George Knight

Debat tussen links en rechts

Nederlandse islam en angst

with 14 comments

Mensen worden bang gemaakt. Kunnen we iets doen in het wegnemen van de angst? Is het onderhand geen tijd voor een populaire schets van de betere samenleving? Hoe onvolkomen ook, zo’n poging is de moeite waard. In het overbruggen van verschillen moet men zich namelijk verdiepen in de ander, met de pretentie om verschillen te overbruggen. Kortom, hoe kunnen we zonder problemen te ontkennen maatschappelijke spanningen wegnemen?

Vanuit welke positie spreekt iemand? Alleen de acceptatie van de pluriformiteit en de grondrechten voor allen kunnen een geloofwaardig uitgangspunt zijn. In een uitruil van rechten en plichten. De wens om verschillen te overbruggen vraagt om een ruime opvatting aan de meningsuiting en een open publiek debat. Dat staat haaks op neo-moralisme dat op oneigenlijke gronden verbiedt en beperkt. Anders gezegd, het beroep op fatsoen, beschaving, sociale vrede en allerlei abstracte begrippen dat deze dagen vanuit de sociaal-religieuze hoek wordt ingebracht is een vervuiling en vertroebeling van het politieke discours. Er kan immers niet scherp en onomfloerst gedebatteerd worden.

Religiekritiek moet vanzelfsprekend zijn, mede om de extra bescherming van religie in Nederland aan de orde te stellen. De achtergrond van iemand is niet van belang. Moslim of niet-moslim? Volstrekt oninteressant. Met het idee dat de eigen achtergrond van weinig belang is moeten mensen zich met elkaar in gelijke mate verstaan zonder beroep te doen op de uitgangspunten van een religie of levensovertuiging. Dat hoort thuis in de individuele beleving, kan ook best mee de straat opgenomen worden, maar kan nooit als eis voor het gesprek in het publieke debat met de ander dienen.

Wat Wilders doet is ontoelaatbaar in zijn bemoeienis met de inhoudelijke kant van de islam. Hij mag proberen de islam te verbieden, mag die beledigen, maar mag de Nederlandse islam haar bestaansrecht niet betwisten. Maar dezelfde ontoelaatbaarheid geldt ook voor de groepsdruk vanuit de gangbare stroming van de Nederlandse islam die in de praktijk geloofsafval onmogelijk maakt. Het is een taboe om dat breed bespreekbaar te maken. Ofwel, ook elementen van de islam beperken de vrijheid van godsdienst. En verder is er nog de politiek die tegen immigranten nooit duidelijk is geweest over de rechten en plichten van de rechtsstaat. Nooit goede voorlichting heeft gegeven over de vrijheid van godsdienst. Daarnaast heeft een linkse culturele hegemonie jarenlang een open debat geblokkeerd.

In Nederland wordt de islam dus zowel kritischer als minder kritisch benaderd. Kritischer omdat uit het rechtse spectrum het bestaansrecht van de islam ter discussie wordt gesteld. Da’s onterecht. Minder kritisch omdat uit het centrum-linkse spectrum in Nederland de islam de afgelopen decennia onvoldoende op plichten is gewezen. Da’s ook onterecht. Wat resteert is een verdeeld beeld.

Laten we proberen om zowel de linkse als de rechtse positie te overstijgen. Ik zie binnen de pluriformiteit een plek voor de islam in Nederland, maar zie het als normaal dat de islam in al haar verschijningsvormen daarover zelf duidelijkheid geeft. Meer dan nu gebeurt in de openbaarheid. Ook om de rechtse politiek wind uit de zeilen te nemen. Ik mis een positieve, rechtsstatelijke houding van de Nederlandse islam. Ik zie dat uitblijven als een bron voor veel onrust bij burgers. Dat roept angsten op.

Geweld en religie zijn niet hetzelfde. Op vele plekken probeert pseudo-religie de religie te kapen. In moslimstaten misbruiken uit eigenbelang autoritaire regimes, externe krachten en pseudo-religie de islam. Als de islam onmachtig is zich daartegen voldoende teweer te stellen, dan wordt het beeld van een verzwakte islam opgeroepen. Naast beeld wordt het dus steeds meer realiteit. Dat neemt niet weg dat er in naam van de islam veel geweld wordt gebruikt en met name moslims het slachtoffer zijn. Ik mis de ondubbelzinnige veroordeling daarvan en de toelichting vanuit de Nederlandse islam zelf. Hoewel ik begrijp dat vele Nederlandse moslims deze discussie zat zijn.

Een zakelijke opstelling kan de positie van de islam in Nederland versterken. Dat heeft met duidelijkheid en openbaarheid te maken. Er is trouwens al veel bereikt, maar de integratie moet nu in de versnelling worden gezet. De politiek moet de islam niet langer in een uizonderingspositie zetten en precies zo gaan benaderen als andere religies en levensovertuigingen. De Nederlandse islam is sterk genoeg en kent onderhand voldoende talenten die dat vorm kunnen geven. Het is gewenst om dat te combineren met een strikte scheiding van kerk en staat waarbij geen enkele overheidssubsidie nog naar religieuze instellingen gaat. Dus: evenmin naar gereformeerde scholen.

De Nederlandse islam zou haar acceptatie door bevolking en politiek en het proces van integratie kunnen versnellen door zich ondubbelzinnig uit te spreken voor de volledige erkenning van alle rechten en plichten van de rechtsstaat. Zodat individuele moslims door de islam geen strobreed in de weg gelegd wordt in het verwezenlijken van hun integratie in de Nederlandse rechtsstaat. En de angst bij de bevolking niet langer in vruchtbare aarde valt.

Foto: Woestijn van de Tartaren, Il Deserto dei Tartari, 1976

14 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. Goed verhaal, zo waar. Angst is een marketingsstrategie. Schijnt nog beter te werken dan seks.

    Pilgrimheart

    5 november 2010 at 10:45

  2. Kan ik me in vinden George Knight.
    En dan allen nog even het stukje lezen van Nausicaa Marbe in de VK van vandaag, dan moet het goedkomen.

    Cees Groninger

    5 november 2010 at 11:11

  3. Je veronderstelt dat er een Nederlandse islam is. Misschien bedoel je het niet zo, misschien bedoel je een verlichte islam, maar het concept van een Nederlandse islam is onmogelijk. Dat zou hetzelfde vragen als om een Nederlands Rooms-katholicisme. De islam is internationaal. Weliswaar kent die verschillende stromingen, maar dan zou je die stromingen moeten aanspreken die een niet-fundamentalistische opvatting van de islam voorstaan.
    Overigens vind ik het wel positief dat je niet alle moslims over 1 kam scheert. Dat degenen die niet instemmen met Wilders beschrijving van de islam taqiyya bedrijven.

    oszibarack

    5 november 2010 at 11:37

  4. Zodat individuele moslims door de islam geen strobreed in de weg gelegd wordt in het verwezenlijken van hun integratie in de Nederlandse rechtsstaat.
    Utopia zo stel ik me het bovenste voor.
    dus onmogelijk…… het geloof ansich laat zoiets niet toe.
    Het geloof zegt onderdanig te zijn aan de wil van ..god ……allah.
    Schaf het geloof af ..en ik weet dat zoiets niet kan .
    net zomin als een dialoog over wat geloof inhoud en wat wel of niet zou mogen ..
    Het geloof bepaald dat namelijk voor betreffende groep.
    Geen discussie mogelijk …Het geloof staat discussie wat zijn bestaan zou bedreigen niet toe.
    jammer …
    nou begrijp ik ook de woorden van Jezus ..
    ‘Vader, vergeef het hun, want ze weten niet wat ze doen.
    Maar dat de gelovigen het zelf zullen begrijpen ??
    No way……. Utopia is nog ver weg
    De boodschap van de islam: bekeer je, of sterf!
    zie..http://xandernieuws.punt.nl/?id=609839&r=1&tbl_archief=&;
    en wij ( ongelovige varkens) mogen niet bang zijn ??

    Observeerder

    5 november 2010 at 11:56

  5. Binnen de nederlandse(om het daar even bij te houden) situatie moeten gelovige mensen of zij nu christen of moslim of wat dan ook zijn, zich voor zichzelf kunnen verantwoorden, maar zich ook tegenover anderen kunnen ver-antwoorden. Maar ook niet-religieuze mensen zullen die ver-antwoordelijkheid voor zichzelf en voor anderen kennen. Een situatie, waarin sommigen (die zich boven iedere kritiek verheven voelen?) alsmaar verantwoording gaan zitten eisen van sommige anderen, lijkt me niet zo bevorderlijk voor de goede sfeer. Dat straalt meteen al het wantrouwen uit, dat ze dat wel niet zouden kunnen. Ik bedoel dus die verantwoordelijkheid opeisen vóór er echt over elkaar is nagedacht en met elkaar is gesproken. Met mensen, die zich niet aan de wet houden, hoef je niet te praten, die -wie dan ook- moet sowieso kritiek krijgen en zo nodig door onze rechtstaat worden aangepakt!

    joost tibosch sr

    5 november 2010 at 11:58

  6. Ik sluit me aan bij Cees Groninger. (Kan bijna niet anders, zelf woonachtig in die stad.)
    Jouw: "…..geen enkele overheidssubsidie nog naar religieuze instellingen. Dus: evenmin naar gereformeerde scholen." roept bij mij ernstige vragen op.
    Om met Nausicaa te spreken: "Hoe draai je zulke dwaasheid (christelijke symbolen wegpoetsen) terug als die zich al flink aan het nestelen is in het collectieve bewustzijn?"
    Nausicaa verder: "Dit (dat weg poetsen) is bovendien een schoolvoorbeeld van het miezerigst denkbare multiculturalisme. Want dat begrip wordt hier vertaald als de noodzaak om in naam van gemeenschapszin je eigen identiteit te vernietigen, ten gunste van een stelletje anderen die nooit iets terugdoen, die alleen maar in dienst staan van zichzelf, die geen zier geven om een heterogene gemeenschap en bredere interesses dan die van de eigen, benauwd homogene groep."
    "Ridicule tegenactie krijgt vrij spel: weldra verschijnen overal kruizen, wordt de kerstboom in overheidsgebouwen verplicht en krijgt elke wijk een varkensslagerij, omdat de traditie ook vanuit de braadpan moet worden hersteld. De ene gekte roept nu eenmaal de andere op."
    En dan kun je wel begrip hebben voor Moslims die de discussie zat zijn dat zij duidelijk blijk van afstand nemen aan de dag moeten leggen: dat begrip onzerzijds wèl bij voortduring vragen; blijft dat dan het enige eenrichtverkeers alternatief?
    Maar ik snap je bruggenbouw behoefte wel.

    katja

    5 november 2010 at 14:15

  7. Het belangrijkste is om de islam op te delen. Ruwweg kan je stellen dat er een geitenneukers islam en een open islam is. De geitenneukers islam wil vasthouden aan de orthodoxie, een praktijk ontwikkeld voor het leven in de woestijn. De open islam wil in dialoog treden met andere religies en opvattingen, en kan zich vinden in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens.
    F. Halsema zei laatst in http://tweedekamer.groenlinks.nl/node/54467: "Maar juist omdat ik de godsdienstvrijheid serieus neem, kan en wil ik niet wegdeinzen voor de intolerantie die, met name de meer orthodoxe Islam herbergt."
    Pas als die erkenning er is van de verschillen in de islam, kan het bouwen van bruggen met de meest voor de hand liggende partij beginnen, met die van de open islam.

    oszibarack

    5 november 2010 at 17:51

  8. Vergeet het maar.
    De internationale orthodoxe Islam heeft ook haar bijkantoren in Nederland.
    Volgens de leer kan een moslim geen volledig onderdaan zijn van het land van inwoning. Hij is een ‘verdragsingezetene’ op bais van een werkelijk of virtueel (verondersteld) contract. Hij is onverbekelijk lid van de oemma.
    Een moslim is gehouden zich aan de wetten van het land van inwoning te houden voor zover het land van inwoning hem/haar in de gelegenheid stelt om als moslim te leven. Als dat niet gebeurt is er sprake van contractsbreuk en zijn de verplichtingen opgeheven.
    Bassam Tibi heeft redelijk duidelijk gemaakt wat een Europese Islam vergt. Namelijk het opgeven van jihad, dawa, migratie en sharia. Als die worden opgegeven is de islam in feite geen islam meer. Het belangrijkste leerstuk van de Islam is immers het veroveren van de wereld voor Allah.
    Op de lange duur veracht ik eerder dat moslims de islam zullen verlaten danwel niet meer actief beleven

    Peter Louter

    5 november 2010 at 18:00

  9. @Pilgrimheart
    Dank. Sex en dood, eros en thanatos, dankbaar onderwerp.
    @Cees Groninger
    Vanmiddag las ik onderweg de column van Nausicaa Marbe. Er bleef me deze keer weinig van bij.
    @Oszi
    Met Nederlandse islam bedoel ik de islam in Nederland in al haar verschijningsvormen. Ik doel dus niet specifiek op iets wat als liberaal of gematigd wordt gepresenteerd. Hoewel dat er deel van kan uitmaken. In mijn optiek bestaat er trouwens wel degelijk een Nederlandse variant van het katholicisme of het calvinisme. Maar toegegeven, dat kent een langere geschiedenis.
    Ik hoop juist dat de Nederlandse moslims zich verenigen met de Nederlandse rechtsstaat. Ondanks alles wat er elders gebeurt. Maar daar hoeven Nederlandse burgers die toevallig ook moslim zijn zich toch niets van aan te trekken? Zoniet, dan zal hun toekomst in Nederland marginaal blijven. Maar laat ze beseffen dat dat dan hun eigen keuze is.
    Maar waarom profileert die open islam zich naar buiten zo bescheiden? Begrijpen ook goedopgeleide jongeren de urgentie niet van transparantie en communicatie? Of hebben conservatieven met hun plattelandsdenken de Nederlandse islam zodanig in bezit genomen dat de jongere generatie lamgeslagen is? Of interesseren de jongeren zich onvoldoende voor religie, of alleen de oppervlakkigheden ervan? Toch zou het gewenst zijn dat overstijgend aan de gewone verdeling van stromingen binnen de islam er een verdeling open tegenover gesloten zou ontstaan. Zoals de oecumene binnen de christelijke kerk ook zo’n nieuwe verdeling heeft mogelijk gemaakt.
    @Observeerder
    Wij ongelovigen hoeven nooit bang te zijn indien alles en iedereen ondergeschikt wordt gemaakt aan de werking van de rechtsstaat. Wat andersdenkenden als idiotie van religies zien is een particuliere mening die mag bestaan. Wij vinden religie niets, en religieus geinspireerden vinden ongeloof niets. Het kan in de pluriformiteit naast elkaar bestaan en is precies evenveel waard. Consequentie is dat niemand de ander een strobreed in de weg mag leggen. Daarom maak ik me kwaad over minderheden binnen religies die gevangen worden gehouden door groepsdwang en met medeweten van de seculiere macht. Da’s in mijn ogen de grootste schande van Nederland anno 2010. Het grote zwijgen.
    @Joost Tibosch
    Volledig mee eens.
    @Katja
    Waarom zet je vragen bij de overheidssubsidie aan religieuze instellingen? Ik pas gewoon de scheiding van kerk en staat consequent toe en zou de weeffout willen herstellen die in 1913 is gemaakt met de bekostiging van het bijzonder onderwijs. Zo bijzonder is dat toch niet?
    Van mij moeten christelijke symbolen niet weggepoetst te worden. De schijnheiligheid van een Winterfeest in plaats van Kerstmis. Het staat ook in geen verhouding met het belang van ongeveer 350.000 belijdende moslims. Het is opnieuw de angst. Maar dan de koudwatervrees van bestuurders op allerlei niveau’s die volledig de weg kwijt zijn. Voordeel is dat hun uitleg vele malen lachwekkender is dan de beste uitzendingen van Koefnoen, Jiskefet, The Office en Fawlty Towers.
    @Peter
    Ik kan je volgen in je kritiek, maar ik zou de Nederlandse islam in al haar verschijningsvormen de kans willen geven om een open, rechtsstatelijke variant van de islam te ontwikkelen. Voor steeds meer Nederlanders -meer dan PVV of rechts alleen- is het echter vijf voor twaalf geweest. Ze zijn het zat en zien te weinig democratisering binnen de Nederlandse islam. Die dreiging bedreigt de islam.
    Maar als de intentie van de Nederlandse islam -en dan niet de Alevieten alleen, maar de hoofdstroom- blijft om onduidelijk te blijven en weg te duiken, dan kan de uiterste consequentie een verbod zijn. Niet omdat de religie geen plaats mag hebben, maar omdat het de grondrechten zoals de vrijheid van godsdienst structureel ontneemt aan de mensen die het inspireert. Die legitimering van onrecht kan in een rechtsstaat niet voort blijven duren. Daar moet de politiek eens op reageren. Laat de islam daarom beter dan nu beseffen wat er op het spel staat. Het is kiezen of delen. Dat zou veel duidelijker aan de Nederlandse islam gezegd moeten worden.

    George Knight

    5 november 2010 at 22:42

  10. ==@Katja
    Waarom zet je vragen bij de overheidssubsidie aan religieuze instellingen?==
    Sec genomen heb je natuurlijk gelijk. Maar is het niet zuur dat sinds een toename v/d Islam hier in Nederland, waar we de laatste pakweg 10 jaar meer last dan nut van hebben, de eeuwenoude christelijke instellingen dan plotseling verstoken zouden moeten worden van subsidie? Dat zijn toch geen verhoudingen? Dat is ook wegpoetsen. 10 jaar tegen pakweg 2000 jaar?
    Verder heb ik er weinig verstand van. Wel dat het christelijk onderwijs beter scoort, cq scoorde dan het openbare deel. Om welke instellingen het volgens jouw verder nog zou moeten gaan weet ik niet. Maar ons zo in de kaart laten kijken zoals het wettisch zou moet verlopen qua subsidie, daar heb ik grote moeite mee.

    katja

    5 november 2010 at 23:04

  11. @Katja
    Ik begrijp dat er een verband is tussen de opkomst van de islam en het opereren van het georganiseerde christendom. De laatsten gebruiken de eersten om hun positie te handhaven of zelfs te verstevigen.
    Los daarvan is mijn kritiek op subsidies voor religieuze instellingen principieel. Hun rol is anders dan 100 jaar geleden. De arbeiders zijn geemancipeerd. Nu wordt religie ingezet om mensen onderling te binden en te motiveren. Mede omdat de religie zich met haar kudde gelovigen apart zet zie ik er geen rol van de overheid in waar het om bekostiging gaat.
    Ook niet waar het christendom zogenaamd een dam kan opwerpen tegen de barbaren uit het Oosten. Frits Bolkestein veronderstelt dat. Daar geloof ik niets van. In die visie vind ik kwaad met kwaad bestrijden onzin. Ik zoek het daarom liever buiten religie. Zeker waar overheidsgeld gebruikt wordt. Dat dus de sociale cohesie vermindert.

    George Knight

    6 november 2010 at 09:03

  12. ==In die visie vind ik kwaad met kwaad bestrijden onzin.==
    Soms, meestal, is het over een kam scheren zeer wreed, ook in deze. Ik ben het met je eens dat veel christelijke kwelers mee zingen in een bepaald bos, maar om de goeien nu direct onder de kwaaien te laten lijden, dan doen we hetzelfde wat Wilders verweten wordt naar de Moslims toe. En dat zouden we dan met onze eigen oude volk doen. Dat vind ik ondankbaar en te rigoureus. Bijna Stalinistisch.
    Ik vind religie nl niet apriori slecht en vinden veel waardevolle mensen steun in het geloven in iets; hoewel ik me ook vaak genoeg erger, vooral omdat blijkt dat het niet uit te roeien valt. Ze verdient net als het humanisme en andere geestelijke stromingen en even goed sport clubs en kunst, waar mensen een houvast aan hebben, onze steun. Zo ongeveer als het cement van een samenleving. Ik denk dat ik wat dat betreft op de lijn van Bolkenstein zit zij het niet als kwaad met kwaad bestrijden. In die zin vind ik vrijheid van godsdienst ook beloond mag worden, maar daarom weer niet zo nodig door wetten beschermd hoeft te worden. Het zelfde mag wat mij betreft dat de van radicalisme ontkoppelde Islam dat ook.
    Bovendien, als jouw move door de huidige overheid per omgaande zou worden bewerkstelligd dan voorzie ik dat ondermijning/verdwijning van de religieuze/geestelijke en sportieve/kunst subsidies gigantische gaten doen ontstaan. Denk alleen maar eens aan de immense hoeveelheid vrijwilligers die er werkzaam zijn. Al eeuwen en eeuwen lang. Ik vraag me af of we dat moeten willen.
    En nu moet ik weg te werken…..
    (Gelukkig stond deze reactie nog gesaved, en ben ik weer terug van werken!)
    P.S. En hebben veel onderduikers niet juist bescherming genoten in WO II bij gereformeerden? Communisten, die pas veel later in touw kwamen, slaan zich hierover demonstratief over op de borst. De christelijken zijn hier bescheidener over. De juiste verhoudingen zijn me echter onbekend.

    katja

    6 november 2010 at 14:32

  13. @Katja
    Laten we niet alles met alles verbinden, maar ons tot het onderwerp beperken. Het gaat me niet om de waarde of de zingeving van religie, maar om de bekostiging door de overheid van religieuze organisaties. Alleen dat laatste wijs ik af. Ik zie het niet als taak van de overheid om religieuze organisaties in de lucht te houden.
    En kwaad met kwaad vergelden heeft naar mijn idee niets met een kam en scheren te maken. Ik word wee in de maag als het christendom als voorbeeldig op het schild voor gehesen -ook door liberalen- om de islam in de hoek te zetten. Zo voorbeeldig vind ik dat christendom niet.

    George Knight

    6 november 2010 at 16:12

  14. ==Zo voorbeeldig vind ik dat christendom niet==
    Daar gaat het mij ook niet om. Dat weet ik ook wel.
    Ja, ik ben/we zijn afgedwaald. Maar we weten ongeveer op onze eigen manier wel hoe e.e.a zit en zou moeten zitten.

    katja

    6 november 2010 at 19:35


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: