George Knight

Debat tussen links en rechts

Betoverd door Oranje

with 9 comments

Achter de schermen is vorig jaar politieke commotie ontstaan over een betaling van prins Willem-Alexander en prinses Máxima in een belastingparadijs, volgens een bericht in De Volkskrant. Doordat toenmalig minister-president Balkenende en minister Hirsch Ballin de betaling voor de bouw van een vakantievilla in Mozambique door het prinselijk paar in de commissie voor de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten meldden werden de leden van die commissie, de fractievoorzitters monddood gemaakt. Ze hebben namelijk zwijgplicht. Toch is er uit de vertrouwelijkheid gelekt. 

De commissie voor de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten is belast met de parlementaire controle op de geheime aspecten van het overheidsbeleid rond de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD). Het valt niet in te zien hoe de informatie over betalingen van een villa onder de werking van deze commissie valt. De SP die lange tijd weerstand bood om zitting te nemen in de Commissie laat Ronald van Raak schriftelijke vragen stellen aan minister-president Rutte. Volgens Van Raak is de commissie oneigenlijk gebruiktHet lijkt er op dat de commissie-stiekem is gebruikt om informatie onder de tafel te houden.

Het patroon dat in Nederland alle burgers gelijk zijn, maar de Oranjes meer gelijk zijn is opnieuw herkenbaar. Doorgaans hoeven de leden van het koningshuis niet om een voorkeursbehandeling te vragen omdat de zittende macht zich al bij voorbaat plooit naar hun wensen. Balkenende en Hirsch Ballin stelden zich op als zogenaamde hermelijnvlooien die zich nederig door de Oranjes in de hoek lieten zetten. Bij een volwassen democratie past een open houding waarbij het bestuur zich niet ondergeschikt maakt aan het koningshuis.

Deze affaire is opnieuw een argument om het staatshoofd buiten de regering te plaatsen en het koningschap louter ceremonieel te maken. Het beeld van Willem-Alexander als scharrelaar is niet eens de hoofdzaak. Het gaat er evenmin om de economische en politieke macht van de Oranjes in te perken, maar wel om bestuurders de mentale ruimte te geven zich aan hun macht te onttrekken. Anders laten bestuurders zich steeds weer opnieuw betoveren en vergeten ze dat de normen en waarden waar ze zo de mond van vol hebben voor iedereen gelden.

Foto: Father of the Bride van Vincente Minelli, 1950; naar een ontwerp van Salvador Dalí
  
  

Advertenties

9 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. In een normaal functionerende democratie kan een staatshoofd gekozen worden. En weggestemd worden. En is het staatshoofd onderworpen aan de rechtsgang. Europese vorstenhuizen vormen hierop een uitzondering en verkeren in de unieke omstandigheden dat imago schade hun schier onaantastbare positie niet in gevaar brengt,
    Noem één land in Europa waar een vorstenhuis zich vrijwillig schikt in een grondwet en statuut die hun positie daaraan ondergeschikt maakt.
    Een tweederde meerderheid in de TK en EK is niet haalbaar. En dan nog, hun positie is zo diep geborgd in een bestuurs- en machtsapparaat, waaronder de krijgsmacht, dat iedere structurele wijziging in hun positie repressieve reacties oproept.

    De sluier die onder het mom van een mix van geheimhouding, onschendbaarheid, privézaken en wetgeving rondom het koningshuis is opgetrokken zal niet opgelicht worden om een trnsparant ja-woord te ontlokken. Ook de ‘comissie stiekem’ vervult daarin een functionele rol.

    Het belangrijkste voor de Oranje’s is beperking van imagoschade, Getuige het ‘charme offensief. 2013 wordt een trriest jaar voor de Nederlandse democratie. Bea is dan 75, PWA 45, 200 jaar na de landing bij Katwijk in een schamel sloepje en een rit met afgetroggelde koets waar de Katwijkers niet voor te porren waren.

    VSp

    8 juni 2011 at 15:47

  2. @VSp
    Of het koningshuis zich ergens wel of niet vrijwillig in schikt zal me een rotzorg zijn. Het gaat erom of politiek en openbaar bestuur zich wel of niet laten intimideren door het koningshuis.

    Da’s nog niet eens een kwestie van grondwet. Voor de kabinetsformatie ligt er al sinds 1971 een motie Kolfschoten die de Tweede Kamer door verdeeldheid niet weet uit te voeren. Zo maakt het parlement zich onnodig ondergeschikt aan het staatshoofd.

    Maar ik ben het met je eens dat de macht achter de schermen elke wijziging in de positie van het staatshoofd tegengaat. Het staatshoofd benoemt op politiek-bestuurlijke sleutelposities vertrouwelingen, voert een permanente publiciteitscampagne en hoopt dat de mythe verder het werk doet.

    Het lijkt erop dat zelfs nu Willem-Alexander door zijn gedrag opzichtig lak heeft aan politiek en burgers, de middenpartijen nog niet durven door te pakken. Je vraagt je af wat er uiteindelijk voor nodig is om verandering te brengen in de positie van de Oranjes.

    George Knight

    8 juni 2011 at 16:07

  3. Hear, hear, de nicken heffen een gekwaak aan ter faveure van een door hen gewenste republiek.
    Gelukkig is uw gebaat niet relevant, een overgrote meerderheid van ons volk staat achter het vorstenhuis.

    Overigens….ik zal nooit meer op uw arrogant gebral reageren en komt u in mijn reactieruimte dan gooi ik u bij de spam!

    fulpsvalstar

    8 juni 2011 at 18:20

  4. Het gaat hier toch om de RVD (Rijksvoorlichtingsdienst)?

    Tjeenk Willink heeft namens de Raad van State het parlement met wat ‘voorlichting’ om de oren geslagen. Hij schreef o.a. (http://www.publiekrechtenpolitiek.nl/ineke-van-gent-laat-zich-het-bos-insturen/):
    “Gezamenlijk staan wetgever, bestuur en rechter voor de taak inhoud te geven aan de democratische rechtsstaat. Daarvan is de Koning het symbool. Hij representeert niet alleen het bestuur, maar ook de wetgever en de rechter.”
    Tja, dat klinkt als de kern van het probleem: dat de koning als atavistische drie-eenheid in de grondwet staat.

    Voorts: “Bij de huldiging van een Koning zweren parlementariers ‘alles te zullen doen wat goede getrouwe Staten-Generaal schuldig zijn te doen.’ Dat brengt in de ogen van Tjeenk Willink ‘mee dat de leden van de Staten-Generaal bij het activeren van de inlichtingenplicht ook oog moeten houden voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer van de Koning (en de leden van het koninklijk huis).’”
    Volgens een reageerder onder dat artikel kan een overheidsorgaan zich niet beroepen op een grondrecht als privacy. Ik schreef nog dat de RvS eerder heeft bepaald dat de koningin zo’n orgaan dan ook niet is, daarmee de rechtbank overrulend, maar volgens hem is dat niet van toepassing. Enfin, de precieze status van de monarch is en blijft een ongrijpbare.

    Overigens vind ik zelf wel dat dit een prive-zaak van de prins is. Maar de manier waarop alles wordt geformuleerd maakt wel duidelijk dat het om duistere materie gaat.

    Joke Mizée

    8 juni 2011 at 18:26

  5. @Fulpvalstar
    Nicken? Ik pleit voor een ceremonieel koningschap en niet voor een republiek. Dus ik heb geen idee op wie of wat u doelt.

    Het is absoluut zo dat een meerderheid van ons volk achter de monarchie staat. Maar stopt daarmee het denken over de monarchie? Ik hoop van niet. Maatschappelijke ontwikkelingen gaan door en er komt een troonswisseling aan. Laten we voorbereid zijn, zoals de padvinders zeggen.

    Daarbij is een belangrijke parlementaire minderheid van ongeveer een derde voor de inperking van de macht van het staatshoofd. Te weten SP, D66 en PVV. Dus da’s eveneens een factor van betekenis. Als zich de PvdA daarbij voegt, dan is er zelfs een parlementaire meerderheid voor inperking. Wie weet wat een nieuwe PvdA-leider brengt.

    Waar uw agressie vandaan komt kan ik de verste verte niet vermoeden. Heb ik u ooit iets aangedaan? Wat dan? Het staat u vrij om hier niet te komen zoals ik me niet kan herinneren uw reactieruimte ooit te hebben bezocht.

    George Knight

    8 juni 2011 at 18:36

  6. @Joke
    De RVD brengt het nieuws naar buiten en is de boodschapper. Het gaat toch om het functioneren van de Commissie-stiekem? Herman Tjeenk Willink is een vertrouweling van de koningin, als vice-voorzitter van de RvS. Dus ik weet niet hoe waardevrij zijn commentaren opgevat moeten worden. Je hebt gelijk dat er veel onzekerheden kleven aan de status van het staatshoofd. Des te meer reden om de positie van het staatshoofd eens goed tegen het licht te houden, te stroomlijnen en goed te omschrijven. Als de middenpartijen een open discussie aandurven.

    De passage over PvdA’er Pierre Heijnen die om een voor velen onbegrijpelijke reden zonder concessies terug in zijn Oranje-hok ging tekent de smalle parlementaire meerderheid om alles bij het oude te laten. Nog enkele onhandige optredens van Willem-Alexander en zelfs de PvdA zal kleur moeten bekennen. Als deze partij trouwens nog ergens iets van kleur kan vinden.

    George Knight

    8 juni 2011 at 18:47

  7. =Je vraagt je af wat er uiteindelijk voor nodig is om verandering te brengen in de positie van de Oranjes.=
    Een tweederde meerderheid in beide Kamers, de ratificatie van de RvS en het contraseign van het voltallige Kabinet voor een wijziging van he Koninksrijkstatuut en de Grondwet.

    De kwestie is wat daaraan vooraf moet gaan, M.i. bestaat er geen of weinig twijfel, óók bij degenen die in de positie zitten dit proces te blokkeren, omtrent de inhoudelijke argumenten om de huidige status quo van de Leden van de Koninklijke Familie, niet het Koninklijk Huis, transparanter te verankeren.
    Er speelt iets anders, de angst voor veranderingen. Bestaande machtsstructuren moeten dan meeschuiven met de onzekerheid of de stabiliteit van de huidige (hun) samenleving gewaarborgd blijft.
    In feite wordt de samenleving een brevet van onvermogende onvolwassenheid toegekend, Een vicieuze cirkel met een regentesk bestuurssysteem, afgedekt met een ogenschijnlijk stabiel opererend vorstenhuis als nationaal symbool.

    Dat roept frustraties op. De symptomen daarvan worden op uiterst effectieve wijze, zonodig repressief, middels op de plank liggende therapien bestreden. Getuige waxinelichthoudertje, maar evenzeer infriltratie in groeperingen die zich afzetten tegen de huidige maatschappelijke verhoudingen.

    Begrijp me goed, de top-down revolutie is geen oplossing, terugkomend op je vraag. Een geleidelijke bottom-up democratisering van de samenleving is succesvoller. Gekozen burrgemeester, gekozen CvdK als eerste stap en dat zorgvuldig verankeren in afgewogen wetgeving. Bijvoorbeeld.

    Politieke partijen zouden zo’n strategie moeten opzoeken, niet alsmaar zinloos de wettelijke positie van het Staatshoofd ter discussie stellen. Dat is wel de minste zorg van de Oranje’s. Veeleer prevaleert daar het oppompen en cultiveren van het huidige imago.

    Niettemin, mits goed ingebed, ben ik een voorstander van een gekozen, direct of indirect, staatshoofd. Die ook weer afgestemd kan worden of voor de rechter gedaagd kan worden. Zoals in Duitsland, de States, Israel, Italie, Van mij zijn de Oranje’s van harte welkom om daaraan mee te doen. Dergelijke verkiezingen zijn zowiezo al verdedelde polls epaard gaande met veel volksvermaak. De Nederlanders hebben geen besef wat ze missen. Koninginnedag is er niets bij.

    VSp

    8 juni 2011 at 20:11

  8. “Dus ik weet niet hoe waardevrij zijn commentaren opgevat moeten worden.”
    Nou, niet dus. Maar dat is dus het speelveld: de cirkel is gesloten.

    Ik weet niet wat Pierre Heijnen gezegd heeft. In dit specifieke geval schijnt die belastingconstructie weer eens niet verboden te zijn – tijd om daar wat aan te gaan doen (maar weinig kans, met dit kabinet). En als privacy in het geding is, wat op zich redelijk is, dan moet enigerlei commissie (want welke dan wel?) daar voortaan iets mee kunnen wanneer er wel iets niet in de haak is. Maar om structureel de positie van de ‘koning’ beter in te bedden, is nog heel wat meer nodig. (Eerst wat meer consensus bv. over wat voor een ‘ding’ de majesteit is.) Bij een ceremonieel koningschap zou het argument van privacy juist eerder opgaan, lijkt mij – maar dan zou die koning zich in elk geval niet met de besluitvorming kunnen bemoeien. Door allebei te willen, hebben koningin en prins daar juist de aandacht op gevestigd.

    Joke Mizée

    8 juni 2011 at 21:16

  9. @VSp
    Een grondwetsherziening is een grote stap die een lange adem vergt. Ik ben het met je eens dat erfopvolging een anomalie is. En dus ongewenst. Maar evenmin als de politieke partijen de eigen macht afstaan doet het koningshuis dat. Dus zijn kleine stapjes realistischer.

    De omslag van het zwaartepunt in de steun voor het koningshuis van rechts naar links is een interessant fenomeen. De Oranjeverenigingen zijn tegenwoordig kritischer op het koningshuis dat vele linkse partijen. En dan zijn D66, GroenLinks en SP tamelijk rechtlijnig, maar zoals op allerlei beleidsterreinen is de PvdA onnavolgbaar. Het is onduidelijk waarop haar overwegingen zijn gebaseerd. Dat maakt wantrouwend naar wat er achter de schermen gebeurt.

    In een democratisering van onderop zie ik ook het meeste perspectief. maar zelfs dat komt in Nederland niet van de grond. Zijn we niet een van de laatste Europese landen zonder gekozen burgemeester? Daarom is het autisme van de politiek zo teleurstellend. Alles duidt op een stilzwijgende uitruil tussen particratie en koningshuis om alles bij het oude te laten. Of om in elk geval de democratisering zo veel mogelijk te vertragen en het eigenbelang optimaal te dienen.

    @Joke
    De positie van de koning kan beter ingebed worden door die eerst uit te kleden. Dat ligt stabieler. Dat de koning buiten de besluitvorming gehouden zou moeten worden lijkt me een minimumoptie. Maar Willem-Alexander heeft al laten weten zich daartoe niet te lenen. En dan laat de politiek zich onder druk zetten en durft de eigen weg niet te bewandelen. Maar wat ik eerder zei, als Willem-Alexander zich zo weinig cooperatief blijft opstellen, dan raakt ook bij de middenpartijen het geduld op. Wellicht is het wachten op een nieuwe generatie partijpolitici die kritischer is op Oranje.

    George Knight

    8 juni 2011 at 22:54


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers liken dit: