George Knight

Debat tussen links en rechts

Zwarte-kousen-liberalisme

with 8 comments

Lang geleden zagen we ze ’s zondags lopen. In dat Zeeuwse havenstadje. Achteraf zie ik er de massa uit Metropolis van Fritz Lang in. Niet op weg naar de fabriek, maar naar de kerk. Er werd geen woord gesproken, de hoofden gebogen. Groepen van meer dan tien personen, met dezelfde onderlinge lengteverschillen als de Daltons. Wij kinderen uit een liberaal milieu vonden het fascinerend en angstaanjagend. We noemden ze de zwarte kousen.

Het beeld van stappende families draag ik al jaren met me mee. Daaronder ook mensen die mijn ouders goed kenden, maar ons op zondag niet mochten groeten als we ze op straat tegenkwamen. Sommigen boden er door de week hun excuus voor aan. Natuurlijk begrepen we dat. Religie. Contact werd onmogelijk door groepsdwang. Zoals het nu heet. Ooit gingen de kerkdeuren op slot en wachtte de zondaar een donderpreek. Of werd na zijn leven het levenloze lichaam de Waarheid gezegd. Vrouwen telden zelfs als afvallige niet mee.

In november 2010 sprak D66-voorman Alexander Pechtold op een congres van zijn partij zijn vrees uit dat de VVD op weg was naar het zwarte-kousen-liberalisme. SGP-er Kees van der Staaij vatte dat op als een belediging. SGP-voorlichter en spindoctor Menno de Bruyne betichtte de vrezende Pechtold er zelfs van ‘eigenlijk een hondsbrutale opmerking’ te maken. De SGP-ers lijken geraakt in hun ziel. Waarom eigenlijk?

Pechtold zei: Maar vergeet ook niet, naast gedoger eerste klasse staan buiten beeld de gedogers tweede klasse: de mannenbroeders van de SGP. Daarmee is de VVD op weg naar het ‘zwarte-kousen-liberalisme’. In de jacht op de macht heeft deze partij zich in 2010 uitgeleverd: én aan een partij die de vrijheid van godsdienst betwist én aan een partij die de gelijkheid van man en vrouw betwist. In 2010…

Doorgaans ben ik het oneens met Pechtold. Maar deze keer niet. Hij veinst weliswaar verontwaardiging door te zeggen dat-ie zich zorgen maakt de liberale bondgenoot VVD te verliezen, maar heeft onmiskenbaar beet. Pechtolds observatie is het gevolg van de afslag die Mark Rutte onder druk van zijn partij heeft genomen. Niet naar het midden, maar naar rechts. Niet naar Groen, maar naar Oranje. Niet naar liberalisme, maar naar conservatisme. Nu zit Rutte klem in de onmacht van de macht.

Binnen de SGP zijn meerdere stromingen. Verzuilers tegenover Van Rulerianen. Theoloog Arnold van Ruler was tegen isolatie. Hij zag niets in de oprichting van christelijke organisaties en ging voor godsdienstige en nationale eenheid. Kerk en staat behoren van twee kanten nauw samen te hangen, tot en met overheidssubsidie voor de kerk. Dat idee van theocratie is nog steeds leidend binnen de SGP en staat in het beginselprogramma. Hoewel de partij adviseert het woord theocratie niet te gebruiken. Met de gedoogpositie tweede klasse zoekt de SGP steun voor het handhaven van de uitzonderingspositie.

De huidige VVD oogt verloren. Law and order is het enige authentieke wat rest uit de onderbuik van de partij. PVV en SGP blokkeren elke hervorming. Behalve het PVV-voorstel het koningshuis te moderniseren. Het CDA is zielloos. Met tegenzin stemde ik voor de kleine ramp om met Job Cohen geen grote ramp te krijgen. Maar nu neemt de kleine ramp de vorm aan van zwarte-kousen-liberalisme. David Cameron gaat niet mee in de rancune tegen kunst. Mark Rutte duikt en zwijgt. Zwarte kousen sloffen de VVD binnen. Zelfs door de week.

Foto: Kerkgangers in Staphorster streekdracht, ansichtkaart, circa 1905

Advertenties

8 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. In de Nederlandse Bible Belt is dit straatbeeld, wellicht ietwat schraler, nog immer actueel. Kreeg dit onlangs nog op het bootje, de ‘Gulden Draak’ aan SB-zijde, de ‘Pallieter’ aan BB-zijde, bij Ouderkerk a/d Amstel bevestigd op een verregende zondag
    Een seculair Nederland is een farce. De keerzijde van tolerant gedogen. Ook op de Nederlandse 2-€ munt staat nog ‘God zij met ons’. Religie is meer dan het gewicht in goud waard. Religie is macht. Geen enkele politicus die z’n vingers brandt aan deze kwestie. Verhagen voorop, die schaakt….

    VSp

    5 september 2011 at 11:31

  2. @VSp
    Er is een tweedeling tussen stad en platteland die steeds scherper wordt. De christelijke partijen, inclusief het CDA spelen nog nauwelijks een rol in de grotere steden. Daarmee is hun rol op het platteland nog niet uitgespeeld. Integendeel zelfs. Omdat omroepen en kranten in de steden huizen en zichzelf het beste menen te kennen wordt het belang van de stedelijke cultuur in de media extra overschat. En dat van het platteland met bijbehorende cultuur onderschat.

    Daarom vermoed ik dat secularisme geen farce is en wel degelijk bestaat, maar dat de zwaarte ervan gerelativeerd moet worden. Het past bij stedelijke cultuur.

    Dat geldt zelfs tot en met allochtonen die naar Nederland komen en doorgaans afkomstig zijn van het platteland met het bijbehorende accent op religie, traditie en grond. Om die reden was het beter geweest ze bij hun emigratie in te passen in ruraal Nederland dan in urbaan Nederland. Maar ze kwamen hoofdzakelijk in de steden terecht met een dubbele cultuurshock: Nederland en stad. Da’s de fout die onze planologen en politici hebben gemaakt.

    George Knight

    5 september 2011 at 12:27

  3. Religie is heel erg lang de bindende factor geweest binnen onze overheid. Langzaam brokkelt dit af, vooral na de grote verliezen binnen het CDA. Bij alle religieuze partijen is nadien een dalende lijn te zien
    Men man en macht verzet men zich hiertegen
    Je ziet dat ook in de moslim wereld, men denkt met extremisme de volgelingen onder controle te kunnen houden

    rikus

    5 september 2011 at 12:39

  4. Noch moslims noch christenen noch joden zullen het met antireligieus extremisme redden. De grote steeds -zeg maar- liberalere mainstream in de drie monotheistische godsdiensten blijft gelukkig bestaan uit mensen die met hun tijd van mensenrecht in eigen geweten en steeds minder gelijkhebberig meegaan en de religieuze “roeping” voelen om ook steeds meer samen iets goeds van deze “gegeven” kostbare wereld te maken.

    joost tibosch sr

    5 september 2011 at 13:09

  5. @Rikus
    De scheiding van kerk en staat is zeker minder dan vroeger. Tot 1848 kende ons land geen staatsgodsdienst, maar werd de Nederduits Gereformeerde Kerk door de staat wel bevoorrecht. Maar de scheiding is verre van absoluut. Het afgelopen decennium dacht toenmalig burgemeester Cohen van Amsterdam nog dat met behulp van overheidssubsidie religie dienbaar kon zijn aan de emancipatie van achterstandsgroepen. Nu wint het beeld terrein dat religie mensen niet verbindt, maar juist apart houdt. Wel emancipeert, maar slechts tot bepaalde hoogte, met de grootst winst niet voor het individu, maar voor de religieuze instelling zelf. In het beleid is het dus een kwestie van timing en maatvoering om de steun aan religieuze organisaties te stoppen.

    @Joost
    Mee eens. Daarom zijn de SGP’ers die het vestigen van de theocratie als beginsel hebben ook een kleine minderheid. Maar ze winnen aan gewicht als ze politiek op de wip zitten zoals nu. Met name in de Eerste kamer waar de Van Ruleriaan Gerrit Holdijk een spilpositie inneemt. Dat lijkt me een ongelukkige situatie die doet denken aan landen als Israël waar religieuze partijen hun macht uitspelen door privileges voor zichzelf en de natuurlijke achterban te eisen. Op die positie wilde ik de aandacht vestigen. Maar dat laat onverlet dat vele gelovigen gematigder en pluriformer denken.

    George Knight

    5 september 2011 at 13:46

  6. Los van de inhoud, je kan het eens zijn met de stelling of niet, is de toon van het bericht en de reacties hierop een verademing tussen alle tromgeroffel en onderbuik geluiden.

    GeertSchmitz

    5 september 2011 at 14:30

  7. Eerst en vooral wordt in politiek waar we het hier over hebben aanspraak gemaakt op de onderbuik gevoelens van de religieuzen.
    Dit was heel goed te zien in de rel rond het CDA, als de emoties boven komen zwemmen zie je de ware aard van het beestje.
    Maar echt bang hoef je daar niet voor te zijn de politiek zal de komende tijd een sterkere leegloop hebben van religieuzen. Het zal zijn te vergelijken met de leegloop van de kerken.
    Dus geen angst voor de Zwarte kousen
    Wel zal oplettendheid geboden zijn wat er in de moskeeën aan de gang is. Hier is een toename te zien en er komen er steeds meer.

    rikus

    5 september 2011 at 16:13

  8. @Geert
    Da’s de bedoeling hier, dat zonder veel ruis iedereen een mening kan geven.

    @Rikus
    De bedoeling van je eerste zin kan ik niet helemaal bevatten. Ik ben het met je eens dat we niet bang hoeven te zijn voor SGP of CDA. Wie niet gelooft in dat waardesysteem dat ze uitdragen kan sowieso niet door hun gedachtengoed geraakt worden. Maar het gaat om wat anders, namelijk de voet op de rem van de Nederlandse politiek. En op dit moment lijkt me de SGP stevig aan de noodrem te hangen.

    Wat er in Nederlandse moskeeën gebeurt is me een raadsel. Veel kamerbreed tapijt, knielen, bidden, gescheiden sexen en zweetvoeten vermoed ik. Voor de liefhebbers. Ik vermoed dat de AIVD er goed zicht op heeft. Zolang het binnen de wet gebeurt is er niets aan de hand. We mogen niet op voorhand het tegendeel veronderstellen. Maar een betere communicatie van de diverse Nederlandse islamorganisaties zou helpen. Daar valt winst te halen.

    George Knight

    5 september 2011 at 16:28


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers liken dit: