Etnische registratie bij publieke omroep

In zijn NRC-column Zap ‘Dr. Pennekamp meet de schedels op publieke tv’ bespreekt Hans Beerekamp het rapport Monitor representatie 2010 van de afdeling Kijk- en Luisteronderzoek van de Nederlandse Publieke Omroep (NPO). Beerekamp merkt op dat het eergisteren ‘schielijk van de website werd gehaald’. PowNews wist het door te plaatsen. Nu is het rapport na enig zoeken gewoon (weer) oproepbaar. 

Er is dus iets aan de hand met dit rapport. Dat heeft te maken met het verplicht stellen van een etnisch quotum voor de publieke omroep. Ofwel, hoe kan kleur en achtergrond van personen op televisie opgelegd worden. Eerdere plannen zijn onder kritiek van PowNed ingetrokken. Want het houdt etnische registratie in en dat ligt sinds de Tweede Wereldoorlog gevoelig. Het is niet toegestaan en de wet wordt ermee overtreden.

Beerekamp stelt dat er een Stimuleringsplan Representatie bestaat dat door extra gelden de publieke zendgemachtigden in staat stelt de representatie van etnische minderheden te verhogen. De NPO wil het bestaan ervan bevestigen noch ontkennen, volgens Beerekamp. De gedetailleerde meting van etniciteit op televisie zoals dat in de Monitor staat is verbazingwekkend. Leider van het onderzoek is Sjoerd Pennekamp.

Op p. 24 wordt onder Operationalisering etniciteit uitgelegd hoe de etniciteit bepaald wordt: Bij het coderen zijn 8 verschillende kleurgroepen gehanteerd (zie Tabel 2.4). Deze kleurgroepen zijn een combinatie van kleur en geografische herkomst. De etniciteit van een persoon werd bepaald op basis van zichtbare biologische kenmerken, geschreven of gesproken informatie of verbale/auditieve kenmerken. De etniciteit van de gecodeerde personen is in de meeste gevallen (98,1%) bepaald op zichtbare biologische kenmerken. Bij gekleurde personen is dit voor 89,1% van de personen het geval. In een klein deel van de gevallen werd de etniciteit bij gekleurde personen vastgesteld op basis van gesproken informatie in het programma (6,2%) of zowel zichtbare kenmerken als verbale kenmerken (2,7%). Als iemand niet eenduidig aan een kleurgroep toegeschreven kon worden, werd gekeken of deze persoon eenduidig als niet wit aangemerkt kon worden. Als dat ook niet mogelijk was, werd de etniciteit als onbekend gecodeerd. Dit laatste kwam slechts in 4 gevallen voor. Voor de analyse zijn uiteindelijk vijf kleurgroepen gehanteerd. Een aantal kleurgroepen kwam te weinig voor om afzonderlijk over te rapporteren. Deze worden gerapporteerd als: etniciteit anders, samen met degene van wie de etniciteit alleen als niet wit is gecodeerd.

Tabel 2.4. Operationalisering kleurgroepen

Wit: West-Europees, Oost-Europees, Zuid-Europees, Extra-Europees (VS, Australië, …)

Mediterraan Maghrebijns / Arabisch: Marokkaans, Tunesisch, Algerijns, Lybisch, Turks, Syrisch, Libanees, Egyptisch, …

– Zwart: Afrikaans, Afro-Amerikaans, Centraal-Amerikaans (Antillen, Jamaica, Suriname, …)

Zuid Amerikaans: Latino, Hispanic

Aziatisch: Chinees, Japans, Koreaans, Vietnamees, …

Zuid Aziatisch: Indiaas, Pakistaans

Andere etniciteit:  Arctisch, Indiaans, Aboriginal, Maori, … 

Etniciteit onduidelijk, maar in ieder geval niet wit: Ook mix van etniciteiten

Onbekend

Los van de wettelijke onmogelijkheid en de maatschappelijke ongewenstheid tot etnische registratie neemt deze Monitor representatie 2010 een loopje met alle methodologie. Want hoe kan etniciteit van gecodeerde personen voor 89,1% bepaald worden door biologische kenmerken? Da’s onmogelijk. De definitie wie allochtoon is hangt af van de achtergrond van de ouders, niet van de kleur. En etniciteit is niet gebonden aan kleur.

Er is nog meer over te zeggen, zoals de vraag waarom Joden en Israëliërs niet worden geoperationaliseerd naar kleur. Dr. Pennekamp overtreedt met zijn Monitor drie geboden. Vraag is of zijn bazen dat toestaan.

Foto: Donald Jones met Magda Janssens en Ger Smits in Mik en Mak, 1962-1963

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.