Inhollands drama van het onderwijs

Fraude in het HBO, afnemende kwaliteit van het basisonderwijs, experimentele gedachten over de middenschool, ondermaats presterende leerlingen (studenten?) van Hogeschool Inholland, sjoemelende bestuurders, schaalvergroting, ambitie om 50% van de jongeren naar HBO of universiteit te sturen, ambitie om Nederland tot kenniseconomie te maken, ontbrekende politieke en bestuurlijke controle op het onderwijs en concentratie op management en ondersteuning ten koste van onderwijs en onderzoek schetsen het failliet van het Nederlands onderwijs.   

Onvermijdelijk dat deze oorzaken tot gevolgen leiden die we nu zien. Grootheidswaan en gebrek aan kwaliteit zijn de sector binnengeslopen. Onderwijs is verworden als een rij omvallende dominostenen. Vlak voor onze neus valt Hogeschool Inholland om. Maar het gaat om een heel scala aan oorzaken dat moest leiden tot ondermaats presterende leerlingen en een sjoemelend bestuur.

Simpel wat er de laatste dertig jaar gebeurd is. Op alle niveau’s is het peil van de leerlingen gedaald. Vroeger maakten 1 of 2 leerlingen van een klas in de basisschool de overstap naar de middelbare school. Na bijscholingscursussen om het toelatingsexamen te halen. Nu maken 1 of 2 leerlingen de stap niet. Gevolg van het gedaalde niveau is dat middelbare schoolverlaters minder ver zijn in taalbeheersing of andere basisstof.

Het afgenomen niveau sijpelt door alle onderwijsinstellingen en uit zich logischerwijs het eerst op het laagste niveau. Dus bij het HBO en bij Hogeschool Inholland. Ik heb nooit op een HBO gezeten, maar vanaf de buitenkant de snelle opwaardering met verbijstering gadegeslagen. Nog maar dertig jaar geleden hadden op een Zeevaartschool of een technische opleiding na de HBO-instellingen geen enkel prestige. Ineens veranderde dat.

De kloof tussen schijn en wezen, tussen ambitie en praktijk is de genadeklap geweest voor het onderwijs. Achter de voordeur bestond niet wat er op de gevel stond. Bestuurders, politici, onderwijskundigen en studenten wisten dat en speelden tientallen jaren een gevaarlijk spel door collectief de waarheid te verbergen. Kritische rapporten, visitaties en fraude werden keer op keer genegeerd.

Wat is de oplossing? Het onderwijs moet terugkijken naar vroeger, zeg 1975, en oppikken wat daar goed aan was. De ambities moeten naar beneden bijgesteld worden zodat het onderwijs weer wordt wat het zegt dat het is. Geven van onderwijs en onderzoek moeten weer centraal komen te staan. Bijzondere hoogleraren met hun gekochte invloed moeten verdwijnen van universiteiten. Enzovoort, enzovoort, want iedereen kan uittekenen wat er mis is.

Is het van belang om te constateren dat in 40 jaar tijd het uitstekende onderwijs van Nederland veranderd is in haar tegendeel? Ik hoop dat een omslag mogelijk is. Maar het wegkijken uit het recente verleden maakt somber over het zelfcorrigerend vermogen van studenten, bestuurders en politici. Vervreemding in de sector is ver doorgevoerd. Tragedie en onverwachte verandering horen bij elkaar. Dat geeft hoop.

Foto: Montessorischool Hasebroekstraat 113, Amsterdam, 21 november 1947, collectie IISG

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.