George Knight

Debat tussen links en rechts

De onmogelijke dood van God

with 6 comments


God is een culturele uiting. Een constructie die mensen ooit bedachten om iets te maken. Ontstaan gedurende eeuwen. Godsdienst gaf focus en richting om veel neuzen een kant op te krijgen. Schouders onder hetzelfde doel. Zinvol in een homogene samenleving, zinloos in een heterogene samenleving als de huidige. Daarom is God dood. Of liever gezegd, het idee van God is dood.

God bestaat in de hoofden van mensen die de vraag stellen wie of wat God is. Zonder het onaardig te bedoelen en de ruimte die God inneemt is niet mis,  maar dat is het dan ook. Antwoord op de vraag wie of wat God is, wordt een afgeleide van de vraag of God nog functioneel is voor mensen. Dat antwoord beantwoordt de vraag. De introductie van God in het functionalisme is de aangekondigde dood van God.

God bestaat niet buiten onszelf. De menselijke maat past God. En da’s goed zo. Met de zin: Tweemaal schudde de God van Nederland zijn eerbiedwaardige hoofd en tweemaal schoven z’n eerbiedwaardige grauwe bakkebaarden heen en weer over z’n vest, liet Nescio zijn novelle Dichtertje beginnen. Later noemde hij de God van Nederland de personificatie van de geest der samenleving voor zover hem die benauwt en bedreigt. Da’s niet onaardig gezegd.

Foto: Bouw The Empire State Building, New York, 1930

Advertenties

6 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. Mensen associëren de vraag waar kom ik / de mens vandaan, met God. Deze ontstaat omdat we in dualiteit geloven, geconfronteerd worden met het begrip tijd/ ruimte. God is een creatie van de mens om die leegte op te vullen.

    paso2011doblepaso doble

    11 augustus 2011 at 11:17

  2. @Paso
    Als ik je goed begrijp dan denken we in dezelfde richting. Maar wat bedoel je precies met dualiteit?

    Ik beschouw het idee van godsdienst als overblijfsel van een ooit zinvol gebruikte emancipatie- en vooruitgangsmachine. Ooit functioneel omdat het mensen insloot, nu voornamelijk folklore en niet-functioneel omdat het anderen uitsluit. Namelijk onbruikbaar geworden in een kleine global world waar anderen altijd in de meerderheid zijn.

    Alleen in gemeenschappen die het meest met hun rug naar de toekomst staan en met hun geest in het verleden leven is godsdienst nog enigszins bruikbaar. Het lijkt geen toeval dat Arabische landen achterblijven in culturele en educatieve ontwikkeling. Maar is het beroep op religie daar nou de oorzaak of het gevolg van? Sta-in-de-weg of vluchtheuvel?

    Enfin, zo zie ik het zonder mensen die zich laten inspireren door religie tekort te willen doen. Ze bedoelen het goed en zijn ook maar een product van de ontwikkelingen. Maar religiekritiek lijkt me nodig om het misverstand aan de kaak te stellen. Dat moet geoorloofd zijn. Waarvan acte.

    George Knight

    11 augustus 2011 at 11:48

  3. God is niet meer nodig, het eeuwige leven komt er aan http://www.uitzendinggemist.nl/index.php/selectie?searchitem=dag&dag=gisteren

    rikus

    11 augustus 2011 at 12:25

  4. Dualiteit daar kunnen we niet omheen, voorlopig. Het is de wereld en ik, binnen buiten etc.Maar schept wel een derde mogelijkheid, beide zijden te bekijken. Het begrip God, is voor velen een leidraad en kapstok om alle verantwoordelijkheid aan op te hangen. Mogelijk geeft een religie, een begin naar bewustzijn van het zelf, dat verbindt maar ook het collectieve aantoont. Zo gauw in de mens het bewustzijn ontwaakt dat het begrip “God”in hem zelf zit, zal hij ook kunnen aanvangen met verantwoording voor zichzelf te gaan dragen. Kan hij niet meer terug vallen op een collectieve religie. Dat is wat mij betreft ook de schaduwzijde van de Islam, die niet bereid is tot verlichting te komen.

    Religie bindt mensen, houdt hen gevangen in de dictatuur van Allah God, of anders genaamd. Tot de tijd dat de mens als volledig zelfstandig wezen kan functioneren, is dit een (nood) oplossing.

    paso doble

    11 augustus 2011 at 12:36

  5. @Rikus
    Kun je je selectie opnieuw plaatsen? Het verwijst niet zoals het moet, vermoed ik.

    @Paso
    Dank voor de uitleg. Je kunt de scheidslijnen ook vloeiender opvatten. Geen tegenstelling maar een geleidelijke overgang. De opvatting dat God als resultaat van het denken bestaat geeft ruimte om die constructie zowel binnen en buiten de mens te laten bestaan. Het zijn religieuze fundamentalisten die het eerste afwijzen.

    Volgens een Amerikaans onderzoek van Pew wordt godsdienstvrijheid het meest ingeperkt in Egypte, Iran, Saudi Arabië, Uzbekistan, China, Malediven, Maleisië, Birma, Eritrea en Indonesië. De rol van de islam hierin lijkt me interessant. Slachtoffer of dader? Acterende of zwijgende medeplichtige?
    http://www.kerknet.be/actua/nieuws_detail.php?nieuwsID=101321
    http://pewresearch.org/pubs/2080/-religious-restrictions-social-hostilities-europe-asia

    Afgelopen maande plaatste ik elders de volgende posting over VPRO’s Zomergasten en Indonesie-correspondente Step Vaessen:
    Ik ben afgehaakt toen het persoonlijke drama centraal kwam te staan. Het oorspronkelijke format van Zomergasten is niet meer van deze tijd. Ooit stonden de fragmenten centraal, nu is het een interview geworden dat wordt opgelucht met filmpjes die hoofdzakelijk dienen om de persoon van de geinterviewde te belichten. Saai voor wie daarin niet geinteresseerd is. En overbodig voor wie het internet kent.

    Waardering heb ik voor Step Vaessen die als journalist mooie verslagen weet te maken. Met name in het portretteren van mensen. Dat zijn juweeltjes. Minder waardering heb ik voor Step Vaessen als analyticus die grote lijnen en processen moet duiden. Da’s in mijn ogen haar zwakte.

    Zo stelde ze resoluut en terecht dat de islam in Indonesie wordt gebruikt als pseudo-religie die uiteenlopende politieke belangen dient. Dat komt overal voor waar de islam opereert. Maar de vervolgvraag is uiteraard waarom de islam zich daartoe laat misbruiken en zwijgt als dat misbruik zich voordoet. Is dat uit zwakte, opportunisme of wat dan ook?

    Het antwoord op die vraag maakt duidelijk dat de islam ook weer niet zo aan de zijlijn staat als Step Vaessen suggereert. De gevestigde islam is zelf ook actor. Het zal zeker zo zijn dat voor de mensen in de kampong de islam een religie van zingeving en troost is. Maar da’s slechts het halve verhaal. Step Vaessen zou de analyse moeten maken wat de islam tot politieke en maatschappelijke machtsfactor en binnenlandse speler maakt.

    Via een omweg heb ik goed begrepen waarom Step Vaessen bij Al Jazeera English terecht is gekomen en daar goed op haar plaats is. Step Vaessen gaat voor de menselijke verhalen.
    http://reinswart.blogspot.com/2011/08/step-vaessen-vpro-zomergasten-7.html

    George Knight

    11 augustus 2011 at 13:24

  6. rikus

    11 augustus 2011 at 13:33


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: