maar jongere talenten krijgen niet de kans om hun plek in te nemen.

    Als een buitenstaander als Fortuyn dat sprookje doorprikt -trouwens niet wat het het bedrijfsleven betreft- dan wacht types als Dijkstal of Melkert een cultuurschok. Want ze konden niet uitleggen waaruit die zogenaamde opofferingsgezindheid dan wel bestond. Laat staan dat ze wilden geloven aan de modernisering van de politiek.

    George Knight

    7 maart 2012 at 14:39

  3. George,

    Of er veel veranderd zou zijn onder Pim Fortuyn zullen we nooit weten,en als je kijkt wie hem financieel steunden,denk ik ook niet dat de arbeidersklasse er iets mee zou hebben gewonnen.
    Maar het is natuurlijk wel slim van de VVD om Wilders te introduceren,met zijn SP geluid haalt deze natuurlijk ook de kiezers op links weg(tijdelijk?).
    Maar voor echte veranderingen!,daar is een ware revolutie voor nodig,en een man als Pim Fortuyn,die dan wel aan de goede kant moet staan.
    Roberto

    Roberto la Verita

    7 maart 2012 at 15:24

  4. @Roberto
    Nee, we zullen het nooit weten. Fortuyn was sterk in de analyse, maar niet in de oplossing. Een verschil met de rest die zwak was in zowel analyse als oplossing. Ik zie de oplossing van de problemen die je terecht schetst niet uit de politiek komen.

    De politiek is te belangrijk om aan de politiek over te laten. Maar het gebeurt wel. Burgers mogen mokken en kunnen nergens experimenteren met nieuwe vormen van inspraak of machtsdeling.

    Wat je bedoelt met de VVD die Wilders introduceert begrijp ik niet. Wilders heeft zich toch tegen de wil van die partij van de VVD afgesplitst? Als ik me goed herinner was zijn standpunt over de toetreding van Turkije het breekpunt. Maar het kan goed uitpakken voor de coalitie op rechts.

    Toch, vergeet niet dat Nederland nog nooit een linkse meerderheid heeft gekend. Ofwel, rechtse- en centrumrechtse partijen zijn altijd in de meerderheid. En vergeet evenmin dat de overloop tussen links en rechts gering is. Dus de PVV voegt weinig toe. Of af. Hoewel dat anders lijkt voor wie de media volgt.

    George Knight

    7 maart 2012 at 15:39

  5. George,
    Onder Dijkstal ging de VVD ook zakken in zetels,ik denk dat dit mede te danken was aan zijn houding t.o.v.
    Pim Fortuyn,Wilders trad 2 jaar later uit de VVD(reden?),Turkye of strategie?
    Maar het linkse geluid van de PVV,heeft natuurlijk wel een rechts blok van zo’n 56 zetels opgeleverd.
    Roberto

    Roberto la Verita

    7 maart 2012 at 16:00

  6. Uitstekende conclusie. Er is helemaal niks veranderd. Althans niet op bestuurlijk en democratisch vlak. Zelfs een partij als D’66 heeft haar kroonjuwelen geofferd op het altaar van de Eurofilie. Dat neem ik ze ernstig kwalijk aangezien ook ik een keer op van Mierlo gestemd. Ik dacht dat D’66 een NL wilde met een daadwerkelijk functionerende democratie. Je zult begrijpen dat ik snel was genezen van mijn hoop.
    Later zou Thom de Graaf, die Anne Frank misbruikte om Fortuyn in de Holocaust nazi hoek te zetten, de benoemde burgemeester worden van mijn voormalige studentenstad. Hedentendage is D’66 de meest elitaire partij eruit. Snoeihard eurofiel. De meest zelotische verdedigers van de ondemocratische koehandel in Brussel. Het adagium van Pechtold: “Referenda Ja, maar alleen wanneer we zeker weten dat we winnen”

    Raaf

    7 maart 2012 at 18:29

  7. @Roberto
    Strategie is voor sommigen lastig te doorgronden.

    @Raaf
    Dank je. Ik acht het niet ondenkbaar dat er meer teleurgestelde ex-kiezers in D66 zijn dan in enige andere partij. Ze zouden denk ik meer zetels halen dan de stemmers op het huidige D66. Juist doordat de partij het bestaansrecht meende te ontlenen uit het van binnen opblazen van het systeem. Da’s een hemelhoge pretentie waarbij de hemelse doelstellingen van SGP en CDA in het niet vallen.

    Er werd na verloop van tijd door D66 nog maar een ding opgeblazen, namelijk de ego’s van de krullebollen als spek-en-bonen ministers en de wethouders die vaak met de portefeuille cultuur tevreden worden gesteld. Ik denk dat ik zo rond 1997 ben afgehaakt. Ik kon het opblazen niet meer aanzien.

    Dit D66 doet me denken aan een Belgenmop. Een Belg heeft zijn mond verbrand. Hoe kwam dat? Oh, hij wilde een auto opblazen. Hhmmm, dus? Nou de uitlaat was nog warm.

    Op het dossier Europa heeft D66 een tamelijk domme koers gevolgd. In de politiek geef je nu eenmaal je invloed weg als je 100% tegen of voor bent. Dat overkwam D66 door de uitgesproken houding over Europa. Maar ja, krullebollen hoeven niet te vrezen voor de globalisering.

    Ik hoop nog steeds op vrijzinnige, links-liberale partijvorming waar ik de oude D66-idealen in terugvind. Samen met stukken GroenLinks, VVD en PvdA. Maar onder Pechtold zie ik het niet gebeuren. Zijn relatieve succes houdt de vernieuwing van de politiek tegen. Verschil met vroeger is dat de hoop weg is.

    George Knight

    7 maart 2012 at 18:56

  8. Ik zal nooit vergeten hoe hij Dijkstal en Melkert voor joker zetten. Het was een revolutie. De hele politieke elite schrok zich wezenloos.Natuurlijk heeft Fortuyn wat veranderd. Of het eerlijker zou zijn geworden? Ik denk het niet! Hij ging mij te veel met gluipers zoals Harrie Mens om en daar zou niets goeds uit zijn gegroeid.
    Ook herinner ik mij nog de doku die Peter R de Vries over hem maakte
    “de stront zat aan de muur’

    rikus

    7 maart 2012 at 19:07

  9. Interview VPRO met Fortuyn op 28 januari 2002. Pas onlangs vrijgegeven.
    De VPRO krijgt ongezouten kritiek van Fortuyn vanwege hun rol m.b.t. politieke correctheid en relativisme aangaande normen en waarden hier, gebaseerd op Jodendom, Christendom, Humanisme en Verlichting.

    Dit indrukwekkende interview uitzenden, met allerlei punten die Fortuyn hoog zaten, zouden, denk ik, Fortuyn qua PR teveel in de kaart spelen destijds. Fortuyn verwachtte al tijdens de opname dat zijn kritiek op VPRO eruit geknipt zouden worden. Dit was de eerste keer dat VPRO hem voor de camera haalde en dit materiaal niet eens uitzond destijds. De inhoud van het interview droeg Fortuyn 20 jaar terug al uit en hij kreeg pas na zijn overwinning in Rotterdam aandacht ervoor. Toen hij een fenomeen werd. Roemer-effect zal ik maar zeggen. Succes genereert via media meer succes.

    Het relativisme m.b.t. de cultuur in dit deel van de wereld, vooral vanuit wat Fortuyn noemt de linkse kerk, heeft Fortuyn naar actieve politiek gedreven en tevens daarbij om de laksheid waarmee werd omgesprongen m.b.t. onze verworvenheden in brede zin. Plus voor de slecht functionerende publieke sector. Opmerkelijk is dat de politiek (gedwongen door bezuinigingen) het maatschappelijk middenveld nu ook weer wil reactiveren, de onderlinge betrokkenheid wil vergroten tussen burgers en dat de overheid niet alles kan regelen en betalen via ons belastinggeld. Fortuyn was socioloog en was 15 jaar actief lid geweest van de PvdA, tot men daar kiezersbedrog pleegden via Kok met de slogan “handen af van de WAO”. Men had toen al berekeningen dat deze onbetaalbaar werd in oude vorm. Zoals meer voorzieningen door royale beroep daarop en de geboden ruimte daarvoor, vanuit bepaalde politieke hoeken gevoed, onbetaalbaar werden. PvdA werd gedomineerd door nieuw linkse prominente leden. Het CDA is overigens wel altijd een partij geweest (Balkenende heeft daar ook over gepubliceerd) die krachtig stond voor die cohesie en dus onderlinge betrokkenheid en verantwoordelijkheid van burgers. Balkenende was het met de analyse van Fortuyn eens, maar niet met de uitvoering (immigratie en integratie vermoedelijk vanwege linkse stroming binnen CDA).

    Wat Fortuyn als geen ander weet is dat als je voor de troepen ver vooruit loopt de mensen je de rug toekeren. Als je menselijke verbanden, van heel groot tot heel klein overvraagt, keert dat vroeg of laat tegen je. In elke samenleving zit een absorberingsgrens. Er zit een collectief oerwaarschuwingssysteem in gebakken. Die is hoog afgesteld hier, maar een jaar of 15 ook overvraagd. Dan hoef je maar een vonkje te hebben en zaken kunnen ontsporen. Dat noemde Fortuyn een veenbrand. Die ontwikkelt zich nu ook t.a.v. Europa door eigenbelangen per staat en politici. Duitsland gaat volgend jaar naar de stembus en de belastingbetalers daar willen de last van het behoud van de Euro niet in die mate op hun dak houden. Je hoort daar zeggen dat de bedoeling van de Euro was om te verbinden en het omgekeerde is het geval.

    Je zag eerst de Sociaal Democratie een electorale opdonder krijgen in West Europa, toen de Christelijke Democratie en nu staat het neoliberalisme onder kritiek van links en wint links weer in crisistijd als schijnparaplu voor behoud verworvenheden. Ineens kan Samson totaal omslaan in korte tijd via strak pak en das, van SP light naar het redelijke midden. Vader des Vaderlands Nimmer heeft de PvdA hun voormalig zeer actief lid Pim Fortuyn gerehabiliteerd. Fortuyn wordt menige keren nog een populist genoemd. Hij praatte de mensen niet naar de mond, maar hij verwoordde wat een grote (monddood gemaakte massa door een dominante politieke correcte cultuur) dacht. Samson heeft naast het lege Midden, goed Fortuyn geobserveerd en naar diens – kleding maken de man – en naar diens tell it like it is – diens Vader des Vaderlands – en naar Labour in Engeland, die het roer omgegooid hebben en nagenoeg de lijn Fortuyn volgen – gecombineerd met de mantra eerlijk delen in crisistijd. Heel gecalculeerd is dat eigenlijk. De kiezers zijn kort van memorie. 10 jaar na de moord en een transformatie van een lijsttrekker, is voldoende om de PvdA weer uit de as te doen herrijzen. Het zal blijken hoelang de mensen die nu aan het stuur zitten in de PvdA en (schijnbaar?) nu het redelijk midden volgen, hun leden (2 stromen) tevreden houden en de stemmers. Als je een paar dagen geleden twee leden in een ledenraad van de PvdA op tv hoort roepen naar Samson, dat zij linksom hebben gestemd, is er bepaald geen sprake bij een aantal leden daar van redelijk (midden) denken. Mevrouw Albayrak hoor ik zeggen dat Samson zijn stempel op programma en campagne heeft gedrukt en dat deed zij niet met een uitstraling dat zij het daar niet helemaal mee eens was. Als Rutte rechtsom dit keer ook een kans gehad had zonder PvdA en dat ook had gedaan, stonden diezelfde PvdA leden, die linksom wilden, verontwaardigd te roepen dat de stembusuitslag is genegeerd door Rutte.

    Fortuynisme staat mijns inziens voor Pragmatisme, Integriteit en Menselijk maat in dienst van het algemeen belang.
    We zullen zien hoe 10 jaar na dato het door de kiezer gearrangeerde politieke huwelijk in dat opzicht gaat werken tussen PvdA en VVD en daarmee het vertrouwen in politiek wel of niet gaat herstellen.

    keijzer

    27 september 2012 at 01:30


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: