George Knight

Debat tussen links en rechts

Zaken in Zeeland

with 7 comments

Zeeuws-Vlaanderen is altijd een wingewest geweest.  Dat gebied onder de Westerschelde en boven Vlaanderen. Nog in 1919 probeerden de Belgen het te annexeren als herstelbetaling voor geleden oorlogsschade. Dat mobiliseerde de bevolking. In juni 1958 leidde de kwestie rond de Vrij Veren bijna tot een volksopstand. Nu is er de Hedwige polder.

Tot voor kort was tussen het oostelijk deel en de rest het verloop van de Tachtigjarige oorlog nog te herkennen. Alleen het oosten was katholiek. Omdat volgens Machiavelli de oorlog met andere middelen voortgezet wordt, wekt huidige animositeit weinig verbazing. Over de rug van de Zeeuws-Vlamingen trouwens. Hoewel de verstandhouding met de Vlamingen beter lijkt dan met de andere Zeeuwen, de overkant, is de rust in de grensstreek nooit gaan liggen. Zoals alle randgebieden kennen alle Zeeuwen wantrouwen jegens de macht van Holland.

Het ongenoegen van Zeeuws-Vlaanderen en Zeeuwen komt samen in de verwikkelingen rond de Hedwige polder die tegen Antwerpen ligt. Het haalde afgelopen jaren herhaaldelijk het nieuws omdat het ontpolderd moet worden. Als compensatie voor de verdieping van de Westerschelde ten gunste van Antwerpen, waardoor natuurgebied verdwijnt. Het idee van ontpoldering strijkt Zeeuwen tegen de haren. De herinnering aan de Watersnoodsramp van 1953 is nooit vervaagd.

De vraag of de ontpoldering een hoog rendement heeft en uitsluitend om politieke redenen wordt doorgezet beantwoorden critici met nee en ja. Natuurorganisaties hebben in hun afwegingen over ontpoldering het contact met de bevolking verloren. Ze verliezen de grote lijn uit het oog. Ofwel, het Das- en Korenwolf-syndroom. 

In februari 2011 stuurde oud-minister van VROM Pieter Winsemius een open brief aan minister-president Rutte over de bezuinigingen op natuur. Winsemius heeft de grote lijn in het oog en vraagt een heroverweging: Zeker als we opnieuw nadenken over een zinvollere compensatie van de uitdieping van de Westerschelde. Indien het geld dat voor de Hedwigepolder is gereserveerd – ik schat 400 miljoen euro – wordt ingezet op een plaats waar het natuurrendement het hoogste is, bijvoorbeeld het wél aanleggen van de meest urgente EHS-verbindingen, maar ook het ‘kieren’ van de Haringvlietsluis, sla je veel vliegen in één klap. Kan zo’n convenantaanpak werken? Het overgrote deel van de natuur- en milieuhoek en de land- en tuinbouw is er rijp voor. Dat geldt ook voor de provinciale politiek, toch niet onbelangrijk bij de aanstaande verkiezingen. Het probleem zit bij de Haagse politiek.

Opvallend is dat de Belgen nooit een grote haven bij Zeebrugge gebouwd hebben, naar het model van de Maasvlakte bij Rotterdam. In combinatie met iets waar Belgen sterk in zijn: treintransport. Door communitaire problemen hebben de Walen de uitbreiding van Zeebrugge jarenlang geblokkeerd. Nu hebben de Belgen zich afhankelijk gemaakt van de Nederlanders die het belang van Rotterdam voorop stellen. De positie van Rotterdam speelt bij Antwerpen altijd een rol.

Aan Nederlandse kant is de ontpoldering slordig gespeeld. Dat kan te maken hebben met het feit dat alle hoofdrolspelers in dit dossier CDA-ers waren: CdK Carla Peijs, ex-minister van Landbouw Gerda Verburg, ex-minister van Buitenlandse Zaken Maxime Verhagen en ex-minister-president Jan-Peter Balkenende, Zuid-Bevelander van geboorte en het Zeeuwse dissidente CDA-kamerlid Ad Koppejan.

Men heeft in CDA-kring blijkbaar de argumenten niet goed uitgewerkt of de geesten onvoldoende gemasseerd. Onderschatting van een wingewest. Natuur en natuurbehoud zijn echter een politieke kwestie. Het gaat om een evenwicht waar diverse partijen mee gemoeid zijn. Dat ontbreekt.

Achter de dijken liggen bouwlanden met gewassen. Met een boot de Westerschelde opgaan, bij een zandplaat aanmeren en daar rondlopen valt aan te raden. Of bezoek de kreken met vogels. Polderdijken omzoomd door bomen zijn van een ontroerende schoonheid als men er oog voor heeft. Onder de wisseling van licht en wolkenlucht. Alles wijst erop dat de natuur in Zeeland onder druk staat. Zo zijn er de chemische fabrieken van Dow Chemical, de kernreactor van Borssele, het Sloegebied en de drukke scheepvaart in de havens en op de rivier.

Probleem is de povere kwaliteit van het Zeeuws openbaar bestuur en de politiek. Men is verdeeld, weet het niet te verwoorden, stelt uit, komt steeds terug bij hetzelfde en kiest geen profiel voor de toekomst. Dat geeft bedrijven alle ruimte. De zittende politiek blijft twijfelen tussen economische groei en duurzaamheid. Zo hangt al jarenlang als zwaard van Damocles de Westerschelde Container Terminal bij Vlissingen boven de provincie. Met treinverbinding naar het achterland waar de burgemeester van Goes tegen ageert.

De landelijke politiek zou Zeeland moeten bestempelen als natuur- en rustgebied van bijzondere waarde en cultuur, toerisme, zorg en huisvesting voor gepensioneerden tot speerpunt maken. Dan ontstaat een duidelijk profiel waar de uitdieping van de Westerschelde, het doorsteken van polders en allerlei ontwikkelingen direct aan gerelateerd kunnen worden. Dan kan men bewust werken aan duurzaamheid en het op hoger peil brengen van natuur, landschap, leefomgeving en infrastructuur.

Amateuristische bestuurders die zelfs tijdens crisis en krimpende bevolking nog geloven in groei moeten ingekaderd worden in een langetermijnplanning. Zodat ze zo min mogelijk schade kunnen doen. Zodat de ruimtelijke verrommeling stopt en de economische lobby op afstand wordt gezet. Dan kan Zeeland gericht aan de toekomst werken. De Hedwige polder kan natuurlijk blijven.

Foto: Bijbellezing aan tafel met kerst (1949)

Advertenties

7 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. Niet te verteren is het terugdraaien van het ‘kieren’ van de Haringvlietsluis. Dit is nb afgesproken met o.m. Duitsland om de migratie van vis te bevorderen. Zij hebben vrijwel alle investeringen al gedaan en nu wordt het teruggedraaid. Dit is een voorbeeld van onbetrouwbare overheid.

    Blutch1

    30 januari 2011 at 11:28

  2. Als ik dit zo eens lees (http://nl.wikipedia.org/wiki/Haven_van_Brugge-Zeebrugge) valt het met de haven van Zeebrugge nog wel mee qua grootte en belang. Voor Belgie is de spoorverbinding naar Duitsland het grootste probleem.
    De goederentreinen vanuit Belgie nemen nu de zgn. Montzen-route via Luik en Herstal naar Aachen. Deze spoorverbinding gaat door de uitlopers van de Ardennen en kent zware hellingen, wat de doorvoer beperkt. Zware goederentreinen rijden soms slechts 15km/h.
    Een alternatief is de zgn. IJzeren Rijn via Herentals, Neerpelt, Weert en Moenchengladbach.
    Deze verbinding is in onbruik geraakt en kent zeer veel achterstallig onderhoud. Onderhoud dat op bezwaar stuit van de Waalse gemeenschap (de route ligt geheel op Vlaams gebied) en tegenstand van Pro-Rail (concurrentie met de Betuweroute) en een niet zo enthousiaste houding van de Deutsche Bahn, omdat de Montzen-route aan Duitse zijde flink is gemoderniseerd en aanbiedingen van zowel NS en Deutsche Bundesbahn in de jaren ’70 van de vorige eeuw deze IJzeren Rijn op te waarderen vanuit Belgie niet worden gehonoreerd.
    Vergelijkbare problemen bestonden ook op de verbindingen naar Luxemburg, waardoor de Luxemburgse spoorwegen tussen 1990 en 2005 zelf maar aan de slag gingen in Belgie, hetgeen het Luxemburgse net de facto verdubbelde. (met uiteraard de bijbehorende inkomsten)
    Voor wat betreft de Westerschelde Container Terminal bij Vlissingen, komt me dit als een doublure voor met de plannen voor de tweede Maasvlakte. De Maasvlakte is al goed aangesloten met de Betuweroute, terwijl er sinds kort ook een overeenkomst is met Duitsland voor een verbeterde aansluiting tussen Zevenaar en Emerrich. Het feit dat de Deutsche Bahn inmiddels heer en meester is in het goederenvervoer per spoor in Nederland zal hier aan hebben bijgedragen. Of een Westerschelde Container Terminal bij Vlissingen de concurrentie aankan qua snelhid en volume mag worden betwijfeld.
    Het lijkt me zinvoller dat er een overeenkomst wordt gesloten met Zeebrugge, Antwerpen en Rotterdam wie wat gaat doen. Dit voorkomt onnodige investeringen en onnodig verlies van natuurgebied.

    Me.myself.and.i

    30 januari 2011 at 13:59

  3. Nederland probeert in het kader van de Europese integratie het Antwerpen niet makkelijker te maken dan nodig. Een geslaagde manoeuvre was de toewijzing van de de Westerschelde als beschermd natuurgebied als onderdeel van de Europese Natura 2000 gebieden. De monding van een van de grootste havens van Europa tot natuurgebied verklaren is vanzelfsprekend een staaltje van politieke vooruitziendheid dat je niet vaak aantreft. Plannen om ook in de Rijnmond en de IJmond natuurgebieden aan te wijzen zijn tot nu toe helaas niet van de grond gekomen. Maar wat niet is, kan nog komen.

    oszibarack

    30 januari 2011 at 18:58

  4. @Blutch1
    Dank voor de aanvulling.
    @MMI
    Zeebrugge is zeker niet klein, maar het had groter kunnen zijn. De logica van je woorden deel ik. Maar de verschillende overheden denken er anders over. WCT is niet alleen een doublure met Rotterdam, maar ook met Zeebrugge. Identiek aan de laatste is de moeizame verbinding met het achterland.
    @Oszi
    Nederland en Vlaanderen weten elkaar beschaafd in de haren te vliegen. Ze weten dat ze veel gemeenschappelijk hebben, maar ook veel niet. Misschien is een duidelijke vijand beter dan een vage rivaal.

    George Knight

    30 januari 2011 at 19:36

  5. Wilders zal -nu het CDA (deels) dood en begraven is (*)- binnenkort ook Zeeland wel eens op zijn palmares kunnen bij schrijven.
    (*) Mocht Doekel winnen dan is het CDA verloren. Mocht echter Verhagen winnen en de partij omvormen tot een massief conservatieve partij dan zullen ze altijd 10-20 zetels halen en daarmee altijd nodig zijn om een meerderheid te verwezenlijken.

    Amberling

    1 februari 2011 at 04:52

  6. @Amberling
    Het kan, da’s de actualiteit. Ik had een andere horizon in gedachten.

    George Knight

    1 februari 2011 at 10:45

  7. […] zorgt voelt tegennatuurlijk aan. In Zeeland speelt altijd de relatie tot de overkant mee. Antwerpen stelt met een zak geld het eigenbelang veilig, zo is de gedachte. Cynisch is dat het oprukken van […]


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers liken dit: