George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Cultuur

Censuur op cultuuruitingen als Zwarte Piet is geen oplossing

leave a comment »

Kijk, drie rijstkakkers.’ En met die hangende snijtand, die niet vallen wil, wijst zij naar de straat. Waarachtig, als ik buiten kom en mijn kraag opzet voor een drafje naar de tram toe, wordt mijn aanloop gehinderd door drie zwartjes die mij de weg versperren.‘ Aldus een passage in de novelle ‘Het Dwaallicht‘ van Willem Elsschot uit 1946. Hoelang zal het nog duren voordat deze passage wordt geschrapt wegens racisme? Wanneer wordt de rest van de literatuur opgeschoond door een politiek correcte gedachtepolitie? Denk aan W.F. Hermans die in de roman ‘Ik heb altijd gelijk‘ uit 1951 de hoofdpersoon Lodewijk over de katholieken laat zeggen: ‘De katholieken! Dat is het meest schunnige, belazerde, onderkruiperige, besodemieterde deel van ons volk! Maar díe naaien er op los! Die planten zich voort! Als konijnen, ratten, vlooien, luizen. Die emigreren niet! Die blijven wel zitten in Brabant en Limburg met puisten op hun wangen en rotte kiezen van het ouwels vreten!’

Wat is er met Nederland aan de hand? Moet er in verhalen en tradities geschrapt, gewijzigd, gehakt, verhuld of voor een lieve vrede gezwegen worden omdat een minderheid dat wil? Wat zegt die wens over de stand van de Nederlandse maatschappij? Is het onzekerheid, onnozelheid, angst of gebrek aan geloof in eigen identiteit? Is het omgekeerd racisme uit zelfhaat voor het eigene? Het is werkelijk om er de kriebels van te krijgen. Wat is dat voor beweging die culturele uitingen wil censureren omdat ze kwetsend zouden zijn? Mag beledigen niet meer? Waar eindigt dat? Zelfs de dichtregels die lange tijd als de eerste Nederlandse literatuur golden kan een minderheid discriminerend opvatten:Alle vogels hebben nesten gebouwd, behalve jij en ik. Waar wachten we op? Het wachten is op de bond van daklozen die deze zin wil verbouwen omdat de uiting kwetsend zou zijn.

Zo valt er over bijna alles door de een of andere minderheid wel iets aan te merken op een boek, een film, een traditie, een kunstwerk of een televisieprogramma. Wie het pleidooi van een minderheid ondersteunt voor het schrappen, wijzigen, onderdrukken of censureren van cultuuruitingen begeeft zich op een hellend vlak en is bezig de geschiedenis te herschrijven. Da’s onbegonnen en dom werk. Zwarte Piet behoort tot een traditie die waarschijnlijk uit de 19de eeuw dateert. Dat zegt iets over Nederland en de Nederlanders en kan niet zomaar weggepoetst worden. Want dat roept bij een meerderheid weer vervreemding en reacties op. Een minderheid die kritiek heeft op een cultuuruiting heeft recht van spreken, maar zou zich niet op de uiting zelf moeten richten, maar op de context van die uiting. Bijvoorbeeld door te pleiten voor een lesprogramma over slavernij.

Vlissingen wil fors snijden in cultuur. Herziening gevraagd

leave a comment »

vlis

Vlissingen is de afgelopen jaren slecht bestuurd. De artikel-12 status lijkt onvermijdelijk, zo zegt de PZC. Want: ‘Vlissingen heeft torenhoge schulden, er is te weinig geld voor onderhoud – wat op termijn voor extra kosten zorgt -, er is geen geld meer om tegenvallers op te vangen en Vlissingen heeft veel grond in eigendom. Het ziet er niet naar uit dat die op korte termijn verkocht wordt.’ Maar ook een waarschuwing vanuit Den Haag: ‘Als Vlissingen voorzieningen heeft die andere gemeenten niet hebben, wordt daarin gesneden, voorspelde Van den Berg‘. Hij is een artikel-12 inspecteur van het ministerie van Binnenlandse Zaken die Vlissingen helpt schoon schip te maken. ‘Opvallend was zijn pleidooi voor cultuur. “Als je dat de nek omdraait, mis je ook bepaalde inkomsten. Er wordt kritisch gekeken, maar niet tot een niveau waarop schade ontstaat.” Waarschijnlijk komt Vlissingen onder preventief toezicht van de provincie Zeeland.

Maar het college van lokale partijen, D66 en SP luistert niet -of onvoldoende- naar Van den Berg. In een motie vraagt een oppositie van VVD, SGP en PvdA om de voorgenomen bezuinigingen op culturele activiteiten te herzien, inclusief  de voorgenomen bezuiniging van liefst 50% op bibliotheek en maritiem museum muZEEum. De laatste stelt: ‘Beeldende kunst, de muziekschool en cultuureducatie verdwijnen geheel. Voor de 5 bestaande festivals en nieuwe festivals blijft alleen nog een ‘aanjaagfonds’ over. Het muZEEum vindt dat de gemeente hiermee het kunst- en cultuurklimaat van Vlissingen volledig afbreekt.’

Politieke cirkelredenering en prietpraat van het Vlissingse college kleurt de Deelnota’s Cultuur: ‘Vlissingen kent een mooi museum, vooruitstrevend in de wijze van presenteren van de collectie. Door de bezuinigingen op cultuur en daarmee een lagere subsidie vanuit de gemeente, is de noodzaak aanwezig om de ambities voor het MuZEEum te verlagen. Nu al is het MuZEEum op een punt aangekomen dat alleen de basis van het werk nog kan worden uitgevoerd: het tentoonstellen van de collectie.’ Dit leest niet zozeer als het failliet van de Zeeuwse cultuur, maar vooral van het denken van de lokale politiekTekenen van de petitie kan hier.

Helmond bezuinigt 10 tot 12% op kunst en cultuur. Kleingeld?

leave a comment »

Gemeente Helmond bezuinigt vanaf 2016 tussen de 10 en 12 procent op kunst en cultuur, aldus een bericht in het ED. Wethouder Frans Stienen (CDA) kondigde dit voornemen van het college vandaag aan op een bijeenkomst in de plaatselijke Cacaofabriek. Stienen roept de culturele sector op om samenwerking te zoeken. Uit een enquête onder gemeenten door Berenschot naar de verwachte lokale bezuinigingen op kunst en cultuur bleek in januari 2014 dat de helft van de gemeente  extra bezuinigingen op cultuur voorziet. Wat Helmond van plan is in ongeveer in lijn met de gemiddelde bezuiniging op kunst en cultuur door gemeenten.

De culturele wereld volgens VVD’er Arno Rutte

with 5 comments

CA_120902_ZUNDERT_BLOEMENCORSO_STAATSSECRETARIS

Op 8 september was er in de Tweede Kamer een notaoverleg van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over cultuuronderwerpen met minister Jet Bussemaker. Vooral de bijdragen van de VVD’er Arno Rutte verdienen aandacht omdat ze de mentaliteit van de VVD weergeven. Enkele citaten van Arno Rutte:

De afgelopen jaren hebben we een grote en succesvolle groei in het culturele ondernemerschap gezien, een ondernemerschap dat leidt tot een grote publieksbinding en bijbehorende inkomsten. Het Mauritshuis is een mooi voorbeeld. Het heeft tijdens de verbouwing een internationaal publiek opgezocht door een groot deel van de collectie te laten reizen. Dat heeft veel inkomsten opgeleverd en was tegelijkertijd een grote Nederlandpromotie. Wie nu het Mauritshuis binnenstapt, ziet niet alleen een prachtig verbouwd museum met een geweldige collectie maar wordt ook overvallen door de enorme internationale diversiteit aan bezoekers. Dat is te danken aan ondernemerschap en publieksfocus en niet aan de verbinding met maatschappelijke organisaties. Mijn adagium is daarom: de VVD wil meer geld voor cultuur en dat geld zit primair bij het publiek.
Naast de focus op verbinding met het publiek is het voor Nederland en de culturele sector van groot belang dat er waar mogelijk verbinding met het bedrijfsleven wordt gezocht. Dat draagt bij aan de verankering in de samenleving en zorgt voor een bredere financiële basis van culturele instellingen. Bovendien is cultuur een belangrijke drijver van de creativiteit voor Nederland, die van doorslaggevend belang is voor het toekomstige verdienvermogen van ons land.’

Zoals ik al aangaf, zijn er sowieso grote kansen voor het nog beter economisch uitnutten van al het moois dat de Nederlandse culturele sector te bieden heeft. Met name de kansen op het gebied van toerisme zijn groter dan in eerste instantie wordt gedacht. Het Rijksmuseum en het Mauritshuis trekken een zeer divers en internationaal, vaak Aziatisch, publiek. Zoals vorige week bleek, wordt ook bij bloemencorso’s een groot deel van de kaarten inmiddels verkocht aan toeristen, in het bijzonder Amerikanen. Het verbaasde mij ook. Wellicht valt daar nog wel veel meer uit te halen. Ik ben benieuwd naar de reactie van de minister. Ziet zij hier ook kansen en mogelijkheden?’

Rutte ziet meer geld voor cultuur bij het publiek en door verbinding met het bedrijfsleven, en: ‘Er zijn sowieso grote kansen voor het nog beter economisch uitnutten van al het moois dat de Nederlandse culturele sector te bieden heeft.’ Rutte ziet in het toerisme kansen voor de culturele sector. De vraag wat dat inhoudt voor de kunsten -beter dan dat catch all begrip ‘culturele sector’ dat alles en niets betekent- stelt Rutte niet. De VVD ziet kunst als verlengde van citymarketing, toerisme en ‘verdienvermogen van ons land’. Hoogste tijd om die criteria op alle sectoren toe te passen waar overheidssubsidies in het geding zijn. Zoals zorg, onderwijs, defensie, het Koninklijk Huis, Shell, Philips, de omroep, landbouw, infrastructuur en de politieke partijen zelf.

Foto: ‘Staatssecretaris Halbe Zijlstra tijdens het corso van Zundert op 2 september 2012, waar hij de Nederlandse ratificatie van het Unesco-verdrag voor de bescherming van immaterieel erfgoed publiekelijk bekendmaakte door het verdrag symbolisch te ondertekenen, vlak voor aanvang van de corsostoet.’

ED-columnist Jos Kessels mompert op de kunst. Zo triest

with 3 comments

ED-columnist Jos Kessels krijgt ruim baan van het Eindhovens Dagblad om z’n ongenoegen over de subsidies van de gemeente Eindhoven voor kunst en design te uiten. Een filmpje dat leuk wordt omdat Kessels vooral zichzelf te kijk zet. Het valt nauwelijks te geloven dat-ie echt meent wat-ie mompelt. Hoewel het ergste valt te vrezen. Z’n kunst bashing past in een patroon van schoppen tegen kunst, kunstenaars en overheidssubsidies.

Kessels’ tocht door Strijp-S heeft iets intriest. Het beeld van een somberman op z’n retour die anderen niks gunt en de voeling met de vibraties van z’n tijd onderweg is kwijtgeraakt. Zijn monoloog is niet fijnzinnig of grappig. Eindhoven krijgt de columnist die het verdient, humeurig en vol haat tegen kunst. Treurig om te zien.

Den Otter, Bremer, het Wereldmuseum en het smachten naar actie

with 3 comments

10547967_688441167950899_2978307853566048566_o

De aaibaarheidsfactor van een otter is groot, zo stel ik me voor dat de overleden Rudy Kousbroek hierover zou zeggen. Een otter heeft een eerder glad-functionele dan poezige vacht. Kousbroek, die rationale romanticus die me door z’n boeken en artikelen hielp nadenken over wat is, en hoe het hoort. Voor de gelegenheid haal ik m’n op 29 augustus 1969 gekochte exemplaar van ‘de aaibaarheidsfactor‘ uit de kast. Een boekje van 45 jaar oud, wat zegt dat over mij? Met een fluwelen tekstuur die de vingers aanzet tot strijken, zoals Joseph Beuys de steppe verkende in z’n mythologie van het Goede. Kunstenaar Olphaert den Otter verdient deze week een aai.

Op Facebook begon Den Otter op 17 augustus een actie door vragen te zetten bij het reilen en zeilen van het Wereldmuseum. Aangezet door journalist Sjors van Beek die het in De Groene Amsterdammer optekende. Wat spookt directeur Stanley Bremer daar uit, wat leverde het voor Rotterdam op en welke opties blokkeerde een ruimdenkende man van de wereld die z’n Wereldmuseum en die behoudende museumsector zo ontgroeid zei te zijn? Waarom kwelde Bremer zich eigenlijk zo door niet buiten de tredmolen van zijn museum te treden? Hield het wereldmuseum nou Bremer gevangen, of Bremer het Wereldmuseum? Konden ze niet zonder elkaar?

Olphaert den Otter heeft z’n best gedaan en het straatlawaai zijn atelier binnengelaten. Zoals vele kunstenaars doen. David Bade, Jonas Staal, Daan Samson, Boris van Berkum. Ze verdienen een aai omdat ze zich inzetten. Vandaag is Den Otter geïnterviewd voor Radio 1. Nooit meer Slapen. Ook met Bremer, Sjarel Ex (directeur Boijmans) en wethouder Visser (Cultuur, Gemeente Rotterdam). Veel steun is betuigd, belangstelling is groot. De winst van deze week is naar m’n idee dat de kunstsector ernaar smacht om in beweging te komen. Stanley Bremer is niet meer dan de malloot van dienst. Kunstenaars en kunstliefhebbers zijn weer wel zo kieskeurig dat ze niet door iedereen wakkergekust willen worden. Het moet heerlijk aaibaar zijn. Den Otter was perfect.

Foto: Olphaert den Otter, World Stress Painting in het Centraal Museum. Via Facebook-pagina van Lydia van Oosten.

Wat heeft promotie van cultuur met kunst te maken?

leave a comment »

Promotie van Brusselse cultuur die substantie belooft, maar buitenkant biedt. Voor Visit.Brussels, de uitdagen op 29 en 30 augustus 2014. Bij publieksacties wordt kunst teruggebracht tot cultuur. Valt dat op te vatten als temmen omdat ‘kunst’ onhandelbaar en ‘cultuur’ gezelliger klinkt? Maar het is meer dan een woordenspel.

Cultuur wordt in Europese steden gepresenteerd om toerisme, stadspromotie en economie ‘op de kaart te zetten’. Maar als kunst op de kaart staat, dan is het dood. Per definitie geen kunst meer. Zo ontstaat cultuur dat gaat over menselijk handelen en kunst als halfproduct insluit. Bestaat promotie van kunst? Onmogelijk. Cultuur is het middel om kunst door de samenleving te loodsen. Cultuur is aspirine. Kunst is hoofdpijn. Au! 

Written by George Knight

19 augustus 2014 at 17:05

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 216 andere volgers