Waarom greep de Raad van Toezicht niet in bij het Groninger Museum?

Vandaag werd bekend dat het Groninger Museum een tekort van 4,3 miljoen euro heeft. Da’s groter dan gedacht. De nieuwe directeur George Verberg zegt dat het museum financieel ten onder dreigt te gaan. Zeven van de medewerkers zijn ontslagen en ook directeur Kees van Twist onder wiens leiding de tekorten zijn ontstaan is de laan uitgestuurd. Een deel van de Raad van Toezicht is afgetreden. Leden waren onder meer de voormalig Wegener-topman Jan Houwert, PvdA-politicus Hedy d’Ancona en Ann Demeester van De Appel.

Verberg spreekt over een samenloop van omstandigheden die hebben geleid tot het tekort. De schulden zijn vanaf 1999 opgelopen en in het afgelopen jaar scherp toegnomen door een verbouwing. In januari komt het zogenaamde Het Expertise Centrum (HEC) met een eindrapport. Het HEC stelt al wel vast dat de rol van de Raad van Toezicht moet worden ‘herijkt’. ‘De raad dient onverkort achter voorgesteld aangepast beleid te gaan staan en actief op de uitvoering toe te zien, zowel in zakelijke als artistieke zin.’

Dat toezicht heeft overduidelijk ontbroken. Nu vele culturele instellingen het financieel zwaar hebben en voor strategische keuzes staan neemt het belang van een Raad van Toezicht toe. Het is meer dan een erebaantje en vraagt geen leden op afstand. Maar geen enkele instantie houdt toezicht op de Raad van Toezicht.

De falende Raad van Toezicht bij het Groninger Museum staat niet op zichzelf. Diverse culturele instellingen kennen Raden die de actuele uitdagingen niet aankunnen, zoals bij museumgoudA. In Groningen vindt de ondernemingsraad dat ook de Raad van Toezicht schuldig is. Het meent dat George Verberg de Raad van Toezicht uit de wind houdt en brengt mede daarom een negatief advies uit over zijn beleidsplan.

Foto: Groninger Museum, ontwerp Studio Mendini

Nijmegen weigert openheid van zaken over kunstveilingen

Coördinator van de kunstveilingen Stefan Grond heeft overlegd met de Nijmeegse cultuurwethouder Henk Beerten en zegt geen openheid van zaken over de kunstveilingen te geven. Zo heeft-ie me vandaag telefonisch laten weten. Afgelopen donderdag had Grond toegezegd de openbaarmaking intern te bespreken.

Grond en de wethouder zijn tegen openheid van zaken omdat ‘een meerderheid van kunstenaars‘ (aldus Grond) ertegen zou zijn vanwege de lage verkoopwaarde van hun werk. Ik noemde het eerder een vergezocht argument. Want een lage verkoopwaarde volgt niet noodzakelijkerwijze uit een lage marktwaarde van een kunstenaar. Ook een slecht opgezette en uitgevoerde veiling kan de prijs drukken. Maar het is ook een gelegenheidsargument omdat het niets van doen heeft met de openheid van zaken die de LAMO verlangt.

Eerder liet Grond me weten dat de leidraad voor het afstoten van museale objecten, LAMO gevolgd is. Het zegt over de afhandeling: Een goede documentatie vormt een verantwoording van het handelen en maakt reconstructie van het proces in de toekomst mogelijk. Maak afspraken over de plaats en de bewaartermijn van de afstotingsdocumentatie. In verband met het publieke karakter van collecties moet afstotingsdocumentatie toegankelijk zijn voor derden. Besteed ook in het jaarverslag aandacht aan de afstotingsoperatie.

Nijmegen behoudt de toegankelijkheid voor aan individuele kunstenaars die op aanvraag documentatie over hun geveilde werk kunnen inzien. Daarmee voldoet het niet aan de voorwaarden van de LAMO die het zegt te volgen. Want derden kunnen de documentatie niet inzien. Wethouder Beerten geeft met zijn minimalistische opvatting in mijn ogen een verkeerde interpretatie van de LAMO betreffende de publieke toegankelijkheid. Hij minimaliseert het publieke karakter van de met gemeenschapsgeld aangekochte kunstwerken.

D66-wethouder Henk Beerten legt de lat van de openbaarheid hoog. Hij volgt de LAMO niet consequent en legt aan de hand van de resultaten geen verantwoording af over de internet- en de Rotary-veiling van met publieke middelen aangekochte werken. De resultaten kunnen niet tegen het licht worden gehouden. Beerten dwingt degenen die de documentatie willen inzien tot een beroep op de Wet Openbaarheid Bestuur (WOB).

Het woord is nu aan de Nijmeegse gemeenteraad. Het staat voor de afweging of het vindt dat Beertens interpretatie van de LAMO houdbaar is en of het hem daar vervolgens op aan wil spreken. Maurice Nooijen van GroenLinks stelde eerder vragen aan Beerten. Het woord is ook aan de beroepsvereniging van kunstenaars die met een beroep op de WOB volledige openheid van Nijmegen over de kunstveilingen kan afdwingen.

Foto: Zicht op Nijmegen, tussen 1890 en 1900

Hysterisch huilen in Noord-Korea om dood Kim Jong-il

Vandaag werd bekend dat de Noord-Koreaanse leider en dictator Kim Jong-il afgelopen zaterdag is overleden. Vermoedelijk aan een hartstilstand tijdens een treinreis. Waarschijnlijk is het verdriet van de Noord-Koreanen over de dood van hun leider in scene is gezet. De combinatie van melodrama en absurdisme maakt het tot een spektakel. In 1953 reageerden Soviet-Russen op het Rode Plein terughoudender op de dood van Jozef Stalin:

Foto: Soviet-Russen op het Rode Plein te Moskou tijdens de begrafenis van Jozef Stalin, maart 1953

Utrechtse VVD heeft kritiek op Armando Museum in Oud-Amelisweerd

De Utrechtse oppositiepartij VVD zet bij monde van haar woordvoerder cultuur Jesper Rijpma vraagtekens bij de brief van het college over de huisvesting van de Armando collectie in landhuis Oud-Amelisweerd. Daarom agendeert het de brief voor een commissievergadering Mens & Samenleving. Het komt dan in januari of februari op de agenda. De VVD stelt voor om de commissieleden Stad & Ruimte ook uit te nodigen.

In de motivering zegt Rijpma dat de VVD fractie graag met de wethouder en de commissie in discussie wil over het plan om de Armando collectie te huisvesten in het landhuis Oud-Amelisweerd. Want: Het plan dat aan de commissie is voorgelegd, bestaat hoofdzakelijk uit aannames, waarvan de VVD zich afvraagt of die realistisch zijn. Daarnaast heeft de VVD vragen bij de ruimtelijke gevolgen van de verhuizing. Het doel van de bespreking is het bespreken van het plan met de wethouder en inzichtelijk krijgen hoe de verschillende fracties denken over de verhuizing van het Armandomuseum naar Amelisweerd.

De vragen komen op het moment dat het Utrechtse college het groene licht heeft gegeven voor Museum Oud-Amelisweerd dat rond de Armando collectie in rijksmonument Oud-Amelisweerd opgericht moet worden. De besluitvorming kenmerkte zich tot nu toe door intenties, onderzoek naar haalbaarheid, formulering van voorwaarden en projectbeheersing. Maar niet door een inhoudelijk debat over de wenselijkheid en de noodzaak van een Museum Oud-Amelisweerd. Wellicht staat de Utrechtse raad zich zo’n debat alsnog toe.

Foto: Trapportaal Oud-Amelisweerd met muurschildering van Sarkis, 1992. Credits: Ernst Moritz.

Australië gevraagd Julian Assange tegen de VS te beschermen

Supporters van de Australische Wikileaks-oprichter Julian Assange springen in de bres en sturen een open brief aan de Australische minister van Buitenlandse Zaken Kevin Rudd. Assange vecht in Groot-Brittannië tegen uitlevering aan Zweden vanwege een sexueel misdrijf. Ze vrezen dat zijn uitlevering inhoudt dat er een aanklacht wordt gefabriceerd en beroepsmogelijkheden hem onthouden worden.

Assange loopt dan het risico te worden onderworpen wordt aan ‘temporary surrender‘ en vanuit Zweden zonder normale juridische bescherming en beroepsmogelijkheden aan de VS uitgeleverd te worden. Daarom verzoeken ze minister Rudd namens Australië te benadrukken dat Assange in Zweden moet worden voorzien van de normale beroepsmogelijkheden om zijn uitlevering aan de VS aan te vechten. Ze verzoeken Rudd ook om in het openbaar te verklaren dat Assange welkom is in Australië als het proces in Zweden beëindigd is.

De ondertekenaars onderstrepen dat Julian Assange in de VS zal worden vervolgd omdat-ie opereerde als journalist en redacteur en dat een eventuele vervolging daarom een aanslag op de vrijheid van meningsuiting is. Verder betwijfelen ze of Assange in de VS een eerlijk proces wacht omdat politici onder wie vice-president Biden hem in het openbaar al hebben veroordeeld. Deze laatste noemde hem een ‘high-tech terrorist‘. Ook lijkt zijn veiligheid  in Amerikaanse hechtenis vanwege de vijandige sfeer niet te zijn gegarandeerd.

Dear Minister

We write to express our concern about the plight of Julian Assange.

To date, no charges have been laid against Mr Assange by Swedish authorities. Nonetheless, we understand that should he be sent to Sweden, he will be held on remand, incommunicado. We note your comments last year about the need for Mr Assange to receive appropriate consular support. We trust that this consular support is being provided and will continue.

We are concerned that should Mr Assange be placed in Swedish custody, he will be subject to the process of “temporary surrender”, enabling his removal to the United States without the appropriate legal processes that accompany normal extradition cases. We urge you to convey to the Swedish government Australia’s expectation that Mr Assange will be provided with the same rights of appeal and review that any standard extradition request would entail.

Any prosecution of Mr Assange in the United States will be on the basis of his activities as a journalist and editor (Mr Assange’s status as such has been recently confirmed by the High Court in England). Such a prosecution will be a serious assault on freedom of speech and the need for an unfettered, independent media.

Further, the chances of Mr Assange receiving a fair trial in the United States appear remote. A number of prominent political figures have called for him to be assassinated, and the Vice-President has called him a “high-tech terrorist”. Given the atmosphere of hostility in relation to Mr Assange, we hold serious concerns about his safety once in US custody. We note that Mr Assange is an Australian citizen, whose journalistic activities were undertaken entirely outside of US territory.

Mr Assange is entitled to the best endeavours of his government to ensure he is treated fairly. He is entitled to expect that his government will not remain silent while his liberty and safety are placed at risk by a government embarrassed by his journalism. Australians also expect that their government will speak out against efforts to silence the media and intimidate those who wish to hold governments to account.

We ask that you convey clearly to the United States government Australia’s concerns about any effort to manufacture charges against Mr Assange, or to use an unrelated criminal investigation as the basis for what may effectively be rendition. We also urge the government to publicly affirm that Mr Assange is welcome to return to Australia once proceedings against him in Sweden are concluded, and that the government will fully protect his rights as an Australian citizen once here.

We have copied this letter to your colleague, the Attorney-General.

Yours sincerely The undersigned

Phillip Adams AO
Adam Bandt MP
Wendy Bacon
Greg Barns
Susan Benn
Senator Bob Brown
Dr Scott Burchill
Julian Burnside QC
Dr Leslie Cannold
Mike Carlton
Professor Noam Chomsky
David Collins
Lieutenant Colonel (ret) Lance Collins, Australian Intelligence Corps Eva Cox
Sophie Cunningham
Roy David
Andrew Denton
Senator Richard Di Natale
Peter Fitzsimons
Rt Hon Malcolm Fraser AC CH
Anna Funder
Professor Raimond Gaita
David Gilmour and Polly Samson
Kara Greiner
Senator Sarah Hanson-Young
Liz Humphrys
Professor Sarah Joseph
Bernard Keane
Professor John Keane
Stephen Keim SC
Steve Killelea
Andrew Knight
Mary Kostakidis
Professor Theo van Leeuwen
Ken Loach
Antony Loewenstein
Senator Scott Ludlam
David Lyle
Associate Professor Jake Lynch
Dr Ken Macnab
Professor Robert Manne
Alex Miller
Senator Christine Milne
Alex Mitchell
Reg Mombassa
Gordon Morris
Jane Morris
Julian Morrow
The Hon Alastair Nicholson AO RFD QC
Nicolé Nolan
Rebecca O’Brien
Elizabeth O’Shea
Michael Pearce SC
John Pilger
Justin Randle
Senator Lee Rhiannon
Guy Rundle
Angus Sampson
Senator Rachel Siewert
Marius Smith
Jeff Sparrow
Professor Stuart Rees AM
Rob Stary
Stephen Thompson
Dr Tad Tietze
Mike Unger
Dale Vince
Brian Walters SC
Rachel Ward
Senator Larissa Waters
Tracy Worcester, Marchioness of Worcester
Senator Penny Wright
Spencer Zifcak

Foto: In de steek gelaten: Wikileaks-oprichter Julian Assange, november 2011. Credits: Getty Images

Nijmegen overweegt openbaarmaking resultaten kunstveiling

Afgelopen donderdag had ik telefonisch contact met Stefan Grond, beleidsadviseur Cultuur en coördinator van de kunstveilingen op het Nijmeegse stadhuis. Hij had de discussie hier over de kunstveilingen gevolgd. Hij probeerde niet zozeer de kritiek te weerleggen, maar de zorgvuldigheid te benadrukken. Grond lichtte toe dat bij de ontzameling de richtlijnen van de LAMO zijn gevolgd. Daar twijfel ik niet aan, maar wel had ik een aanvullend verzoek, namelijk openheid van zaken. Juist om allerlei spookverhalen weg te nemen.

De leidraad noemt bij de afronding van een ontzameling een zorgvuldige documentatie en openheid van zaken als voorwaarden. Onder dat laatste kan de openbaarmaking van de veilingresultaten worden verstaan. Grond legde uit dat er twee bezwaren zijn die Nijmegen tot nu toe van openbaarmaking weerhield. Da’s de privacy van de kopers. Maar deze gegevens kunnen geanonimiseerd worden. En de weerstand van sommige kunstenaars die stellen dat een lage verkoopwaarde van hun werk ook een lage marktwaarde betekent.

In ons gesprek bleef hangen dat dat laatste verband niet zo direct hoeft te zijn als verondersteld. Gechargeerd gezegd kan een lage verkoopwaarde ook volgen uit een slecht opgezette en uitgevoerde veiling. Ik beweer niet dat dat aan de orde was, maar het aanvoeren van de bezwaren van genoemde kunstenaars over de lage verkoopwaarde komt vergezocht op me over omdat het niet noodzakelijk volgt uit hun lage marktwaarde.

Verder is er nog een praktisch bezwaar tegen openbaarmaking, namelijk de middelen die het vraagt. Da’s opnieuw onderdeel van een goede toepassing van de leidraad. Grond voegde toe dat daarvoor menskracht vrijgemaakt moet worden. Dat vergt wat planning en tijd. Ik schat in dat dat enkele maanden vraagt.

Al met al proefde ik in Gronds reactie begrip dat openbaarmaking ervoor kan zorgen dat de spookverhalen stoppen. Grond voegde toe dat zowel op de internet- als op de Rotary-veiling geen werk van Paul Klemann is verkocht. Of het moest oud werk van voor 1987 zijn. Maar da’s onwaarschijnlijk. Nijmegen had geen werk van Klemann in de collectie en daarom werd-ie niet bericht. Dat doet overigens weinig af aan de bezwaren van kunstenaars als Margriet Smulders en Dorian Hiethaar die kritisch zijn over de Nijmeegse kunstveilingen.

Kunstenaars van wie werk op de veiling is verkocht kunnen nu al een verzoek indienen om gegevens van hun geveilde werk in te zien. Volgens Grond heeft een aantal kunstenaars dat al gedaan. Mijn idee om via dit blog kunstenaars hun verzoek te laten bundelen tot een collectief verzoek zou een volgende stap kunnen zijn. Eerst ligt er de vraag hoe de bezwaren tegen en voor openbaarmaking afgewogen moeten worden. Ofwel, zijn de tot nu toe aangevoerde bezwaren tegen openbaarmaking houdbaar en in de geest van de LAMO-leidraad?

Hoe nu verder? Grond zegt het verzoek om openbaarmaking van alle veilingresultaten, inclusief de Rotary-veiling intern te willen bespreken. Vanwege de gevolgen leidt deze route voor de juridische verwikkelingen langs een juridisch adviseur en voor de bestuurlijke verwikkelingen langs cultuurwethouder Henk Beerten.

Foto: Jan van Goyen, Gezicht op de Valkhofburcht in Nijmegen, 1641. Collectie Museum Het Valkhof

Huisvesting Armando Collectie in Oud-Amelisweerd krijgt kritiek

Van verschillende kanten komt er kritiek op de huisvesting van de Armando Collectie in landhuis Oud-Amelisweerd. Het Utrechtse college stuurde op 13 december een brief aan twee raadscommissies waarin het stelt dat Amersfoort-in-C aan de voorwaarden van exploitatie kan voorzien. Het college voert geen bezwaren aan tegen de oprichting van een Museum Oud-Amelisweerd rond de Armando Collectie, maar toont evenmin enthousiasme. De meerwaarde ervan wordt niet aangetoond. Het komt over als een ‘moetje’.

In de gemeenteraden van Amersfoort en Utrecht klinken geluiden dat het businessplan van het museum slecht onderbouwd is. Tevens zijn er investeringen van meer dan 4 miljoen euro nodig. Het Utrechtse college maakt die kritiek ondergeschikt aan de besluitvorming. Cultuurwethouder Lintmeijer wil scoren voor de Culturele Hoofdstad 2018 waarvoor Utrecht samen met Eindhoven en Maastricht een serieuze kandidaat is.

Kritiek komt van twee kanten. Bewoners van het Buurtschap Amelisweerd-Rhijnauwen zijn voor een museale bestemming maar pleiten voor geleidelijke groei. Ze ervaren de veranderingen in hun dagelijks leven. In het AD formuleert secretaris Anneke Visscher drie bezwaren. Ze voorziet dat het landgoed op drukke dragen de bezoekersstroom voor Museum Oud-Amelisweerd niet aankan en er verkeers- en parkeerproblemen ontstaan. Verder twijfelt ze aan de exploitatiebegroting die volgens haar vol onzekere aannames zit. En Visscher twijfelt aan de combinatie van het ‘zware’ werk van Armando en het ‘sierlijke’ 18de eeuwse landhuis.

De Utrechtse kunsthistorica Lucia Albers die gespecialiseerd is in historische parken en landgoederen vindt in het AD eveneens dat het werk van Armando niet te combineren valt met Oud-Amelisweerd. Ze wijst de huisvesting van de Armando Collectie daarom op inhoudelijke redenen af. Alberts beweert niet dat hedendaagse kunst nooit te combineren valt met oudere kunst, maar ziet geen synergie in de combinatie Armando en de 18de eeuwse omgeving. Tevens vermoedt ze dat de bijzondere geschiedenis van dit rijksmonument Oud-Amelisweerd met het zeldzame antieke Chinese behang onvoldoende verteld zal worden.

Of deze kritiek een discussie over de huisvesting van de Armando Collectie opent is de vraag. Het is aan de Utrechtse raad om specialisten op het gebied van museologie, cultureel erfgoed en landschapsarchitectuur te horen. Weliswaar zijn sommigen eerder gehoord bij de opstelling van het Ondernemings- en Huisvestingsplan voor Museum Oud-Amelisweerd, maar dat was gericht op het formuleren van voorwaarden en haalbaarheid. Een open en vrij debat over de wenselijkheid van de huisvesting van de Armando Collectie is nooit gevoerd.

Foto: AD, 15 december 2011

Katholieke Kerk jubelend op weg naar de uitgang

De Katholieke Kerk wordt iets voor weinigen. Een onderzoek van Omroep Brabant en EenVandaag zegt dat Brabanders hun geloof in de Rooms-Katholieke Kerk hebben verloren. Resultaten zijn niet terug te vinden en daarom is het onduidelijk wat gemeten wordt. Duidelijk is dat het sexueel misbruik binnen de kerk en het toedekken en niet erkennen door de kerkleiding van dat onrecht de kerk geen goed heeft gedaan.

Volgens de onderzoekgegevens is er behalve het misbruik nog iets dat de populariteit aantast. Da’s het feit dat gelovigen vinden dat de kerk niet met haar tijd meegaat en zich star opstelt. Hulpbisschop van Den Bosch Rob Mutsaerts is een voorbeeld van een nieuwe generatie kerkleiders die de voorkeur geeft aan een authentieke kerk van weinigen boven een volkskerk die van de kern van het geloof is afgedwaald.

Hoe dan ook heeft religie het in Nederland moeilijk. Door publiciteit en herschikking ontstaat nog een beeld dat religie aan een reveil bezig is. Niets is minder waar.  Jaar na jaar neemt het belang van religie in de Nederlandse samenleving af. Het Katholieke Nieuwsblad probeert blijmoedig te geloven dat katholieken door het misbruikschandaal heenkijken. Het gemopper aan de basis weerspreekt dat, zoals het Brabantse onderzoek aangeeft. Het katholicisme zal eindigen zoals het begonnen is: jubelend met weinigen.

Foto: Zeven jaarlijkse Heiligdomsvaart ter ere van Nederlands eerste bisschop Sint Servaas. Hier de Heilige Barbara in de stoet. Maastricht, 11 juli 1937. Collectie Spaarnestad Photo.

Utrecht komt met tegenstrijdige brief over Oud-Amelisweerd

Het Utrechtse college ziet weinig bezwaren tegen Amersfoort-in-C als museale exploitant van landhuis Oud-Amelisweerd. In een brief aan de commissies Stad & Ruimte en Mens & Samenleving stelt het college dat Amersfoort-in-C aan de gestelde voorwaarden voor exploitatie kan voldoen. De brief besteedt meer woorden aan het mislukken dan aan het slagen van Museum Oud-Amelisweerd. Er wordt zelfs een terugvaloptie geschetst voor het geval het museum failliet gaat. Dan komt het Centraal Museum in beeld.

De brief mist enthousiasme. Het lijkt te zeggen: ‘het moet omdat het formeel kan‘. Nergens zegt het: ‘het kan omdat het moet en wij er achter staan‘. Ambtelijke details over de procedures krijgen aandacht, maar de aanname dat een museum minimaal 30.000 bezoekers zal trekken wordt niet onderbouwd. Evenmin gebeurt dat elders. Maar da’s de crux. ‘Een goed onderbouwde exploitatiebegroting’ stelt Utrecht in de brief van 31 mei als voorwaarde. Afgelopen jaren haalde het Armando Museum tussen de 5.000 en 12.000 bezoekers.

Er is geen goed onderbouwde exploitatiebegroting en de brief geeft dat zelfs toe. Ondersteunend voor deze observatie is dat in het debat in de Amersfoortse raad tussen partijen consensus bestond over het ontbreken van een gezonde exploitatiebegroting. Waarom neemt het Utrechtse college dan haar eigen scherp geformuleerde voorwaarde uit de brief van 31 mei niet serieus? Het lijkt erop dat politieke besluitvorming de zakelijke overwegingen overstemt. Het motief van dit complexe project tussen vele partners.

Merkwaardig is trouwens dat de brief spreekt over Amersfoort-in-C als exploitant, terwijl volgens de planning de exploitatie per 1 januari 2012 overgaat naar Museum Oud-Amelisweerd. En het Amersfoortse college heeft haar raad toegezegd dat de bemoeienis van Amersfoort-in-C met een nieuw op te richten museum stopt. Het is een raadsel waarom het Utrechtse college toch Amersfoort-in-C als toekomstige exploitant noemt.

Het volgende tekent de minimale relatie: De Stichting Amersfoort in C heeft zich in 2010 aangeboden als de mogelijk museale exploitant van het ensemble door in het landhuis onder andere de Armandocollectie te exposeren. Hoe kwam Amersfoort-in-C op het juiste moment langs om zich ‘aan te bieden’? Heeft wethouder Lintmeijer andere partijen uitnodigd zich ‘aan te bieden’? En loopt dat toevallige ‘aanbieden’ samen met de inhoudelijke noodzaak voor de huisvesting van de Armando Collectie in het 18de eeuwse zomerverblijf Oud-Amelisweerd? De vraag wordt slechts in procedurele zin gesteld. Een antwoord ontbreekt hoe dan ook.

De brief grossiert in normatief weergegeven feiten omdat ze in een plaatje moeten passen. Da’s in lijn met de besluitvorming die van intentie naar haalbaarheid en procesplanning hobbelt. Met als minimalistische conclusie dat het dan maar moet omdat er niets tegen is. De vraag of Utrecht met dit nieuwe museum de stad en haar inwoners de optimale bestemming aanbiedt wordt genegeerd. De brief geeft geen kern van zekerheid en het college wil zich niet committeren. Het suggereert zelfs visie door tegenwerpingen die het voor de vorm inlast. Bunnik gaat over de vergunningen, misschien is daar een zinvolle brief in voorbereiding.

Foto: Antiek Chinees behang Oud-Amelisweerd

Wilders’ opstelling over hypotheekrenteaftrek biedt kansen

Het belastingvoordeel dat Nederlandse huizenbezitters genieten bedraagt per jaar meer dan 10 miljard euro. Of anders gezegd, de belastingopbrengsten zijn 10 miljard lager door de huidige hypotheekrenteaftrek. Dat vraagt om aanpassing. Economische onderzoeken tussen landen tonen aan dat de particuliere schuld van Nederlandse huizenbezitters te groot is en een gevaar voor de economische stabiliteit vormt.

Kortom, vanuit economisch en budgettair oogpunt kan de hypotheekrenteaftrek niet langer buiten schot blijven. Het oogt ondoelmatig en ook tegenstrijdig om in allerlei sectoren de laatste centen weg te schrapen terwijl de belastingopbrengsten met 10 miljard kunnen worden opgehoogd.

Politiek ligt het echter anders. Daar telt logica minder dan het bedienen van de eigen achterban. Dus willen PVV, VVD en CDA ondanks de economische tegenwind de hypotheekrenteaftrek handhaven. Voor Henk en Ingrid, Frederik en Helena, Sjeng en Ursula. Geen van allen wil als eerste met de ogen knipperen. Dus bieden de coalitiepartijen stoer tegen elkaar op. In de wetenschap dat wat ze zeggen onhoudbaar is.

Geert Wilders gaat daarin het verst. Of dat suggereert-ie door zich nu tegen elke aantasting van de hypotheekrenteaftrek uit te spreken. Het kan een beginbod zijn zoals bij de AOW dat Wilders de dag na de verkiezingen voor een plek aan tafel inwisselde. Wellicht meent-ie serieus en zet-ie zich bewust buitenspel. Want hervorming van de woningmarkt is onvermijdelijk omdat de hypotheekrenteaftrek te veel vlees op de botten heeft.

Foto: Ergens, een rijtjeshuis