George Knight

Debat tussen links en rechts

Achter de macht en de kracht van de democratie

with 6 comments

1. Toetreders. Zowel de achterban van PVV als nieuwe Nederlanders zijn ondervertegenwoordigd in het publieke debat. Hun stem klinkt onvoldoende. Toetreders wordt deelname aan het publieke debat bemoeilijkt. Het opmerkelijke is overigens dat deze toetreders eerder tegen elkaar dan tegen de echte macht ageren.

Pas door deze toetreders een stem te geven kunnen we de islam en de anti-islam inpassen. Dit onderscheid tussen oude en nieuwe macht loopt anders dan de aloude tegenstelling links-rechts die doorgaans aangehouden wordt. Da’s deels een schijntegenstelling.

2. Islam. Nederland verzwakt in de verkeerde reactie op iets van buiten. Dat had niet gehoeven. Des te vreemder omdat Nederland als het ooit omvangrijkste islamitische land ter wereld een wetenschappelijke traditie heeft in de kennis van de islam. Snouck Hurgronje en daarna. Vraag is waarom de kennis niet benut is in 1970, 1980, 1990, 2000 of 2010? Nog steeds een blinde vlek in onze recente politieke geschiedenis.

Vergelijkingen met andere landen in de opvang van moslims pakken niet altijd gunstig uit, maar zijn vaak onrechtvaardig. Moslims die naar de VS gingen zijn vaak christen en hoogopgeleid. Ze komen uit moslimlanden, maar zijn als bedreigde elite het eerst vertrokken. Naar Nederland zijn plattelanders, laagopgeleiden en cultureel conservatieven gekomen. De stap naar de grote stad van een geïndustrialiseerde samenleving vanuit een plattelandsomgeving was een reuzenstap.

De islam wordt door critici een woestijncultuur met wrede aspecten genoemd. Maar Arabische staten kennen al vanaf een pre-islam tijdperk de verfijning van de stad. Door de opkomst van de fundamentalistische islam komt die traditie onder druk te staan. De intellectuele, seculiere Arabische stadselite zal zich onderhand meer thuisvoelen in het Westen dan in de eigen omgeving die in hoog tempo islamiseert.

3. Publiek debat. In Nederland moet iedereen mee kunnen praten. Niet alleen de middengroepen en de gebruikelijke belangengroepen. Het huidige debat laat slechts marginale ruimte voor tegenstemmen. Zo’n getrapt en gesloten debat is ongewenst voor de democratie, verre van ethisch en bevestigt de status quo.

De macht verdedigt zich hardnekkig en mag dat. Maar goed is om te beseffen dat de toegang tot het debat voor sommigen helemaal niet vanzelfsprekend is. Dat het taboe over de islam voor ons wordt beslist.

Ik pleit voor een open maatschappelijke debat zonder onnodige beperkingen. Dat gaat over de islam of de anti-islam, maar ook over het christendom, de verdeling arm-rijk, de positie van vrouwen, natuur en milieu. Noem maar op, alles wat ons bezighoudt, of bezig zou moeten houden.

4. Oneigenlijke beperkingen. Een open debat over de islam zonder taboes is nodig. Laat maar botsen. Een debat zonder grenzen van moralisme en kiesheid. Juist dat moralisme drukt de openheid weg. Ofwel, er ontstaat in het debat over de islam een ongenoemde kern die inhoudelijk niet beantwoord kan worden.

Moralisme, beschaving en fatsoen zijn van die termen die in stelling worden gebracht als wordt gezegd in principe ben ik voor openheid, maar …. . Dan volgen de uitzonderingen die een beroep zijn op ongeschreven sociale regels. Nou valt het te billijken dat vanwege cohesie en continuïteit niet alle omgangscodes overboord worden gezet. Daar pleit ik niet voor.

Maar ik ben wel tegen het oneigenlijke beroep op moralisme, beschaving of fatsoen als instrument om het publieke debat in te perken. Als de koningin in een kersttoespraak pleit voor fatsoen en beschaving, dan moeten we beseffen dat het haar idee van fatsoen en beschaving is. Beredeneerd vanuit haar macht die een positie verdedigt. Laten we daarom goed beseffen dat het vanuit dat specifieke perspectief wordt gezegd. Dan komen we al een stap verder in ons begrip van het mechanisme van de macht.

Laten we dus beseffen dat sommige beperkingen van het publieke debat oneigenlijk zijn en niet zozeer voortkomen uit werkelijke bekommernis met fatsoen en beschaving, maar gewoon uit keiharde politieke en sociale machtsposities.

5. Nederland klassemaatschappij. Voor wie de signalen kan lezen is Nederland een klassemaatschappij. Achter de schermen worden in een fijn spel mensen zodanig bespeeld dat ze tegen hun eigen positie in redeneren. Burgers wordt angst voor openheid aangepraat. Da’s een slechte zaak voor de democratie.

6. Rechtsstaat. Een en ander is terug te brengen tot de rol van de rechtsstaat, de levendigheid van het debat en de weerbaarheid van de democratie. De grens ligt daar waar de grondrechten opzij worden gezet en de rechtsstaat als overkoepeling niet wordt erkend. Daar ligt een juridische grens die bewaakt moet worden.

Zo steun ik het recht van elke moslim in Nederland om zich te laten inspireren door de islam en te genieten van de vrijheid van godsdienst die Nederland kent. Maar als deze moslim vindt dat zijn religie zich niet kan schikken in de Nederlandse rechtsstaat, dan eindigt mijn steun. Gevraagd kan dan worden aan de vertegenwoordigers van betreffende verschijningsvorm van de islam om uitleg te geven en toe te lichten hoe het zich in relatie tot de Nederlandse rechtsstaat ziet. Als vervolgens na onderzoek door een neutraal juridisch college blijkt dat deze islam zich niet ondergeschikt wil opstellen aan de rechtsstaat, dan acht ik het gewenst om een procedure te beginnen om deze verschijningsvorm van de islam buiten de orde te plaatsen.

Hetzelfde geldt voor de andere toetreder Wilders. Het gaat niet om het afkeuren van zijn standpunten. Dat volgt al uit het onderschrijven van de gangbare interpretie van de rechtsstaat. Als blijkt dat Wilders daarmee in strijd komt, dan houdt mijn steun voor het recht van Wilders om politiek te acteren automatisch op.

7. Openheid utopie? Wellicht is een zuiver publiek debat zoals ik het zie onmogelijk. Maar ik streef er wel naar om het breder te maken en minder vanuit het verleden te sturen en meer naar de toekomst te richten. Wat ik voorstel is het streven om de beperkingen die nu aan het debat gesteld worden opzij te zetten. Dat gebeurt niet op stel en sprong omdat mensen hun geschiedenis en belangen met zich meedragen. De afbraak van de beperkingen is een geleidelijk proces dat jaren vergt. Maar het moet wel ooit in gang gezet worden.

Hoe bewijst de vrijheid van meningsuiting zich beter dan iemand als Wilders of de islamist met wie men politiek tegengestelde meningen heeft een gelijkwaardige plek in het debat te gunnen? Juist hun dat gunnen tekent een ruimdenkende opvatting van hoe de democratie functioneert. En een grenzeloos vertrouwen in de kracht ervan. Op dit moment neem ik geluiden waar die oproepen Wilders of de islamist buiten de orde te plaatsen. Dan wordt het middel erger dan de kwaal. Deze verkeerde aanpak verzwakt de democratie.

8. Macht. Kwetsen mag, wordt individueel ervaren en het verschil zit ‘m in de reactie. Zo keur ik standpunten af van christelijke partijen die onverdraagzaamheid jegens andersdenkenden prediken. Hun moralisme om zich beter dan een ongelovige te achten en me daar mee te confronteren verbaast me. Het heeft iets kinderlijks. Maar ik gun christenen hun onverdraagzaamheid. Maar wordt vervolgens alles in stelling gebracht om het CDA, SGP of CU buiten de orde te plaatsen? Of het nu een juridische, sociale of politieke orde is? Nee.

In mijn ogen ligt dat niet aan de standpunten, maar aan de sterke positie die de christen-democratie inneemt. Het is een sterk verankerde, gevestigde macht die zich vanuit het centrum van de macht te weer stelt tegen aanvallen op haar positie. Zolang Wilders’ uitingen met alle juridische zorgvuldigheid worden bekeken kan-ie niet vooraf buiten de orde worden geplaatst. Waartoe nu wordt opgeroepen door welwillenden die het goed bedoelen. Zonder dat ze het zelf begrijpen zijn ze de marionetten van de echte macht.

De onzichtbaarheid van de macht schaadt onze democratie. Dan wordt het middel erger dan de kwaal. Wie weet wordt het straks tegen een andere groepering ingezet. Of tegen onszelf. De sluiproute van de verontwaardiging over Wilders of een imam is de verkeerde weg. De verontwaardiging moet gericht worden op de macht achter de schermen.

Foto: Cartoon Democracy van julianloa

Advertenties

6 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. het is nu al bijna traditioneel verdeeld in klassen in NL.
    Cultuur, opleiding, gezondheid, kunst,wonen zelfs sport en natuur; zijn theoretisch voor iedereen; maar in praktijk voor middenklasse en hogere inkomens.

    Verklaar anders maar eens dat slechts 6% van de studenten uit de arbeidersklasse komt.
    Het is van de jaren 70–80 bekend, dat subsidies voor kunst en cultuur voor 70–80% daar terechtkomen waar ze niet voor bedoeld zijn; hogere inkomens.
    Dat is ook weer gerelateerd aan opleiding; immers betere opleiding impliceerd bredere informatie en kennis.

    gezondheid; dat is duidelijk; voor gezondheid dient een gezonde voeding en goede medische zorg te zijn.
    Dat is er niet voor een slordige 8 millioen mensen.
    Die kopen het goedkoopste; niet wat gezond is.
    medische zorg; de laagste inkomens moeten wel via de idioot hoge premies betalen voor de gezondheid van de hogere inkomens, maar kunnen er zelf geen aanspraak op maken.
    ook door het eigen risico gaan mensen vaak niet naar de dokter; het geld is er niet voor.

    Wonen spreekt voor zich; woningen met slecht wooncomfort, slechte isolatie, slechte verwarmingsinstallatie gaan naar de laagste inkomens; de wat betere goedkope woningen worden bezet gehouden door de hogere inkomens.

    Met 6 millioen armen en 3 millioen die daar tegenaan leunen is het logisch dat sport en natuur kunst en cultuur helemaal niet meer im frage komt.

    Voila; het plaatje is rond.

    Pierre Van de Kletersteeg

    2 december 2011 at 10:26

  2. Wat betreft Wilders; je zet Wilders en de islam op een lijn.
    Dat staat mij tegen.
    Wilders vertegenwoordigt autochtone nederlanders, die 40 jaar genegeerd zijn
    Deze groep bevind zich voor een deel aan de economische onderkant van de maatschappij; werd door politiek volkomen genegeerd.
    Of Wilders brutaal is, beledigend is, op tenen trapt interesseert mij geen moer.
    De gevestigde politiek heeft 6–9 millioen mensen 40 jaar lang beledigd door ze te negeren, maar WEL op hun zak te leven, hun rechten te ontkennen, vaak zelfs publiekelijk.

    Zoals je ziet, is de laatste 4 jaar Wilders constant op zijn persoon aangevallen.
    Te pas en te onpas.
    Alleen dat al geeft hem het recht heel ver te gaan en de tere geboelens van links en de islam te negeren

    Daarnaast; de islam is hier vreemd; zij weigeren zich aan te passen, zij weigeren zich ondergeschikt te maken aan NL, zij zijn de oorzaak van veel problemen.
    Omdat verwijderen moeilijk moeilijk is, maar groei en toestraoom wel gestopt kan worden, dient dat te gebeuren, en de gebouwen, die zij gebruiken als symbool voor hun machtspositie dienen gesloopd te worden.

    Ik heb een groep dan ook de raad gegeven, varkens te bgraven op het erf van een moskee; dan wordt ie vanzelf gesloten.

    Pierre Van de Kletersteeg

    2 december 2011 at 10:33

  3. Als format voor een goed gesprek met elkaar mis ik als voorwaarde dat de gespreksleider de nagestreefde openheid en zuiverheid moet bewaken en hoe dat het beste kan. Het recht om te kwetsen houdt voor mij op als de ander geen recht wordt gedaan. M.a.w. als de ander belachelijk wordt gemaakt, dan vindt er uitsluiting plaats en vertroebeling van het debat.
    Mij ergert vaak dat zo’n presentator niet bij machte is de communicatie zo te sturen dat er sprake is van wat Habermass noemt ‘machtsvrije communicatie’ als de belnaghrijkste voorwaarde voor rationele consensus zie: http://collegerama.tudelft.nl/mediasite/SilverlightPlayer/Default.aspx?peid=68c4d85162764de3aaf6bef2329ededa

    artafterallart

    2 december 2011 at 11:08

  4. @PHM
    Hoewel Nederland nog een tamelijk egalitair land is, nemen de inkomensverschillen wel toe. Maar in de beeldvorming bestaan daartussen ook weer ongelijkheden. Een topvoetballer van 20 met een miljoenensalaris of een ondernemer die zijn eigen familiezaak heeft opgebouwd en rijk is geworden wordt makkelijker geaccepteerd dan een bankier of directeur van een woningbouwvereniging die rechtstreeks uit gemeenschapsgeld wordt betaald.

    Die discussie over cultuur en onderwijs hebben we eerder gevoerd. Het is zoals u zegt. Maar ik trek er niet de conclusie uit dat cultuur of onderwijs dan maar afgebroken moeten worden. Of dat het niet belangrijk is. De inspanningen zijn er in elk geval in woorden sinds Den Uyl op gericht om macht en kennis te spreiden. Dat schiet nog niet erg op.

    Nodig is een ethisch reveil (beladen begrip!) om dat idee van spreiding weer te revitaliseren. Dan kunnen zowel spreiding van macht en kennis onder een noemer gebracht worden. Het idee van Jan Tinbergen dat de hoogste lonen niet hoger mogen zijn dan tien maal de laagste lonen lijkt nog steeds een aantrekkelijk uitgangspunt. Maar het mag niet in strijd komen met de economische flexibiliteit. Toch biedt de crisis kansen. Er is nu eindelijk een directe aanleiding om de veelverdiende politieke opportunisten in hun portemonnee aan te pakken. De Balkenende-norm kan in de crisis omlaag. Wie dat niet wil die verhuist maar naar elders.

    Ik stel Wilders en de islam niet op een lijn. Niet voor niks spreek ik over de achterban van de PVV. Dat gaat dus over de culturele achterstand van die groepen. Wilders heeft zijn mars naar de macht succesvol gemaakt, maar zijn achterban niet.

    Over de islam ben ik duidelijk. Er bestaat vrijheid van godsdienst en daarom mag de islam hier zijn. Zoals elke religie die zich religie noemt en daarom religie is. Maar als het nalaat zich in het openbaar ondergeschikt te verklaren aan de Nederlandse rechtsstaat, dan komt er een moment dat het onderzocht moet gaan worden op de verenigbaarheid met die rechtsstaat. Ik zou ervoor pleiten om niet meer al te lang te wachten met zo’n vooronderzoek.

    Feit dat Wilders wel en de islam nog geen rechtszaak aan de broek heeft gehad maakt duidelijk dat religie in Nederland extra juridische bescherming geniet. Dat lijkt me ongewenst.

    @artafterallart
    Recht doen aan een gesprekspartner zou ik willen wijzigen in geen vragen stellen bij de motivatie en het bestaan van de gesprekspartner. Ofwel, iedereen moet op voorhand geaccepteerd worden in het publieke debat. Kwetsen is in mijn ogen minder erg dan het ontkennen of negeren van iemand, of een groepering. Op kwetsen kan altijd een weerwoord volgen. Democratie is niet iets voor watjes. Wie niet tegen beledigen kan zal het ongedaan willen maken van de belediging nooit af kunnen dwingen zonder zichzelf extra belachelijk en kwetsbaar te maken.

    George Knight

    2 december 2011 at 11:32

  5. Ha, Jürgen Habermass wordt tot mijn genoegen genoemd. Een vreedzame ‘Wende’ van maatschappelijke paradigma’s is een evolutionair proces en kan niet afgedwongen worden door daarop vooruit te lopen middels in het (politieke) debat afgedwongen (aard)verschuivingen. Dat laatste loopt desastreus af. Wilders met zijn PVV, de CDA’ers Verhagen en Donner met hún Weltanschauung, de zoekende sociaal-democraten, de Anglosaksische VVD plus in de TK toch ook zo’n 10-tal Nederlandse tweede generatie allochtonen bieden geen platform om deze problemen te adresseren. Waar dan wel om op vreedzame wijze een maatschappelijk draagvlak te vinden zonder direkt in de ‘oplossingsmode’ te verzanden? De Uni’s, de MsM, Brussel?

    VSp

    2 december 2011 at 11:58

  6. @PHM

    Men een politicus niet beoordelen op wat die zegt maar op z’n stemgedrag in de 2e Kamer,
    En dan kan een politicus als Wilders wel eens tegenvallen,want dan blijkt hij als vertegenwoordiger van de onder klasse meestal tegen de belangen van die zelfde onderklasse te stemmen.
    Roberto

    Roberto la Verita

    2 december 2011 at 15:42


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers liken dit: