George Knight

Debat tussen links en rechts

Van Agt waarschuwt

with 16 comments

Dries van Agt, Laurens Jan Brinkhorst en Hans van den Broek waarschuwen voor de zoveelste keer in een NRC-artikel. Ze roepen de EU op om politieke wil te tonen en weerstand te bieden aan de VS inzake het Midden-Oosten. Dat de EU nog steeds geen politieke unie is lijken de oud-politici vergeten.

I. Wat is verantwoordelijkheid in een oorlogsgebied als het nabije Midden-Oosten? Is dat verantwoordelijkheid van een regering voor het eigen leger, voor de eigen bevolking, voor de eigen economie, voor de buren, voor de regionale vrede, voor de wereldvrede of voor de natuur in verband met atomaire, biologische of chemische wapens?

Welke grens is er aan mensenrechten? Waar eindigt de specifieke situatie van een land en begint universaliteit? Tellen mensenrechten in een als democratisch bedoeld land als Israël zwaarder dan in politiestaten als Saudi-Arabië, Palestina of Egypte waar burgerrechten minder ontwikkeld zijn? Leggen critici in het Westen de lat hoger voor een land met een vergelijkbaar politiek systeem? Wellicht onbewust.

Reconstructie van de werkelijkheid aan de hand van begrippen als verantwoordelijkheid en rechtvaardigheid is lastig. Dat gaat over goed en kwaad die ook nog eens cultureel bepaald zijn. Het dient uiteindelijk herleid te worden uit concrete data. Daarbij past het begrip proportionaliteit beter. Ondanks alle tekortkomingen is er niets concreter en strikt juridischer.

Het is schrikken in de Arabische wereld. Zo zijn alle vrouwen, ook gesluierde, in Egypte het slachtoffer van sexuele intimidatie en kijkt de overheid weg. Of vermoordt de soennitische Taliban in de Pakistaanse Ahmadiyya-moskees tientallen moslims. Vraag is of het helpt om er met Nederlandse ogen naar te kijken. Begrijpen we de achtergrond van dit meedogenloze geweld? Lopen scheidslijnen niet grilliger en subtieler dan we denken? Moeten we daarom niet terughoudend zijn met meningen vanuit onze leunstoel?

II. Toen Van Agt als minister-president aan de macht was, had-ie iets kunnen ondernemen om de toestand in het Midden-Oosten te verbeteren. Het was toen ook duidelijk dat daar heethoofden, om niet te zeggen zultkoppen tegenover elkaar staan die er samen niet uitkwamen. Toen deed Van Agt niets.

Hij kwam pas tot inzicht toen-ie de macht ingeleverd had. Beter laat dan nooit. Hoewel? Zijn opstelling is vrijblijvend zonder verplichting. Van Agt loopt constant zijn opvolgers voor de voeten. Er is een tijd van spreken en een tijd van zwijgen. Van Agt is als de voetbaltrainer die na zijn pensioen exact weet hoe-ie had kunnen winnen. Nostalgie als derde loopbaan.

Waarom denkt Van Agt niet breder? Waarom probeert-ie het niet eens op een andere manier? Plaats het Midden-Oosten conflict in een brede context. De oplossing ligt immers niet in Tel Aviv of Ramallah, maar in Washington, Beijing of Moskou. De VS die notabene in de oproep van Van Agt genegeerd moet worden. Het antwoord lijkt duidelijk. Van Agts macht is symbolisch. Dat beseft-ie door zich te herhalen.

Van Agt benadrukt keer op keer zijn eigen onmacht en irrelevantie en de relevantie van de grote politiek. Da’s veel VS, maar meer dan de VS alleen. Juist de verdeeldheid tussen de wereldmachten staat een oplossing van het Palestina-conflict in de weg. Die volgens velen over Iran en Syrië loopt. Niet over de studeerkamer van Van Agt, Brinkhorst en Van den Broek.

Foto: Eerste kabinet Van Agt (1977-1981). De bewindslieden lopen na de beëdiging de trappen van Paleis Soestdijk op. Voorop lopen Koningin Juliana, Wiegel en Van Agt. Soestdijk, 19 december 1977.

Advertenties

16 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. @George Knight =Begrijpen we de achtergrond van dit meedogenloze geweld? Lopen scheidslijnen niet grilliger en subtieler dan we denken? Moeten we daarom niet terughoudend zijn met meningen uit onze leunstoel?=

    Waarmee je impliciet alles hebt gezegd over een uiterst complexe zaak waarin the point of no return een feit lijkt te zijn…

    `t Zou een wonder zijn als er alsnog een oplossing zou komen.

    Storend ook , zoals in het artikel van Alfred Pijpers *staat, dat oud politici Verhagen voor de voeten lopen met hun voortdurende inmenging. Daarvan wordt de zaak alleen maar mistiger…

    * Citaatje uit stuk A. Pijper: =Het is ook een beetje goedkoop om nu voortdurend de huidige minister van Buitenlandse Zaken, Maxime Verhagen, voor de voeten te lopen met ingezonden stukken en manifesten.=

    Smokey Robbinson

    24 november 2010 at 15:21

  2. Me uit het hart gegrepen.

    Alles beter dan blindstaren op wat propaganda je voor houdt en vervolgens je hart je in geeft.

    Zoals jouw koele en koene analyse.

    Peter Louter

    24 november 2010 at 17:29

  3. @Smokey
    Ik weet niet of ik impliciet alles heb gezegd, maar het blijft natuurlijk het streven van de stukjesschrijver. Het wachten lijkt inderdaad op een wonder. Heilige boeken waarop de partijen zich baseren staan er vol van. Misschien is de regio door haar wonderen heen.

    @Peter
    Dank je. Laten we de mensen ter plekke niet vergeten die de patstelling door het midden proberen te doorbreken. Dat zijn in mijn ogen de helden.

    George Knight

    24 november 2010 at 17:46

  4. Je stelt veel vragen. Maar de vraag die je niet stelt is waarom wij lijdzaam toekijken hoe het zelfbeschikkingsrecht van een volk en het internationaal recht met voeten getreden wordt. En ik denk dat dat nu juist de vraag is waarop het drietal – want het stuk is niet alleen door Van Agt ondertekend – op doelt. Daar waar twee partijen zo ongelijk in macht zijn, zou de internationale gemeenschap zich wel wat drukker mogen maken om de positie van de zwakste partij. Zeker als het waar is dat grootmacht VS harde toezeggingen doet om resoluties in de Veiligheidsraad te blokkeren, ongeacht de inhoud en de context op dat moment.

    johanna_nouri

    24 november 2010 at 18:19

  5. @Johanna
    Indirect stel ik de vragen die jij stelt wel door te wijzen op verantwoordelijkheid. Wie is in het Midden-Oosten verantwoordelijk voor wat? Jij neemt voor waar aan dat de schuldvraag is beantwoord en de schuld eenzijdig bij een van de partijen ligt. Juist dat betwijfel ik.

    Een oplossing zie ik dan ook niet in het beschuldigen of aanspreken van de vermeende schuldige, maar in het aanspreken van alle partijen. Je zou wensen dat ze allen eens goed met de koppen tegen elkaar worden geslagen. Dan bedoel ik uiteraard de politieke leiders van alle kanten die uitblinken in machteloosheid, corruptie, apathie of verregaande ondeskundigheid. Met z’n allen zetten ze de regio te schande. Waar is de Palestijnse Mandela en waar is de Israelische De Gaulle?

    George Knight

    24 november 2010 at 18:27

  6. Je noemt wel een stel zeg: het vrindje van Gretta, de papa van "prinses" Petra Laurentien, en de papa van "prinses" Marilène.

    Kunnen die ouwe kletskousen niet eens uit de herenclub oprijzen en bijvoorbeeld vrijwilligerswerk bij de Voedselbank of de Daklozenopvang gaan doen?

    Handen uit de mouwen, zoiets. De praktijk van het leven op straat ervaren.

    Selma

    24 november 2010 at 20:11

  7. @Selma
    Het zijn most honourable men zoals in Julius Caesar van Shakespaere.
    http://www.online-literature.com/shakespeare/julius_caesar/10/

    George Knight

    24 november 2010 at 20:37

  8. ==Waar is de Palestijnse Mandela en waar is de Israelische De Gaulle? ==
    De eerste zit waarschijnlijk nog in een gevangenis (letterlijk, of figuurlijk, gekidnapt door extremisten aan zijn eigen kant), de tweede ligt in coma. Al denk ik dat je De Gaulle hoger in schat dan ik.

    Van Agt was al een draaikont toen hij aan de macht was, nu is hij gewoon doorgedraaid. Zie je met meer christelijke ex ‘heersers’.

    Timmerark

    24 november 2010 at 22:22

  9. PS: De oplossing is zonne energie.

    Timmerark

    24 november 2010 at 22:23

  10. @Timmerark
    Zonne energie, interessante invalshoek. Ik doelde uiteraard op De Gaulle die tegen de Franse volkswil in Algerije onafhankelijkheid gaf. Ariel Sharon lijkt me toch van een ander kaliber. Misschien is de oplossing draai energie.

    George Knight

    24 november 2010 at 23:29

  11. Tja…

    De vraag is, of Europa in al haar verdeeldheid, er nog wel goed aan doet om nog langer de geo-politieke belangen van haar NATO-partner Amerika te steunen.

    Is dat een inmiddels verliezende optie ? Levert dat goede relaties op ? Bevordert dat de wereldconsensus over geweldspiraal beperking ?

    Volgens mijn inschatting doet Europa er beter aan een partnerschap met Rusland (Gas, Grondstoffen Afzetmarkt) aan te gaan, in combinatie met een handreiking naar Turkije/Iran als bruggen naar de Arabische wereld (Olie, Kapitaal), door de steun aan het kernwapen bezittende, muren bouwende, piraterij uitoefenende en thuisland inrichtende Israël te staken…

    Verder snel uit Afganistan wegwezen en praten met China over de nieuwe reservemunt voor de wereld nu de dollar de afgrond in gaat rollen.

    Of zie ik dat nu verkeerd ?

    Alexander

    25 november 2010 at 14:14

  12. @Alexander
    Mooie vragen, dank. We zijn het er denk ik wel over eens dat Europa moet leren haar eigen belangen te behartigen. Vraag is hoe dat het beste kan. Lastig uitgangspunt voor een EU die politiek onvolwassen is.

    Ik vermoed dat de NATO nog steeds een goed idee is. Feitelijk uitgebreid met landen als Australie en Nieuw-Zeeland verenigt het wereldwijd een aantal liberale democratieen. De dominantie van de VS is een probleem, maar ook het uitgangspunt. Het maakt afhankelijk en biedt zekerheid.

    Goede verstandhouding met Rusland is van belang. Maar jammergenoeg zinkt het steeds verder weg in rechteloosheid. Daarop alleen is geen hechte zakelijke en politieke samenwerking te bouwen. Een stok achter de deur in de vorm van de NATO blijft nodig.

    Voor China en Iran geldt hetzelfde. Ze zijn niet alleen niet-democratisch, maar glijden net als Rusland steeds verder af van het idee van een democratie met mensenrechten en burgerrechten. Dat soort landen kan men alleen vanuit eigen kracht de hand reiken. En omdat de EU te verdeeld en te machteloos blijft, is daarvoor toch de VS nodig.

    De Arabische staten zijn feitelijk politiestaten die dictatoriaal worden geleid en waar de bevolking niets te vertellen heeft. Het is goed om samen te werken vanuit hetzelfde idee zoals vroeger met Zuid-Afrika. Uitsluitend om de bevolking te bevrijden, niet om de regimes in het zadel te houden of zaken te doen.

    Mee eens dat de NATO snel weg moet uit Afghanistan. De aanwezigheid van buitenlandse troepen is een deel van het probleem, niet van de oplossing. En Israel moet onder curatele worden gesteld door VS en EU. Als Israel het Westen blijft schofferen dan moet het maar eieren voor zijn geld kiezen. Dan zetten we een mentaal, politiek en economisch hek rond alle heethoofden in die regio. Laat ze het dan zelf maar uitzoeken met hun geruzie. Zoiets?

    George Knight

    25 november 2010 at 15:49

  13. Je slaat de spijker op zijn kop, George. Hoe makkelijk allemaal. Net als destijds in de jaren 60-70 veelal rijke jongens en meisjes zgn solidair meenden te moeten zijn met "de arbeiders", die overigens eigenlijk al (bijna) alles hadden.
    Ik word kotsmisselijk van Van Agt. In Darfur gebeuren veel en veel ergere dingen, maar, zoals iemand al eens ergens suggereerde: omdat er joden in Israel in het spel zijn schopt dat zo lekker, en vooral zo makkelijk weg.
    Ik vind hem in een woord: smerig, net zo smerig als toen ie de 3 van Breda wel gratie wilde verlenen en nog veel meer. Ik stop, want anders ga ik echt overgeven. Want jouw vergelijkingen geven genoeg weer.

    katja

    25 november 2010 at 20:40

  14. @Katja
    Van Agt mag zich uitspreken. Ook voor hem, Van den Broek en Brinkhorst telt de vrijheid van meningsuiting. Dat je Van Agt niet ziet zitten begrijp ik. Maar ik begreep niet waarom-ie zich uitspreekt.

    Er lijkt een omslag in het gedrag van oud-politici merkbaar in Nederland. Zo is het in de VS gebruik dat men opvolgers niet voor de voeten loopt. President George W Bush heeft zich nog niet in negatieve zin uitgesproken over president Obama. Terwijl ze politiek tegengesteld denken. President Jimmy Carter reist de wereld rond en waarschuwt op de manier van Van Agt. Maar verschil is dat Carter altijd naar twee kanten probeert te kijken. Ook om niet beide partijen als onderhandelingspartner te verliezen. De inspanningen van Carter zijn altijd positief gericht.

    Wat deed Wouter Bos laatst die in dienst is getreden van KPMG? Hoewel hij het algemeen probeerde te houden sprak-ie zich uit over zijn vroegere beleidsterrein en waarschuwde het kabinet Rutte. Bos die koud een half jaar eerder afscheid had genomen van de actieve politiek. In dat verband valt de terughoudenheid van Balkenende te prijzen. Wim Kok geeft ook weinig direct commentaar maar spreekt zich in zijn commissariaten indirect uit over beloningen en inkomenspolitiek. Ruud Lubbers spreekt zich ook over van alles en nog wat uit, vaak op het gebied van vluchtelingen of milieu, maar doet dit doorgaans op een ethische manier die toch niemand kan volgen. Van Agt is in Nederland in zijn uitgesprokenheid de zwarte raaf.
    http://www.trouw.nl/nieuws/nederland/article3274381.ece/Wouter_Bos_waarschuwt_kabinet-Rutte.html

    George Knight

    26 november 2010 at 09:45

  15. Interessant wat je vertelt over die andere ex-politici. Dat je jonge politici ter wille wilt zijn lijkt me niet meer dan normaal. Maar nagenoeg exhibitionistisch theater gaat mijlen te ver. Voor een ter zake deskundige schrijver een boeiend onderwerp op zich, lijkt me, over op hogere leeftijd leven na de politiek. Reeds gedaan ws, maar ken jij zulk soort boeken?

    Of ik die zou lezen is weer een tweede. Maar een beetje populair wetenschappelijk geschreven moet er door te komen zijn.

    katja

    26 november 2010 at 10:40

  16. @Katja
    Ik kan je niet helemaal volgen. Welke boeken bedoel je?

    George Knight

    26 november 2010 at 10:45


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers liken dit: